નવી દિલ્‍હી,તા.૫: રાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર પંચ (NHRC) એ તમામ રાજ્‍યો અને કેન્‍દ્રશાસિત પ્રદેશોને આગામી નવરાત્રિ, દિવાળી અને છઠ પૂજા તહેવારો દરમિયાન સ્‍થાનિક વિક્રેતાઓ, શેરી વિક્રેતાઓ, ફેરિયાઓ, કુંભાર અને નાના વેપારીઓની આજીવિકા અને માનવ અધિકારોનું રક્ષણ સુનિﾍતિ કરવા નિર્દેશ આપ્‍યો છે. NHRC એ નિર્દેશ આપ્‍યો છે કે બાકી રહેલા કેસોમાં વધારાના/સંપૂર્ણ 'કાર્યવાહી અહેવાલો' ૧૮ ઓક્‍ટોબર, ૨૦૨૬ સુધીમાં સબમિટ કરવામાં આવે. NHRC ને વિવિધ શહેરોમાંથી ફરિયાદો મળી હતી જેમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્‍યો હતો કે તહેવારો દરમિયાન સ્‍થાનિક વિક્રેતાઓ અને ફેરિયાઓને કથિત રીતે યોગ્‍ય કારણ વગર બહાર કાઢવામાં આવી રહ્યા છે. તેમના સ્‍ટોલ અથવા માલ જપ્ત કરવા, દંડ લાદવા અને હેરાનગતિ કરવાની ફરિયાદો પણ મળી હતી.

ગયા વર્ષના તહેવારો દરમિયાન, NHRC સભ્‍ય પ્રિયંક કાનૂનગોની અધ્‍યક્ષતાવાળી બેન્‍ચે આ ફરિયાદોની નોંધ લીધી હતી. કમિશને સંબંધિત રાજ્‍યો અને સ્‍થાનિક વહીવટીતંત્રને આરોપોની તપાસ કરવા અને જરૂરી પગલાં લેવાનો નિર્દેશ આપ્‍યો હતો.

NHRC એ નિર્દેશ આપ્‍યો છે કે નવરાત્રિ, દિવાળી અને છઠ પૂજા દરમિયાન સ્‍થાનિક વિક્રેતાઓને ગેરવાજબી રીતે બહાર કાઢવામાં ન આવે અથવા તેમની આજીવિકાથી વંચિત ન રાખવામાં આવે. જ્‍યાં અગ્નિ સલામતી અથવા જાહેર સલામતી માટે સ્‍થળ ખાલી કરવાની જરૂર પડે, ત્‍યાં વિક્રેતાઓ માટે યોગ્‍ય વૈકલ્‍પિક રહેઠાણ પૂરું પાડવું જોઈએ.

નવરાત્રિ, દિવાળી અને છઠ પૂજા દરમિયાન સ્‍થાનિક વિક્રેતાઓને ગેરવાજબી રીતે બહાર કાઢવામાં ન આવે અથવા તેમની આજીવિકાથી વંચિત ન રાખવામાં આવે વિક્રેતાઓનો માલ મનસ્‍વી રીતે જપ્ત ન કરો

આયોગે એવો પણ નિર્દેશ આપ્‍યો હતો કે વિક્રેતાઓનો માલ મનસ્‍વી રીતે જપ્ત ન કરવો જોઈએ અથવા કારણ વગર તેમની સામે કોઈ કાર્યવાહી ન કરવી જોઈએ, અને ઉત્‍પીડન, ખંડણી અથવા બિનજરૂરી દખલગીરીની ફરિયાદો પર કાયદા અનુસાર કાર્યવાહી કરવી જોઈએ.

વિક્રેતાઓનો માલ મનસ્‍વી રીતે જપ્ત ન કરવો જોઈએ અથવા કારણ વગર તેમની સામે કોઈ કાર્યવાહી ન કરવી જોઈએ, અને ઉત્‍પીડન, ખંડણી અથવા બિનજરૂરી દખલગીરીની ફરિયાદો પર કાયદા અનુસાર કાર્યવાહી કરવી જોઈએ.

આ કેસ વિવિધ શહેરોમાં સ્‍થાનિક વિક્રેતાઓ અને ફેરિયાઓની ગેરવાજબી રીતે હકાલપટ્ટી, જપ્તી, દંડ અને હેરાનગતિની ફરિયાદો સાથે સંબંધિત છે. ગયા વર્ષે, તહેવારોની મોસમ દરમિયાન, NHRC સભ્‍ય પ્રિયંક કાનૂનગોની આગેવાની હેઠળની બેન્‍ચે આ બાબતની નોંધ લીધી હતી અને સંબંધિત રાજ્‍યો અને સ્‍થાનિક અધિકારીઓને આરોપોની તપાસ કરવા અને જરૂરી પગલાં લેવા નિર્દેશ આપ્‍યો હતો.

આ વર્ષે, તહેવારોની મોસમ દરમિયાન સ્‍થાનિક વિક્રેતાઓની આજીવિકા અને માનવ અધિકારોનું રક્ષણ સુનિﾍતિ કરવા માટે કમિશનના હસ્‍તક્ષેપની ફરીથી જરૂર હોવાનું સ્‍વીકારીને, કમિશને તમામ રાજ્‍યો અને કેન્‍દ્રશાસિત પ્રદેશોને નવા નિર્દેશો જારી કર્યા છે.

NHRC એ સ્‍થાનિક વહીવટીતંત્રોને સ્‍થાનિક વિક્રેતાઓ, પરંપરાગત વ્‍યવસાયો અને સ્‍થાનિક રીતે ઉત્‍પાદિત ઉત્‍પાદનોને વોકલ ફોર લોકલની ભાવનાથી પ્રોત્‍સાહન આપવા પણ કહ્યું છે.

કમિશને તમામ રાજ્‍યો અને કેન્‍દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્‍ય સચિવોને નિર્દેશ આપ્‍યો છે કે તેઓ આ નિર્દેશોનો વ્‍યાપકપણે જિલ્‍લા મેજિસ્‍ટ્રેટ, મ્‍યુનિસિપલ અધિકારીઓ, પોલીસ અને અન્‍ય સંબંધિત અધિકારીઓ સુધી પ્રસાર કરે અને તેમના અસરકારક અમલીકરણની ખાતરી કરે.