કાઠમંડુ: નેપાળના રાજકારણમાં આ દિવસોમાં એક મોટો અને અભૂતપૂર્વ વળાંક જોવા મળી રહ્યો છે. વર્ષો સુધી સત્તાની ખુરશી માટે એકબીજાના કટ્ટર હરીફ રહેલા સીપીએન-યુએમએલ (CPN-UML) ના વડા કેપી શર્મા ઓલી અને માઓવાદી કેન્દ્રના અધ્યક્ષ પુષ્પ કમલ દહલ "પ્રચંડ" ફરી એકવાર હાથ મિલાવવા જઈ રહ્યા છે. રાજકીય નિષ્ણાતોના મતે, આ અણધાર્યા મિલન પાછળ કોઈ વૈચારિક સમાનતા નથી, પરંતુ નેપાળના વર્તમાન યુવા વડાપ્રધાન બાલેન શાહનો ફેલાયેલો ખૌફ છે. ૨૦૨૬ની સામાન્ય ચૂંટણીમાં રાષ્ટ્રીય સ્વતંત્ર પાર્ટી (RSP) ના વડા તરીકે પ્રચંડ બહુમતી સાથે સત્તામાં આવેલા ૩૬ વર્ષના એન્જિનિયર અને રેપર-રાજકારણી બાલેન શાહે નેપાળના જૂના નેતાઓની ઊંઘ હરામ કરી દીધી છે. બાલેન શાહની સરકારે વરિષ્ઠ નેતાઓની ગેરકાયદેસર સંપત્તિ અને ભૂતકાળના ભ્રષ્ટાચારના કેસોની આક્રમક તપાસ શરૂ કરતા જ ઓલી અને પ્રચંડને અહેસાસ થઈ ગયો છે કે જો તેઓ અલગ રહેશે તો એક પછી એક બંને રાજકીય રીતે ખતમ થઈ જશે.

આ બંને નેતાઓનો ઈતિહાસ જોવામાં આવે તો તેમની મિત્રતા અને દુશ્મની સત્તાની આસપાસ જ ફરે છે. સામ્યવાદી ચળવળ દરમિયાન ૧૪ વર્ષ જેલમાં વિતાવનાર અને ચાલાક વ્યૂહરચનાકાર ગણાતા કેપી શર્મા ઓલી રાષ્ટ્રવાદી (અને ઘણીવાર ભારત-વિરોધી) કાર્ડ રમવા માટે જાણીતા છે. બીજી તરફ, ૧૦ વર્ષ સુધી હિંસક માઓવાદી બળવાનું નેતૃત્વ કરનાર પ્રચંડની છબી ગમે ત્યારે પાટલી બદલી શકતા લવચીક નેતાની છે. વર્ષ ૨૦૧૫માં નેપાળનું નવું બંધારણ લાગુ થયા બાદ, આ બંને નેતાઓએ ૨૦૧૭માં પહેલીવાર ઐતિહાસિક ગઠબંધન કર્યું હતું અને બે-તૃતીયાંશ બહુમતી મેળવી નેપાળ કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી (NCP) ની રચના કરી હતી. જોકે, અઢી-અઢી વર્ષ વડાપ્રધાન પદ વહેંચવાની ફોર્મ્યુલા પર ઓલી ફરી ગયા હતા. ઓલીએ સત્તા પોતાના હાથમાં કેન્દ્રિત કરીને પ્રચંડના જૂથને હાંસિયામાં ધકેલી દીધું, જેના કારણે છેવટે સુપ્રીમ કોર્ટના હસ્તક્ષેપ બાદ આ પક્ષના ટુકડા થઈ ગયા હતા.

ત્યારબાદ ૨૦૨૨ની ચૂંટણી બંને નેતાઓએ અલગ લડીને નુકસાન વેઠ્યું હતું. સત્તાની લાલચમાં તેઓ ૨૦૨૨ના અંતમાં બીજી વાર સાથે આવ્યા ખરા, પરંતુ આ મિલાપ માત્ર બે મહિના જ ટક્યો હતો. પ્રચંડે અચાનક વળાંક લઈને નેપાળી કોંગ્રેસ સાથે હાથ મિલાવી લીધા અને ઓલીને સત્તા બહાર કરીને પોતે વડાપ્રધાન બની ગયા હતા, જેનાથી ઓલી ભારે દગો અનુભવી રહ્યા હતા. પરંતુ આજે સમય બદલાયો છે; નેપાળના યુવા વર્ગે (Gen Z) જૂના રક્ષકોના ભ્રષ્ટાચાર અને અસ્થિરતાથી કંટાળીને ૨૦૨૬માં બાલેન શાહને દેશની કમાન સોંપી છે. આ નવા શાસન સામે ટકી રહેવા માટે જ ઓલી અને પ્રચંડ પોતાના તમામ જૂના ઘા ભૂલીને સંસદથી લઈને પ્રાંતીય સ્તર સુધી એક થવાની મજબૂરી અનુભવી રહ્યા છે, જોકે આ તકવાદી ગઠબંધન કેટલું ટકશે તેના પર સૌની નજર છે.