રાવલકોટ તા.૧૬: જમ્‍મુ અને કાશ્‍મીર માનવ અધિકાર ઓબ્‍ઝર્વેટરી (JKHRO) એ પાકિસ્‍તાન કબજા હેઠળના જમ્‍મુ અને કાશ્‍મીર (PoK) માં વર્તમાન પરિસ્‍થિતિ પર એક એક્‍ઝિક્‍યુટિવ રિપોર્ટ બહાર પાડ્‍યો છે. ૫ જૂનથી ૧૪ જુલાઈ, ૨૦૨૬ વચ્‍ચેની ઘટનાઓના આધારે, રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્‍યો છે કે પ્રદેશમાં પરિસ્‍થિતિ સતત બગડી રહી છે અને આ મુદ્દો હવે કાયદો અને વ્‍યવસ્‍થા પૂરતો મર્યાદિત નથી રહ્યો. સંગઠન જણાવે છે કે નાગરિક સુરક્ષા, માળખાગત સુવિધાઓ અને માનવતાવાદી સહાયની પહોંચ પર ગંભીર અસર પડી રહી છે.

જોકે, JKHRO એ તેના અહેવાલમાં એ પણ સ્‍પષ્ટતા કરી છે કે ઘણા આરોપોની સ્‍વતંત્ર અને નિષ્‍પક્ષ રીતે ચકાસણી થવાના બાકી છે. તેથી, અહેવાલમાં સમાવિષ્ટ દાવાઓને અંતિમ નિષ્‍કર્ષ માનવા જોઈએ નહીં. અહેવાલમાં ૫ જુલાઈના રોજ દાદિયાલ, ૯ જુલાઈના રોજ કોટેરી, ૧૧ જુલાઈના રોજ જંડાલા ક્રોસ અને ૧૪ જુલાઈના રોજ બલૂચ બસ સ્‍ટેન્‍ડ અને મુત્‍યાલામેરામાં બનેલી ઘટનાઓનો ઉલ્‍લેખ કરવામાં આવ્‍યો છે, જેમાં ગોળીબાર અને નાગરિક જાનહાનિનો આરોપ મૂકવામાં આવ્‍યો છે. થ્‍ધ્‍ણ્‍ય્‍બ્‍ એક સ્‍વતંત્ર તપાસ કમિશનની રચના, મૃતકો, ઘાયલો, અટકાયતમાં લેવાયેલા અને ગુમ થયેલા લોકોની સત્તાવાર યાદી બહાર પાડવા, માનવતાવાદી સહાયની અવિરત પહોંચ સુનિﾍતિ કરવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય દેખરેખને મંજૂરી આપવાની માંગ કરે છે.

અહેવાલ મુજબ, તાજેતરના અઠવાડિયામાં વિરોધીઓ સામે વધુ પડતા બળનો ઉપયોગ કરવાના આરોપો સામે આવ્‍યા છે. આમાં મનસ્‍વી ધરપકડો, ગુમ થવું, મૃતદેહો સંબંધીઓને સોંપવાનો ઇનકાર, ઘરો પર દરોડા અને ખાનગી મિલકતને નુકસાનનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, રિપોર્ટમાં માનવતાવાદી કટોકટીના ભાગ રૂપે ઇન્‍ટરનેટ અને મોબાઇલ સેવાઓ પર પ્રતિબંધો અને લોકો માટે ખોરાક, દવા અને આરોગ્‍યસંભાળની સમયસર પહોંચનો અભાવ જેવા સંજોગોનો ઉલ્‍લેખ કરવામાં આવ્‍યો છે.

JKHROનો દાવો છે કે રાવલકોટમાં ૩૯ દિવસથી વધુ સમયથી કફર્યુ જેવા પ્રતિબંધો લાગુ છે. સંગઠન અનુસાર, આ સમયગાળા દરમિયાન મોટા પાયે વિરોધ પ્રદર્શનો થયા હતા, જેમાં ૬૦,૦૦૦ થી વધુ લોકોએ ભાગ લીધો હોવાના અહેવાલ છે. રિપોર્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્‍યું છે કે આ સમયગાળા દરમિયાન, ૫૦ થી વધુ લોકો માર્યા ગયા હતા, સેંકડો ઘાયલ થયા હતા, હજારોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને લગભગ ૩૦ લાખ લોકો કોઈને કોઈ રીતે પ્રભાવિત થયા હતા. આ આંકડાઓની સ્‍વતંત્ર ચકાસણી બાકી છે.

રિપોર્ટમાં ૫ જુલાઈએ દાદિયાલમાં, ૯ જુલાઈએ કોટેરીમાં, ૧૧ જુલાઈએ જંડાલા ક્રોસમાં અને ૧૪ જુલાઈએ બલૂચ બસ સ્‍ટેન્‍ડ અને મુત્‍યાલામેરામાં બનેલી ઘટનાઓનો ઉલ્‍લેખ છે. થ્‍ધ્‍ણ્‍ય્‍બ્‍એ આરોપ લગાવ્‍યો છે કે આ સ્‍થળોએ ગોળીબારની ઘટનાઓ બની હતી, જેના પરિણામે નાગરિકોના મોત થયા હતા.

રિપોર્ટના અંતે, JKHRO એ પણ અનેક માંગણીઓ ઉઠાવી છે. સંગઠને સમગ્ર ઘટનાની નિષ્‍પક્ષ તપાસ કરવા માટે એક સ્‍વતંત્ર તપાસ પંચની રચના કરવાની માંગ કરી છે. તે મૃતકો, ઘાયલો, અટકાયતમાં લેવાયેલા અને ગુમ થયેલા વ્‍યક્‍તિઓની સત્તાવાર યાદી જાહેર કરવાની પણ માંગ કરે છે. અહેવાલમાં એવી પણ માંગ કરવામાં આવી છે કે અસરગ્રસ્‍ત વિસ્‍તારોમાં રાહત સામગ્રી અને આરોગ્‍ય સેવાઓનો અવિરત પુરવઠો સુનિﾍતિ કરવામાં આવે અને આંતરરાષ્ટ્રીય નિરીક્ષકોને પરિસ્‍થિતિનું મૂલ્‍યાંકન કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવે.