નવી દિલ્હી : એક સમય હતો જ્યારે "હિન્દી-ચીની ભાઈ ભાઈ" ના નારા ગુંજતા હતા, પરંતુ આજે પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ છે અને બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં ભારે ખટાશ આવી ગઈ છે. આ સવાલ પર કે શું દલાઈ લામાના કારણે ભારત અને ચીન વચ્ચેના સંબંધો બગડ્યા છે, યુટ્યુબર શુભંકર મિશ્રા સાથેના પોડકાસ્ટમાં ભૂતપૂર્વ ભારતીય રાજદ્વારી અને નિવૃત્ત IFS અધિકારી અશોક સજ્જનહરે વિસ્તૃત ખુલાસો કર્યો છે કે તિબેટ ક્યારેય ચીનનો ભાગ નહોતો અને ૧૯૫૪ના કરાર હેઠળ તેને કબજે કરવામાં આવ્યો હતો.

અશોક સજ્જનહરના જણાવ્યા મુજબ, ભારતે દલાઈ લામાને આશ્રય આપ્યો છે અને ચીન તેમને અલગતાવાદી માને છે, જ્યારે દલાઈ લામા માત્ર પોતાની સભ્યતા, સંસ્કૃતિ અને ભાષાને બચાવવા માંગે છે. ચીન તિબેટની ઓળખનો નાશ કરવા માંગે છે અને પોતાની આર્થિક મજબૂતાઈ વધતા જ તે સતત પોતાની વિસ્તરણવાદી નીતિને પ્રોત્સાહન આપીને અસુરક્ષિત અનુભવી રહ્યો છે, જે બંને દેશો વચ્ચે તણાવનું મુખ્ય કારણ છે.

વધુમાં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી, ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ અને રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન વચ્ચેની મુલાકાતો અને વૈશ્વિક નેતાઓની બેઠકો અંગે વાત કરતા તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ બધું સમયની માંગ અને જરૂરિયાત હોય છે. સામાન્ય રીતે મંત્રીઓ અને અધિકારીઓના સ્તરે ચર્ચા થયા બાદ રાષ્ટ્રપ્રમુખો મુદ્દાઓનો ઉકેલ લાવવાનો પ્રયાસ કરતા હોય છે અને બેઠકો શાંતિપૂર્ણ વાતાવરણમાં યોજાતી હોય છે.

આ ભૌગોલિક અને રાજદ્વારી વિવાદો વચ્ચે ભારત અને ચીન વચ્ચે સરહદી સ્થિરતા લાવવા તથા દ્વિપક્ષીય સંબંધોને સુધારવા માટે ભવિષ્યમાં ઉચ્ચ સ્તરીય રાજદ્વારી બેઠકોનો દોર વધુ વેગવાન બને તેવી સંભાવનાઓ સેવાઈ રહી છે.