નવીદિલ્હી : દેશના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં તાપમાન 45 ડિગ્રી સેલ્સિયસને પાર કરી ગયું છે. આ ભયાનક ગરમી અને લૂ (હીટવેવ) વચ્ચે સામાન્ય લોકોના મનમાં એક મોટો પ્રશ્ન છે કે, જો ગરમીને કારણે સ્વાસ્થ્ય બગડે અને હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાની નોબત આવે, તો શું આયુષ્માન ભારત કાર્ડ કામ આવશે? આરોગ્ય નિષ્ણાતોના મતે, હા, આયુષ્માન કાર્ડ ચોક્કસપણે ઉપયોગી થઈ શકે છે, પરંતુ તે માટે હોસ્પિટલમાં દાખલ થવું (Hospitalization) અનિવાર્ય છે.
ઘણા લોકો એવી ગેરસમજમાં હોય છે કે હીટવેવ માટે સરકારનું કોઈ અલગ પેકેજ હશે, પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે 'હીટ સ્ટ્રોક' કે ગરમીને કારણે થતી અન્ય ગંભીર સમસ્યાઓ—જેમ કે ડિહાઇડ્રેશન, બેભાન થવું, ઈલેક્ટ્રોલાઈટ અસંતુલન કે કિડની પર અસર—તેને અન્ય ગંભીર આરોગ્ય પેકેજો હેઠળ આવરી લેવામાં આવે છે. જો કોઈ દર્દીને ઓક્સિજન, ડ્રિપ્સ કે ICU સપોર્ટની જરૂર પડે, તો હોસ્પિટલના તબીબી રિપોર્ટના આધારે આયુષ્માન કાર્ડ દ્વારા કેશલેસ સારવાર મેળવી શકાય છે.
અહીં એક વાત ખાસ નોંધવા જેવી છે કે, આયુષ્માન કાર્ડનો લાભ સામાન્ય OPD સારવાર કે તાવની પ્રાથમિક તપાસ માટે મળતો નથી. એટલે કે, જો તમે માત્ર ચેકઅપ કરાવીને ઘરે પરત ફરો છો, તો આ કાર્ડનો લાભ નહીં મળે. જે દર્દીને ડૉક્ટર દ્વારા ગંભીર સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવે છે, માત્ર તેમને જ આ યોજનાનો લાભ મળી શકે છે. લાભાર્થીઓ નજીકની સરકારી કે આયુષ્માન યોજના સાથે જોડાયેલી ખાનગી હોસ્પિટલમાં પોતાનું કાર્ડ અને ઓળખપત્ર બતાવીને સારવાર શરૂ કરી શકે છે.
હાલના આકરા તાપમાં ખાસ કરીને બાળકો, વડીલો અને અગાઉથી બીમારી ધરાવતા લોકોએ વિશેષ સાવધાની રાખવી જોઈએ. આરોગ્ય નિષ્ણાતો બપોરે 12 થી 4 વાગ્યા દરમિયાન બહાર જવાનું ટાળવા, પુષ્કળ પાણી પીવા અને હળવા કપડાં પહેરવાની સલાહ આપે છે. આયુષ્માન ભારત જેવી યોજનાઓ ગંભીર પરિસ્થિતિમાં આર્થિક મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે, પરંતુ ગરમીથી બચવા માટેની સાવચેતી જ સૌથી મોટો ઉપાય છે. જો તમે તમારા વિસ્તારમાં આયુષ્માન કાર્ડ માન્ય હોસ્પિટલ શોધવા માંગતા હોવ, તો સરકારના સત્તાવાર હોસ્પિટલ સર્ચ પોર્ટલનો ઉપયોગ કરીને જરૂરી માહિતી મેળવી શકો છો.