​મોસ્કો: રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધમાં હવે ડિજિટલ અને ટેક્નોલોજી ક્ષેત્ર પણ મોટું યુદ્ધનું મેદાન બની ગયું છે. તાજેતરમાં યુક્રેન દ્વારા રશિયાના સૌથી મોટા ટેક્નોલોજી અને સર્ચ એન્જિન જાયન્ટ 'યાન્ડેક્સ' (Yandex) ના ડેટા સેન્ટર્સ પર કરવામાં આવેલા સનસનાટીભર્યા ડ્રોન હુમલાઓને કારણે રશિયામાં વ્યાપક ઇન્ટરનેટ અરાજકતા ફેલાઈ ગઈ છે. આ હુમલાઓએ રશિયાની ડિજિટલ અર્થવ્યવસ્થાને મોટો ફટકો આપ્યો છે.

​૮૦થી વધુ ડિજિટલ સેવાઓને ગંભીર અસર

મળતી માહિતી મુજબ, યુક્રેનીયન ડ્રોન હુમલાને કારણે 'યાન્ડેક્સ'ના મહત્વપૂર્ણ ડેટા સેન્ટર્સ અને સર્વર્સને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું છે. આ હુમલાની સીધી અસર રશિયન નાગરિકોના રોજિંદા જીવન પર પડી છે. યાન્ડેક્સ ગો (ટેક્સી સર્વિસ), યાન્ડેક્સ મેપ્સ, યાન્ડેક્સ પે, યાન્ડેક્સ ડિસ્ક અને ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ સેવાઓ સહિત ૮૦થી વધુ ડિજિટલ સેવાઓ અચાનક બંધ થઈ ગઈ છે. આ ઉપરાંત, રશિયાની મોટી સુપરમાર્કેટ ચેઈન, બેન્કિંગ એપ્સ અને અન્ય વાણિજ્યિક પ્લેટફોર્મ્સનું કામકાજ પણ ખોરવાઈ ગયું છે. સામાન્ય નાગરિકોને પરિવહન અને ઓનલાઈન લેવડદેવડમાં ભારે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.

​ગત મહિને કייવમાં થયેલા હુમલાનો બદલો

આ હુમલાઓ પાછળ યુક્રેનની રણનીતિ રશિયાની આર્થિક કરોડરજ્જુ ગણાતા ડિજિટલ માળખાને નબળી પાડવાની છે. યુક્રેનના પ્રમુખ વોલોડીમિર ઝેલેન્સ્કી અગાઉ સ્પષ્ટ કરી ચૂક્યા છે કે, રશિયા દ્વારા સપ્ટેમ્બર મહિનામાં યુક્રેનના કાલુગા અને કાઇવ ક્ષેત્રના ડેટા સેન્ટર્સ પર કરવામાં આવેલા હુમલાના જવાબમાં જ આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે, જેના કારણે યુક્રેનમાં પણ અગાઉ હજારો પરિવારો માટે ઇન્ટરનેટ સેવાઓ ઠપ થઈ હતી.

​રશિયન સરકાર દ્વારા સુરક્ષા કડક કરવાની તૈયારી

આ અભૂતપૂર્વ અને મોટા પાયે થયેલા સાયબર તેમજ ભૌતિક હુમલાઓ બાદ રશિયાની સરકાર હરકતમાં આવી ગઈ છે. દેશના ડિજિટલ માળખાની નબળાઈઓ ખુલ્લી પડ્યા પછી, રશિયન સરકારે સંરક્ષણ મંત્રાલય સાથે મળીને દેશના તમામ સંવેદનશીલ ડેટા સેન્ટર્સ અને ટેકનોલોજી હબ્સની સુરક્ષા વધારવા માટે તાકીદની સમીક્ષાઓ શરૂ કરી દીધી છે. કંપનીના એન્જિનિયરો અને ટેકનિકલ ટીમો સેવાઓ પૂર્વવત કરવા માટે ચોવીસ કલાક કામ કરી રહી છે, પરંતુ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ વ્યાપક નુકસાનને સંપૂર્ણપણે સુધારવામાં મહિનાઓનો સમય લાગી શકે છે.