મુંબઈ : ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) દ્વારા શનિવાર, ૩ ઑક્ટોબરના રોજ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે કે મુંબઈ અને મહારાષ્ટ્રના કેટલાક ભાગોમાંથી ચોમાસાએ સત્તાવાર રીતે વિદાય લઈ લીધી છે. આ વર્ષે મુંબઈમાંથી ચોમાસું સામાન્ય તારીખ એટલે કે ૮ ઑક્ટોબર કરતા પાંચ દિવસ વહેલું વિદાય લે તેવી પૂરી સંભાવના છે, જે છેલ્લા ૨૫ વર્ષમાં મુંબઈમાંથી ચોમાસાની બીજી સૌથી વહેલી વિદાય છે. આ અગાઉ વર્ષ ૨૦૦૨માં ૩૦ સપ્ટેમ્બરના રોજ સૌથી વહેલી વિદાય નોંધાઈ હતી, જેના કારણે આ સિઝનનું બદલાયેલું સ્વરૂપ ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે.

IMDના આંકડા મુજબ આ ચોમાસા દરમિયાન મુંબઈ શહેરમાં સામાન્ય કરતાં ૭ ટકા ઓછો વરસાદ (૧,૯૫૭.૧ મીમી) નોંધાયો હતો, જ્યારે ઉપનગરોમાં સામાન્ય કરતાં ૯ ટકા વધુ (૨,૫૩૦.૫ મીમી) વરસાદ પડ્યો હતો. સમગ્ર મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં વરસાદ સામાન્ય કરતાં ૧૯ ટકા ઓછો રહ્યો હતો, જેમાં મરાઠવાડામાં સૌથી વધુ ૪૦ ટકા, વિદર્ભમાં ૨૩ ટકા, કોંકણ-ગોવામાં ૧૪ ટકા અને મધ્ય મહારાષ્ટ્રમાં ૧૧ ટકા વરસાદની અછત જોવા મળી છે. આ સમગ્ર સ્થિતિ પેસિફિક મહાસાગરમાં ઝડપથી તીવ્ર બની રહેલી 'અલ નીનો'ની વિપરીત પરિસ્થિતિ સાથે સીધી જોડાયેલી હોવાનું હવામાન વિભાગે સ્પષ્ટ કર્યું છે.

ચોમાસાની આ વહેલી વિદાયની સાથે જ મુંબઈમાં તાપમાનનો પારો ઊંચકાવા લાગ્યો છે અને હવે શહેરમાં આકરી 'ઑક્ટોબર હીટ' અનુભવાવાની શરૂઆત થઈ ગઈ છે. શનિવારે સવારે કોલાબા લૅબ ખાતે મહત્તમ તાપમાન ૩૭.૪ ડિગ્રી સેલ્સિયસ નોંધાયું હતું જે સામાન્ય કરતાં ૫.૬ ડિગ્રી વધારે હતું, જ્યારે સાંતાક્રુઝમાં તાપમાન ૩૬.૯ ડિગ્રી સેલ્સિયસ નોંધાયું હતું. આગામી ૪૮ કલાક દરમિયાન આકાશ મુખ્યત્વે સ્વચ્છ રહેવાની સાથે વાતાવરણ ગરમ અને ભેજવાળું રહેશે અને મહત્તમ તાપમાન ૩૬ ડિગ્રી તથા લઘુત્તમ તાપમાન ૨૬ ડિગ્રી આસપાસ રહેવાની સંભાવના છે.

આ ઘટનાની ભૂતકાળની કડીઓ જોઈએ તો હવામાન વિભાગ દ્વારા મે મહિનામાં જ આ વર્ષે અલ નીનોની અસરને કારણે સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ થવાની પૂર્વ આગાહી કરવામાં આવી હતી. હાલમાં ચોમાસાના પુરા થવાની સાથે જ વધતા તાપમાન અને આકરા ઉનાળા જેવા અનુભવ સામે નાગરિકોને સાવચેત રહેવા તેમજ આગામી દિવસોમાં ગરમી સામે રક્ષણ મેળવવા માટે તંત્ર દ્વારા જરૂરી માર્ગદર્શિકાઓ અને સ્વાસ્થ્ય સલાહ જારી કરવામાં આવી છે.