મુંબઈ: વૈશ્વિક નાણાકીય બજાર (Global Financial Market)માં એક અત્યંત ચોંકાવનારો આર્થિક વળાંક સામે આવ્યો છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી ભારતીય શેરબજાર (Indian Stock Market)ના મજબૂત ગ્રોથ વચ્ચે, હવે વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) ભારત સહિતના અન્ય એશિયન બજારોમાંથી પોતાનું ફંડ પાછું ખેંચીને ચીન તરફ ઝડપથી ડાયવર્ટ કરી રહ્યા છે. થોડા મહિના પહેલા સુધી જે ચીની શેરબજારથી વિશ્વભરના મોટા મની મેનેજરો અને ફંડ હાઉસીસ અંતર જાળવી રહ્યા હતા, ત્યાં હવે અકલ્પનીય રોકાણનો પ્રવાહ શરૂ થયો છે. માત્ર એપ્રિલ ૨૦૨૬ના એક જ મહિનામાં વિદેશી રોકાણકારોએ ચીની શેરબજારમાં અંદાજે ૨૯ બિલિયન યુએસ ડોલર એટલે કે ભારતીય રૂપિયામાં આશરે ₹૨૭.૮૪ લાખ કરોડ ઠાલવીને વૈશ્વિક બજારના નિષ્ણાતોને સ્તબ્ધ કરી દીધા છે.
ચીન માટે જાન્યુઆરી પછીનું આ સૌથી મોટું માસિક રોકાણ છે અને ઇતિહાસમાં પાંચમો સૌથી મોટો માસિક ઇનફ્લો (ભંડોળનો પ્રવાહ) નોંધાયો છે. વિદેશી રોકાણકારોના આ આકસ્મિક યુ-ટર્ન પાછળનું મુખ્ય કારણ 'વેલ્યુ બાયિંગ' (Value Buying) માનવામાં આવી રહ્યું છે. લાંબા સમય સુધી રિયલ એસ્ટેટ કટોકટી, ધીમી આર્થિક વૃદ્ધિ અને સરકારના કડક નિયમોના કારણે ચીની કંપનીઓના શેરના ભાવ તળિયે બેસી ગયા હતા. હવે વૈશ્વિક રોકાણકારોને લાગી રહ્યું છે કે ચીની માર્કેટ ખૂબ જ 'સસ્તું' અને આકર્ષક સ્તરે ઉપલબ્ધ છે, જ્યારે તેની સરખામણીએ અમેરિકા અને ભારતના બજારોનું મૂલ્યાંકન (Valuation) ઘણું મોંઘું થઈ ગયું છે. આથી 'ઓછા મૂલ્યાંકન અને ઉચ્ચ વૃદ્ધિ'ના આકર્ષક મિશ્રણનો લાભ લેવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય નાણું ચીન તરફ સરકી રહ્યું છે.
વર્ષ ૨૦૨૬માં ચીનમાં અત્યાર સુધીનું કુલ રોકાણ:
ચાલુ વર્ષમાં અત્યાર સુધીમાં વિદેશી રોકાણકારોએ ચીની શેરોમાં કુલ ૭૨ બિલિયન યુએસ ડોલર, એટલે કે આશરે ₹૬૯.૧૨ લાખ કરોડનું મસમોટું રોકાણ કરી દીધું છે. આ પ્રચંડ લેવાલીના કારણે ચીનનો અગ્રણી ઇન્ડેક્સ CSI 300 માત્ર એપ્રિલ મહિનામાં જ ૮% ઉછળ્યો હતો અને મે મહિનામાં પણ આ તેજીની કૂચ સતત ચાલુ રહી છે. ખાસ કરીને બેંકિંગ, અદ્યતન ટેકનોલોજી, મેન્યુફેક્ચરિંગ અને કન્ઝ્યુમર સેક્ટરના શેરોમાં વિદેશી રોકાણકારો તૂટી પડ્યા છે.
વિદેશી નાણાંના આ મોટા પરિવર્તનની સીધી અસર ભારત સહિત અન્ય ઊભરતા એશિયન બજારો (Emerging Markets) પર પડવાની આશંકા સેવાઈ રહી છે. સામાન્ય રીતે વૈશ્વિક ફંડ મેનેજરો એશિયામાં પોતાના પોર્ટફોલિયોનું સંતુલન જાળવવા માટે એક દેશમાંથી નફો બુક કરીને બીજા દેશમાં નાણાં રોકતા હોય છે. જો ચીન તરફ આ જ ગતિએ રોકાણ વધતું રહેશે, તો ભારતીય બજારમાં વિદેશી રોકાણની ગતિ ધીમી પડી શકે છે. જો કે, ભારતની આર્થિક વૃદ્ધિની વાર્તા હજુ પણ ઘણી મજબૂત છે, પરંતુ ચીનમાં વિદેશી રોકાણકારોનો પાછો ફરેલો આ પ્રચંડ વિશ્વાસ ભારતીય દલાલ સ્ટ્રીટ માટે એક મોટો ચેતવણીરૂપ સંકેત ચોક્કસ સાબિત થઈ શકે છે.