નવી દિલ્હી, તા.26: સોશિયલ મીડિયા પર સોમવારે ભારતીય સેનાના એક વરિષ્ઠ અધિકારીના નામે વાયરલ થયેલા ડિજિટલી મેનિપ્યુલેટેડ ડીપફેક વીડિયોએ ભારે ચર્ચા જગાવી છે, જેમાં ચીન દ્વારા અરુણાચલ પ્રદેશના કેટલાક વિસ્તારો પર કબજો જમાવી લીધા હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો. ભારતીય સેનાના સત્તાવાર ફેક્ટ-ચેકિંગ યુનિટે તાત્કાલિક આ મામલે સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું છે કે આ વીડિયો સંપૂર્ણપણે ભ્રામક અને બનાવટી છે, જેમાં લેફ્ટનન્ટ જનરલ ગિરીશ કાલિયાના નામે ખોટા નિવેદનો જોડીને દેશમાં અનાવશ્યક ગભરાટ ફેલાવવાનું કાવતરું રચવામાં આવ્યું છે.

વાયરલ થયેલા આ ભ્રામક વીડિયોમાં એવું દર્શાવવામાં આવ્યું હતું કે લેફ્ટનન્ટ જનરલ કાલિયાએ કથિત રીતે 'લીક થયેલી કબૂલાત' કરી છે કે ચીને અરુણાચલ પ્રદેશના આશાફિલા, લોંગજો અને ટાક્સિંગ સર્કલ જેવા સંવેદનશીલ વિસ્તારો પર કબજો કરી લીધો છે અને ભારતીય સૈનિકોને જરૂરી પુરવઠો પણ મળતો નથી. જોકે, સેનાની તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે આ વીડિયોમાં AI-સક્ષમ લિપ-સિંકિંગ અને વોઇસ ક્લોનિંગ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને અસલી આર્કાઇવલ ફૂટેજ સાથે ગંભીર છેડછાડ કરવામાં આવી છે.

સેના દ્વારા સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે આ વાયરલ વીડિયોનું અસલી સ્વરૂપ ૨૭ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૩ના રોજ જમ્મુ અને કાશ્મીરના કુપવાડા ખાતે ૨૮મી ઇન્ફન્ટ્રી ડિવિઝનના તત્કાલીન GOC મેજર જનરલ ગિરીશ કાલિયા દ્વારા કરવામાં આવેલી પ્રેસ બ્રીફિંગનું છે. તે સમયે તેમણે સરહદ પારથી થતી ઘૂસણખોરીના ૧૦ નિષ્ફળ પ્રયાસો, ૨૭ આતંકવાદીઓનો ખાતમો અને મોટા પ્રમાણમાં શસ્ત્રો તથા નશીલા પદાર્થોની જપ્તી અંગે માહિતી આપી હતી, અને તેમનો ચીન કે અરુણાચલ પ્રદેશ સાથે કોઈ સંબંધ ન હતો.

આ ડીપફેક કૌભાંડ પ્રકાશસમાં આવ્યા બાદ સુરક્ષા એજન્સીઓ અને ફેક્ટ-ચેકિંગ યુનિટે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સનો સંપર્ક કરીને આ ભ્રામક સામગ્રી સામે કડક કાર્યવાહી શરૂ કરી છે. દુશ્મન દેશો કે વિરોધી તત્વો દ્વારા ભારતીય સશસ્ત્ર દળોની છબી ખરાબ કરવા અને દેશમાં અશાંતિ ફેલાવવા માટે આધુનિક આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નો દુરુપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો હોવાનું આ ઘટના પરથી સ્પષ્ટ થાય છે.

ભારતીય સેના દ્વારા સામાન્ય જાગૃત નાગરિકો અને સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સને ખાસ અપીલ કરવામાં આવી છે કે તેઓ કોઈપણ પ્રકારની સંવેદનશીલ કે સૈન્ય લગતી વીડિયો ક્લિપ શેર કરતા પહેલા તેની સત્યતા ચોક્કસ ચકાસી લે. સત્તાવાર સ્ત્રોતો દ્વારા પુષ્ટિ કર્યા વગર આવા ભ્રામક પ્રચારને ફેલાવવો રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે જોખમી બની શકે છે.

આ મામલે સાયબર સેલ દ્વારા પણ ઊંડાણપૂર્વક તપાસ હાથ ધરવામાં આવી છે કે આ ડીપફેક વીડિયો સૌપ્રથમ કયા સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ કે પ્લેટફોર્મ પરથી અપલોડ કરવામાં આવ્યો હતો. જવાબદાર વ્યક્તિઓ અને જૂથોની ઓળખ કરીને તેમની સામે કાયદેસરના સખત પગલાં લેવામાં આવશે તેવી સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.