નવી દિલ્હી,: પશ્ચિમ ઘાટનું અમૂલ્ય રત્ન ગણાતા અગસ્થ્યામલાઈ ઇકોલોજીકલ લેન્ડસ્કેપને પર્યાવરણીય જોખમોમાંથી બચાવવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટે આજે એક અત્યંત મહત્વનો અને કડક આદેશ આપ્યો છે. તમિલનાડુ અને કેરળની સરહદો પર ફેલાયેલા આ સંરક્ષિત વિસ્તારોમાં દાયકાઓથી ચાલી રહેલા અનધિકૃત દબાણો અને અતિક્રમણની ગંભીર નોંધ લેતા, સર્વોચ્ચ અદાલતે સત્તાવાળાઓને ત્વરિત કાર્યવાહી કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે.
સુપ્રીમ કોર્ટની કડક ટિપ્પણી અને નિર્દેશો
જસ્ટિસ વિક્રમ નાથ અને જસ્ટિસ સંદીપ મહેતાની ખંડપીઠે આ મામલે નારાજગી વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે, હાઈકોર્ટ અને સુપ્રીમ કોર્ટના અગાઉના અનેક આદેશો છતાં અગસ્થ્યામલાઈના સુરક્ષિત જંગલ વિસ્તારમાં દબાણો સતત ફેલાઈ રહ્યા છે, જે પર્યાવરણ માટે મોટો ખતરો છે. કોર્ટે હવે વહીવટી તંત્રને આદેશ આપ્યો છે કે એક ચોક્કસ 'ટાઈમ-બાઉન્ડ' (સમયમર્યાદામાં પૂર્ણ થાય તેવી) યોજના તૈયાર કરવામાં આવે અને તેને પ્રાથમિકતાના ધોરણે અમલમાં મૂકવામાં આવે.
સરકારી કર્મચારીઓ પણ લપેટમાં
આ મામલાનું સૌથી ચોંકાવનારું પાસું એ છે કે અગસ્થ્યામલાઈમાં અતિક્રમણ કરનારાઓમાં ૧૧૮ જેટલા વર્તમાન અને નિવૃત્ત સરકારી કર્મચારીઓની પણ ઓળખ થઈ છે. કોર્ટે આ અંગે લાલ આંખ કરતા આદેશ આપ્યો છે કે આ તમામ જવાબદાર કર્મચારીઓ સામે ત્વરિત શિસ્તબદ્ધ પગલાં લેવામાં આવે અને તેમની સામે કાનૂની કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવે. સત્તાના દુરુપયોગની આ ઘટનાએ વહીવટી તંત્રમાં ભારે હડકંપ મચાવી દીધો છે.
પર્યાવરણીય પુનઃસ્થાપન માટેની રોડમેપ
સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ખાલી કરાવવાની આ પ્રક્રિયા માત્ર જમીન ખાલી કરાવવા સુધી સીમિત ન રહેવી જોઈએ. કોર્ટના મતે, આ યોજનામાં ત્રણ મુખ્ય પાસાઓ હોવા જોઈએ:
૧. અતિક્રમણ કરાયેલી જગ્યાઓને ત્વરિત અને ભૌતિક રીતે ખાલી કરાવવી.
૨. નિયમોનો ભંગ કરનારા ઈરાદાપૂર્વકના અતિક્રમણકારો સામે સખત કાનૂની પગલાં ભરવા.
૩. જમીન ખાલી કરાવ્યા બાદ તે વિસ્તારોને મૂળ પર્યાવરણીય સ્થિતિમાં લાવવા માટે વ્યાપક 'ઇકોલોજીકલ પુનઃસ્થાપન' (Environmental Restoration) ની કામગીરી કરવી.
અગસ્થ્યામલાઈની જૈવવિવિધતાને બચાવવા માટેનો આ આદેશ પર્યાવરણ પ્રેમીઓ અને કાર્યકરો માટે મોટી જીત સમાન છે. આ નિર્ણયથી હવે વર્ષોથી દબાણ હેઠળ રહેલા આ સંરક્ષિત વિસ્તારોને ફરીથી શ્વાસ લેવાની તક મળશે. સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર હવે આ આદેશના પાલન માટે કયા પ્રકારની કાર્યવાહી કરે છે, તેના પર સમગ્ર દેશની નજર રહેશે.