દુબઈ : લગભગ ત્રણ મહિના સુધી વૈશ્વિક વેબથી કપાયેલા રહેલા ઈરાનીઓ માટે આજનો દિવસ એક નવી આશા લઈને આવ્યો છે. યુએસ અને ઇઝરાયલ સાથેના તણાવપૂર્ણ માહોલ અને આંતરિક સંઘર્ષો વચ્ચે ઈરાની સત્તાવાળાઓ દ્વારા લાદવામાં આવેલા 88 દિવસના લાંબા ઇન્ટરનેટ શટડાઉનનો અંત આવ્યો છે. રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને આંતરરાષ્ટ્રીય ઇન્ટરનેટ ઍક્સેસ ફરીથી ખોલવાનો આદેશ આપતાની સાથે જ, લાખો ઈરાનીઓએ સોશિયલ મીડિયા પર પોતાની ખુશી વ્યક્ત કરી હતી. વિદ્યાર્થીઓથી લઈને વ્યાવસાયિકો સુધી, સૌ કોઈ માટે આ એક ભાવનાત્મક ક્ષણ બની ગઈ છે.
શું હતું આ શટડાઉન પાછળનું કારણ?
ઈરાનમાં 8 જાન્યુઆરીથી શરૂ થયેલો આ ઇન્ટરનેટ બ્લેકઆઉટ વિશ્વના ઇતિહાસના સૌથી લાંબા શટડાઉન પૈકીનો એક માનવામાં આવે છે. સરકાર વિરોધી પ્રદર્શનો અને ત્યારબાદના યુદ્ધના માહોલને પગલે અધિકારીઓએ આ કડક પગલું ભર્યું હતું. ઈરાનના સંચાર મંત્રી સૈયદ સત્તાર હાશેમીએ આ નિર્ણયને તર્કસંગત ગણાવતા કહ્યું હતું કે, "ઈરાની નાગરિકો મુક્ત સંદેશાવ્યવહાર, એક ઉજ્જવળ ભવિષ્ય અને ગતિશીલ અર્થતંત્રના હકદાર છે." જોકે, આ 88 દિવસના ગાળાએ ઈરાનના સામાન્ય જનજીવન અને અર્થતંત્રને ભારે ફટકો આપ્યો છે.
નાના વ્યવસાયો પર આર્થિક સંકટની માઠી અસર
ઈરાનમાં ઇન્સ્ટાગ્રામ અને ટેલિગ્રામ જેવા પ્લેટફોર્મ માત્ર સોશિયલ મીડિયા નથી, પરંતુ હજારો લોકો માટે રોજગારીનું મુખ્ય સાધન છે. એક કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામરે વ્યથા ઠાલવતા જણાવ્યું કે, "જે લોકો ભાડાની દુકાન પરવડે તેમ ન હોવાથી ઓનલાઈન વેપાર કરતા હતા, તેઓએ આ 88 દિવસમાં બધું જ ગુમાવ્યું છે. ભારે દેવું અને ગુમાવેલા ગ્રાહકો સાથે હવે શૂન્યથી પણ નીચેથી ફરી શરૂઆત કરવી પડશે." ઇન્ટરનેટ મોનિટરિંગ જૂથ 'નેટબ્લોક્સ' ના જણાવ્યા અનુસાર, દેશભરમાં ઇન્ટરનેટ સંપૂર્ણપણે સ્થિર થવામાં હજુ પણ થોડો સમય લાગી શકે છે, કારણ કે હજુ પણ ઘણા પ્લેટફોર્મ્સ VPN વગર અપ્રાપ્ય છે.
માત્ર કનેક્ટિવિટી જ નહીં, સામાજિક સંપર્ક પણ જરૂરી
ઈરાની નાગરિકો હવે ઈન્ટરનેટની આ પુનઃસ્થાપનાને પોતાની જીત માની રહ્યા છે, પરંતુ તેઓ સાવધ પણ છે. સામાજિક કાર્યકર્તાઓના મતે, આ માત્ર ટેકનોલોજીનો મુદ્દો નથી, પરંતુ નાગરિક સ્વતંત્રતાનો અવાજ છે. લાંબા સમયથી પ્રિયજનોથી દૂર અને બાહ્ય દુનિયાથી કપાયેલા રહેવાને કારણે ઈરાનીઓમાં 'પાછળ રહી ગયા' હોવાની લાગણી ઘર કરી ગઈ છે. હવે જ્યારે ઇન્ટરનેટના દ્વાર ખુલ્યા છે, ત્યારે નાગરિકો એવી આશા સેવી રહ્યા છે કે ભવિષ્યમાં આવી ડિજિટલ નાકાબંધીનો સામનો ક્યારેય ન કરવો પડે.