લંડન, તા. 16: યુરોપિયન એરલાઇન્સ અત્યારે ઇતિહાસના સૌથી મોટા ઈંધણ સંકટનો સામનો કરી રહી છે. ઈરાનમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધને કારણે વૈશ્વિક લોજિસ્ટિક્સ ખોરવાઈ ગયું છે, જેની સીધી અસર હવે હવાઈ મુસાફરી પર પડી રહી છે. જો આગામી થોડા અઠવાડિયામાં પરિસ્થિતિ નહીં સુધરે, તો યુરોપના અનેક એરપોર્ટ પર વિમાનો ઈંધણ વગર ઉભા રહી જાય તેવી વાસ્તવિકતા સર્જાઈ શકે છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ: એક જળમાર્ગ જેણે દુનિયા અટકાવી
સંકટનું મુખ્ય કારણ 'હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ' છે. ઈરાને આ મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગ પર નાકાબંધી કરી દેતા મધ્ય પૂર્વથી આવતા તેલના ટેન્કરો અટકી પડ્યા છે. યુરોપ પોતાની જરૂરિયાતનું 41% જેટ ઇંધણ આ માર્ગે આયાત કરે છે. રાયનએર (Ryanair) જેવી મોટી એરલાઇન્સે ચેતવણી આપી છે કે જો મે અથવા જૂન સુધી આ જળમાર્ગ બંધ રહેશે, તો ઈંધણનો પુરવઠો સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ જશે.
ભાવમાં 80% નો વધારો અને રિફાઇનરીઓની અછત
યુરોપ પાસે પોતાની ઓઇલ રિફાઇનરીઓની સંખ્યા ખૂબ જ ઓછી છે. ઉદાહરણ તરીકે, બ્રિટન પાસે 1970 ના દાયકામાં 18 રિફાઇનરીઓ હતી, જે હવે ઘટીને માત્ર 4 રહી ગઈ છે. આ નિર્ભરતાને કારણે ઈંધણના ભાવમાં 80% નો વધારો નોંધાયો છે. એરલાઇન્સે આ બોજ મુસાફરો પર નાખતા ટિકિટના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે અને ઓછી નફાકારક ફ્લાઇટ્સ બંધ કરવામાં આવી રહી છે.
ઉનાળાનું વેકેશન જોખમમાં?
એરલાઇન્સ માટે ઉનાળો સૌથી વ્યસ્ત અને કમાણીની મોસમ હોય છે. ઇન્ટરનેશનલ એનર્જી એજન્સીના મતે, જો યુરોપ મધ્ય પૂર્વના પુરવઠાનો વિકલ્પ નહીં શોધી શકે, તો જૂન સુધીમાં જ ઈંધણની તીવ્ર અછત સર્જાશે. બીજી તરફ, અમેરિકા પોતે ઈંધણનું ઉત્પાદન કરતું હોવાથી ત્યાં આ સંકટ ઓછું છે, પરંતુ વિયેતનામ જેવા એશિયન દેશો પણ ઈંધણ ખરીદવા માટે અત્યારે ભારે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે.
સરકાર પાસે મદદની આજીજી
'એરલાઇન્સ ફોર યુરોપ' જેવા વેપાર જૂથો હવે યુરોપિયન યુનિયન પાસે મદદ માંગી રહ્યા છે. તેઓ ઈંધણ પરના ટેક્સ ઘટાડવા અને પર્યાવરણીય નિયમોમાં કામચલાઉ છૂટછાટ આપવાની માંગ કરી રહ્યા છે જેથી કરીને આ કટોકટીમાંથી બહાર નીકળી શકાય.
વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે જો આગામી 2-3 અઠવાડિયામાં યુદ્ધ વિરામ કે જળમાર્ગ ખુલવા અંગે કોઈ નિર્ણય નહીં લેવાય, તો યુરોપના પ્રવાસન ઉદ્યોગને મોટો ફટકો પડી શકે છે.
નિષ્ણાતનો મત: "જો યુરોપિયન એરલાઇન્સ તેમના શિડ્યુલમાં મોટાપાયે કાપ મુકવાનું શરૂ કરે, તો સમજી લેવું કે સ્થિતિ કાબૂ બહાર જઈ રહી છે." - બેનેડિક્ટ જ્યોર્જ (Argus Media).