નવી દિલ્‍હી તા.૧૮: અમેરિકા અને ઈરાને એક વચગાળાના કરાર પર હસ્‍તાક્ષર કર્યા છે. આ પશ્ચિમ એશિયામાં ૧૦૦ દિવસથી વધુ સમય સુધી ચાલેલા સંઘર્ષનો અંત દર્શાવે છે. અમેરિકા અને ઈઝરાયલે ૨૮ ફેબ્રુઆરીએ ઈરાન પર હુમલો કર્યો હતો. અમેરિકાએ આ યુદ્ધ માટે ભારે કિમત ચૂકવી છે. એક અંદાજ મુજબ, અમેરિકાએ આ ૧૦૮ દિવસના યુદ્ધ દરમિયાન માત્ર લશ્‍કરી કાર્યવાહી પર આશરે ૧૧૩ અબજ ડોલર (આશરે ૧,૦૬,૭૫,૭૩,૧૫,૦૦,૦૦૦ રૂપિયા) ખર્ચ્‍યા હતા. વધુમાં, તેલના વધતા ભાવે અમેરિકા અને અન્‍ય દેશોના લોકો પર ભારે નુકસાન કર્યું.

યુએસ ડિપાર્ટમેન્‍ટ ઓફ ડિફેન્‍સે અહેવાલ આપ્‍યો છે કે ઈરાન યુદ્ધના પહેલા છ દિવસમાં ડોલર ૧૧.૩ બિલિયન ખર્ચ કરવામાં આવ્‍યા હતા. આ રકમ દરરોજ આશરે ડોલર ૧.૮૮ બિલિયન થાય છે. આ પછી, દૈનિક ખર્ચ આશરે ડોલર ૧ બિલિયન અથવા આશરે રૂા. ૯૪,૪૭,૫૫,૦૦,૦૦૦ થયો. આ ખર્ચ ૨૮ ફેબ્રુઆરીથી ૧૬ જૂન સુધીના અંદાજ પર આધારિત છે. જોકે, ટીકાકારો કહે છે કે આ ખર્ચ ઓછો અંદાજવામાં આવ્‍યો છે અને વાસ્‍તવિક ખર્ચ ઘણો વધારે છે. નિષ્‍ણાતો કહે છે કે જો યુનાઇટેડ સ્‍ટેટ્‍સ પરનો કુલ આર્થિક બોજ સામેલ કરવામાં આવે તો આ આંકડો ડોલર ૧ ટ્રિલિયન સુધી પહોંચી શકે છે.

યુએસ ડિપાર્ટમેન્‍ટ ઓફ ડિફેન્‍સ, પેન્‍ટાગોન અનુસાર, ઈરાન યુદ્ધના શરૂઆતના તબક્કામાં મિસાઇલો અને દારૂગોળો પાછળ ઼૨૫ બિલિયન ખર્ચ કરવામાં આવ્‍યા હતા. iran-cost-ticker.com અનુસાર, અમેરિકા ઈરાન યુદ્ધ દરમિયાન દરરોજ ઼૧ બિલિયન ખર્ચ કરી રહ્યું હતું. ઈરાન યુદ્ધના શરૂઆતના તબક્કા દરમિયાન શાહેદ ડ્રોનને તોડી પાડવા માટે અમેરિકાએ પેટ્રિઅટ મિસાઇલો ચલાવી હતી. દરેક મિસાઇલની કિમત ઼૪ મિલિયન છે. અમેરિકાએ ખાડીમાં મોટી સંખ્‍યામાં સૈનિકો તૈનાત કર્યા હતા, જેના કારણે દૈનિક ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો હતો. ટ્રમ્‍પ વહીવટીતંત્રે શરૂઆતમાં ઈરાન યુદ્ધ માટે ૨૦૦ અબજ ડોલરની માંગણી કરી હતી.

ઈરાનમાં લશ્‍કરી અભિયાન પર અમેરિકાએ આશરે ૧૧૩ અબજ ડોલર ખર્ચ્‍યા હતા.

ઈરાન યુદ્ધના પહેલા છ દિવસમાં જ ૧૧.૩ અબજ ડોલર ખર્ચાયા હતા.

શાહેદ ડ્રોનને તોડી પાડનાર પેટ્રિઅટ મિસાઈલનો ખર્ચ ૪ મિલિયન ડોલર હતો.

યુદ્ધને કારણે અમેરિકા પર કુલ આર્થિક બોજ ૧ ટ્રિલિયન ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે.

એવો અંદાજ છે કે યુદ્ધથી નાશ પામેલા ઈરાનના માળખાકીય સુવિધાઓ, તેલ રિફાઇનરીઓ અને પાવર ગ્રીડના પુનઃનિર્માણ માટે ૩૦૦ અબજ ડોલર ખર્ચવામાં આવશે. કરાર મુજબ, અમેરિકા ઈરાનને આ રકમ ચૂકવવા સંમત થયું છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પ કહે છે કે આ પૈસા ખાડી દેશોમાંથી આવશે. વધુમાં, ઈરાનની સ્‍થિર સંપત્તિ પણ મુક્‍ત કરવામાં આવશે.

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો થવાને કારણે યુદ્ધથી અમેરિકન લોકોને ૪૦ અબજ ડોલરથી વધુનો ખર્ચ થયો છે. જોકે, ડેમોક્રેટિક નેતાઓ અને ઘણા અર્થશાષાીઓ માને છે કે આ આંકડો નોંધપાત્ર રીતે ઓછો અંદાજવામાં આવ્‍યો છે. તેઓ કહે છે કે અમેરિકન અર્થતંત્ર અને લોકોને વાસ્‍તવિક નુકસાન ડોલર ૬૩૦ બિલિયનથી ડોલર ૧ ટ્રિલિયન સુધીનું હોઈ શકે છે.