(વિનોદ ગાલા દ્વારા) ભુજ તા.૧૫ :  પાકિસ્તાની મૂળના માલની આયાત પર ભારત સરકારે મૂકેલા પ્રતિબંધને બાયપાસ કરીને ગેરકાયદે રીતે સિંધવ મીઠું આયાત કરવાના આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્કનો ડિરેક્ટોરેટ ઓફ રેવેન્યુ ઇન્ટેલિજન્સ (DRI)એ પર્દાફાશ કર્યો છે. ‘ઓપરેશન ડીપ મેનિફેસ્ટ’ હેઠળ હાથ ધરાયેલી કાર્યવાહીમાં પાકિસ્તાની મૂળના ઔદ્યોગિક અને હિમાલયન રોક સોલ્ટના કુલ 7,311 મેટ્રિક ટન જથ્થા સાથે જોડાયેલાં 295 કન્ટેનરની આયાત સામે આવી છે. આ જથ્થાનું અંદાજિત બજાર મૂલ્ય રૂ. 30 કરોડ હોવાનું જણાવાયું છે.

ચોક્કસ ગુપ્ત માહિતીના આધારે DRIએ 26 સપ્ટેમ્બરથી 11 ઓક્ટોબર, 2026 દરમિયાન પંદર દિવસ સુધી સંકલિત તપાસ અને દરોડાની કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી. આ અંતર્ગત ગાંધીધામ, આદિપુર, વેરાવળ, પાણીપત, પુણે, પટિયાલા, દિલ્હી અને મુંબઈ ખાતે સંબંધિત પરિસરોમાં તપાસ કરવામાં આવી હતી. તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે નવ આયાતકારોએ માર્ચ 2026થી મુન્દ્રા અને કંડલા બંદરો મારફતે 295 કન્ટેનર આયાત કરી પ્રતિબંધનો ભંગ કર્યો હોવાની શંકા છે. જપ્ત કરાયેલા જથ્થા પૈકી કંડલા બંદરેથી 140 મેટ્રિક ટન ઔદ્યોગિક/હિમાલયન રોક સોલ્ટ ધરાવતાં પાંચ કન્ટેનર જપ્ત કરવામાં આવ્યાં છે, જેની કિંમત રૂ. 24.41 લાખ આંકવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, આયાતકારોના બેંક ખાતામાં રહેલી વેચાણની રૂ. 20.96 લાખની રકમ પણ જપ્ત કરવામાં આવી છે.

DRIની પ્રાથમિક તપાસમાં પાકિસ્તાન, સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE), શ્રીલંકા અને ભારત સાથે સંકળાયેલી સંસ્થાઓનું આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્ક સામે આવ્યું છે. આ નેટવર્ક દ્વારા પાકિસ્તાનમાં ઉત્પાદિત મીઠાને શ્રીલંકાના કોલંબો બંદર મારફતે ભારત મોકલવામાં આવતું હતું, જ્યારે માલનું મૂળ સ્થાન છુપાવવા UAE સ્થિત કંપનીઓનાં નામે નકલી સર્ટિફિકેટ ઓફ ઓરિજિન અને ઇન્વોઇસ તૈયાર કરવામાં આવતાં હતાં. તપાસમાં વધુ એક મહત્ત્વપૂર્ણ બાબત સામે આવી છે. પાકિસ્તાનથી શ્રીલંકા સુધીના શિપમેન્ટને લગતાં બિલ્સ ઓફ લેડિંગ અને શ્રીલંકા કસ્ટમ્સ સમક્ષ રજૂ કરાયેલા કસ્ટમ્સ ડિક્લેરેશનમાં મૂળ દેશ તરીકે પાકિસ્તાન તથા અંતિમ ગંતવ્ય તરીકે ભારતનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ હતો. તેમ છતાં, ભારતીય આયાતકારો દ્વારા રજૂ કરાયેલાં સર્ટિફિકેટ ઓફ ઓરિજિન નકલી હોવાનું તપાસમાં જણાયું છે. આથી, માલના મૂળ દેશને છુપાવવા અને પ્રતિબંધને નિષ્ફળ બનાવવા દસ્તાવેજી ગેરરીતિઓનો વ્યવસ્થિત ઉપયોગ કરાયો હોવાની વિગતો બહાર આવી છે.

આ કેસમાં કસ્ટમ્સ એક્ટ, 1962 હેઠળ ચાર વ્યક્તિઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. તેમાં આયાતકાર પેઢીઓના બે માલિકો અથવા ભાગીદારો, એક કસ્ટમ્સ બ્રોકરના જી-કાર્ડધારક અને દુબઈ સ્થિત સપ્લાયરના માલિકનો સમાવેશ થાય છે. તપાસ અનુસાર, દુબઈ સ્થિત સપ્લાયરના માલિકે પોતાના પિતાના નામે આયાતકાર પેઢી પણ સ્થાપી હતી અને તેનું સંચાલન કરતા હતા. ઉલ્લેખનીય છે કે ગયા મહિને પણ DRIએ નાસિકના અંબાડ ખાતે આવેલા કન્ટેનર ફ્રેઇટ સ્ટેશન (CFS)માં મુંબઈ સ્થિત એક પેઢી દ્વારા આયાત કરાયેલા 13 કન્ટેનરમાંથી પાકિસ્તાની મૂળના 3.62 લાખ કિલોથી વધુ સૂકા ખજૂર (ખારેક) જપ્ત કર્યા હતા. હાલનો સિંધવ મીઠાનો કેસ પણ ત્રીજા દેશ મારફતે માલની હેરફેર, મૂળ દેશ અંગે ખોટી જાહેરાત, નકલી વેપારી દસ્તાવેજો અને અપારદર્શક નાણાકીય વ્યવસ્થાઓ દ્વારા આયાત પ્રતિબંધને બાયપાસ કરવાના પ્રયાસો તરફ ધ્યાન દોરે છે.

એપ્રિલ 2025માં પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારત સરકારે ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ ફોરેન ટ્રેડ (DGFT)ની નોટિફિકેશન નં. 06/2025-26, તારીખ 2 મે, 2025 દ્વારા રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને જાહેર નીતિના હિતમાં પાકિસ્તાનમાં ઉત્પાદિત અથવા ત્યાંથી નિકાસ કરાયેલા તમામ માલની સીધી કે આડકતરી આયાત તથા ટ્રાન્ઝિટ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. DRI દ્વારા આ પ્રતિબંધના ભંગ સાથે સંકળાયેલા નેટવર્કની તપાસ આગળ ધપાવવામાં આવી રહી છે.