વોશિંગ્ટન:અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદ્વારી અને વેપાર ક્ષેત્રે એક અત્યંત આશ્ચર્યજનક અને નવો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. તેમણે અમેરિકાના ખેડૂતો અને કૃષિ ક્ષેત્રને આર્થિક રીતે વધુ મજબૂત બનાવવા માટે ઈરાનને એક મોટા નિકાસ બજાર (એક્સપોર્ટ માર્કેટ) તરીકે વિકસાવવાની જોરદાર હિમાયત કરી છે. પોતાના કાર્યકાળ દરમિયાન જે દેશ પર કડક આર્થિક પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા, તે જ દેશ પ્રત્યે નરમ વલણ દાખવીને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આ નિવેદને વૈશ્વિક સ્તરે રણનીતિક વિશ્લેષકો અને રાજકીય વર્તુળોને ચોંકાવી દીધા છે.

અમેરિકી ખેડૂતોના આર્થિક હિતો માટે ઈરાન સાથે વેપારની નવી કવાયત:
પોતાના સંબોધન દરમિયાન ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનનો ઉલ્લેખ કરતા જણાવ્યું હતું કે, "ઈરાન એક અત્યંત સુંદર દેશ છે." તેમણે અમેરિકી કૃષિ ઉત્પાદનોની નિકાસ વધારવા પર ભાર મૂકતા ઉમેર્યું કે, આપણા ખેડૂતો દ્વારા પકવવામાં આવતો માલ અને અનાજ ઈરાન જેવા મોટા બજારોમાં વેચવો જોઈએ. અમેરિકાના ખેડૂતોને તેમના પાકના યોગ્ય અને પૂરતા ભાવો મળી રહે તેમજ વૈશ્વિક સ્તરે તેમની પ્રોડક્ટ્સનું કન્ઝમ્પ્શન વધે તે માટે આ નવી વેપાર ચેનલ ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે તેવું તેમનું મક્કમપણે માનવું છે.

ભૂતકાળની કડક પ્રતિબંધોની નીતિથી તદ્દન વિપરીત વલણ:
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું આ નવું નિવેદન તેમની અગાઉની વિદેશ નીતિઓ કરતાં તદ્દન વિપરીત અને અલગ જોવા મળી રહ્યું છે. પોતાના રાષ્ટ્રપતિ શાસન દરમિયાન તેમણે ઈરાન પર 'મેક્સિમમ પ્રેશર' એટલે કે મહત્તમ દબાણ લાવવાની નીતિ અપનાવી હતી, જે અંતર્ગત ઈરાન સાથેના પરમાણુ કરાર (JCPOA) માંથી અમેરિકાને બહાર કાઢી લીધું હતું અને તેના પર અત્યંત કડક આર્થિક તેમજ વ્યાપારી પ્રતિબંધો લાદી દીધા હતા. આ પ્રતિબંધોના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ઈરાનનો વેપાર ઠપ્પ થઈ ગયો હતો, પરંતુ હવે ખેડૂતોના ફાયદા માટે આ પ્રકારનો પ્રસ્તાવ મૂકવો એ એક મોટો યુ-ટર્ન માનવામાં આવે છે.

વૈશ્વિક રાજકારણ અને વિદેશ નીતિ પર આ નિવેદનની અસરો:
આંતરરાષ્ટ્રીય બાબતોના નિષ્ણાતોના મતે, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો આ પ્રસ્તાવ અમેરિકાના આંતરિક રાજકારણમાં ખેડૂતોના મતો અને તેમનું સમર્થન મેળવવાનો એક ભાગ હોઈ શકે છે. અમેરિકાના મિડવેસ્ટર્ન રાજ્યોમાં ખેતી એ મુખ્ય વ્યવસાય છે અને ત્યાંના ખેડૂતો લાંબા સમયથી નવા નિકાસ બજારોની માંગ કરી રહ્યા છે. જો કે, ઈરાન સાથે સીધો કૃષિ વેપાર શરૂ કરવો એ એટલું સરળ નથી, કારણ કે તેની પાછળ અનેક પ્રકારના જટિલ કાનૂની, સુરક્ષા સંબંધી અને રાજદ્વારી પડકારો રહેલા છે જેનો સામનો ભવિષ્યમાં કરવો પડી શકે છે.