નવી દિલ્હી : દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે કાનૂની ક્ષેત્રે એક મોટો અને મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય આપતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વિદેશી અદાલત દ્વારા લગ્નજીવનના કાયમી ભંગ (irretrievable breakdown) ના આધારે મંજૂર કરવામાં આવેલા છૂટાછેડા ભારતીય કાનૂની વ્યવસ્થા હેઠળ સ્વયંભૂ અથવા સીધી રીતે કાયદેસર ગણી શકાતા નથી.

પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, સુપ્રીમ કોર્ટે એક કેસની સુનાવણી દરમિયાન જણાવ્યું હતું કે વિદેશી અદાલતો દ્વારા પારિવારિક વિવાદોમાં આપવામાં આવતા ચુકાદાઓ જો ભારતીય કાયદાકીય જોગવાઈઓ અને પ્રક્રિયાઓ સાથે સુસંગત ન હોય, તો તેને દેશમાં માન્યતા આપી શકાતી નથી.

ઘટનાની વિગતવાર માહિતી આપતા અદાલતે પોતાના ચુકાદામાં નોંધ્યું હતું કે લગ્ન અને છૂટાછેડા જેવા પારિવારિક મામલાઓમાં પક્ષકારોના અધિકારો અને સ્થાનિક કાયદાઓની મર્યાદાઓનું પાલન કરવું અનિવાર્ય છે, જેથી કોઈપણ પક્ષકારના હકોનું હનન ન થાય.

આ ચુકાદામાં ન્યાયાધીશોએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે લગ્નજીવન તૂટી જવાના આધાર પર વિદેશી ન્યાયાલયો દ્વારા લેવાયેલા નિર્ણયોને ભારતમાં સીધા લાગુ કરવાથી કાનૂની જટિલતાઓ ઊભી થઈ શકે છે, તેથી દરેક કાનૂની બાબતમાં યોગ્ય અધિકારક્ષેત્ર અને પ્રક્રિયાગત નિયમોનું પાલન થવું જરૂરી છે.

ભૂતકાળમાં પણ વિદેશી અદાલતોના ચુકાદાઓની ભારતીય અદાલતોમાં માન્યતા અને તેના અમલીકરણ અંગે અનેક કાનૂની વિવાદો સામે આવ્યા છે, જેમાં અદાલતો દ્વારા સમયાંતરે મહત્વપૂર્ણ સીમાઓ અને માર્ગદર્શિકાઓ નક્કી કરવામાં આવી છે.

આગામી સમયમાં આ સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાને કારણે અનિવાસી ભારતીયો (NRI) અને વિદેશી અદાલતોમાં છૂટાછેડા મેળવનાર દંપતીઓ માટે ભારતીય કાયદાકીય ક્ષેત્રે કાનૂની લડાઈઓ અને પારિવારિક વિવાદોના નિરાકરણમાં મોટો ફરક પડશે.