જયપુર : રાજસ્થાન હાઈકોર્ટે એક અત્યંત સંવેદનશીલ મામલામાં માનવીય અભિગમ અપનાવીને બળાત્કારનો ભોગ બનેલી એક સગીર કન્યાને મોટી કાનૂની રાહત આપી છે. અદાલતે પીડિતાને તેના ૨૫ અઠવાડિયાના ગર્ભને તબીબી રીતે સમાપ્ત કરવાની (ગર્ભપાત કરાવવાની) વિશેષ પરવાનગી આપી દીધી છે. આ સાથે જ કોર્ટે સંબંધિત જિલ્લાના મેડિકલ બોર્ડને આદેશ આપ્યો છે કે સગીરાને આ પ્રક્રિયા માટે તમામ જરૂરી તબીબી સુવિધાઓ અને ઉચ્ચ સ્તરીય સારવાર પૂરી પાડવામાં આવે.

જીવન, ગૌરવ અને મૂળભૂત અધિકાર સર્વોપરી

ન્યાયાધીશ બિપિન ગુપ્તાની સિંગલ બેન્ચે પીડિતાની માતા દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી પર સુનાવણી કરતી વખતે આ સીમાચિહ્નરૂપ આદેશ જાહેર કર્યો હતો. હાઈકોર્ટે કાયદાકીય મર્યાદાઓથી ઉપર ઉઠીને પીડિતાના માનવીય અધિકારો પર ભાર મૂકતા જણાવ્યું હતું કે, આ મામલો માત્ર મેડિકલ સાયન્સની સમયમર્યાદા પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ તે આ નિર્દોષ સગીરાના જીવન, ગૌરવ અને બંધારણીય મૂળભૂત અધિકારો સાથે જોડાયેલો છે. જો ગર્ભ બળાત્કારનું પરિણામ હોય અને પીડિતા તેને રાખવા ન માગતી હોય, તો તેને બાળજન્મ માટે દબાણ કરવું તે કાયદાની વિરુદ્ધ છે.

જોખમો વચ્ચે કોર્ટે લીધો મોટો નિર્ણય

સુનાવણી દરમિયાન સરકારી મેડિકલ બોર્ડે અદાલત સમક્ષ પોતાનો રિપોર્ટ રજૂ કર્યો હતો. બોર્ડે જણાવ્યું હતું કે ગર્ભાવસ્થાનો સમય ઘણો વધારે (૨૫ અઠવાડિયા) થઈ ગયો હોવાથી આ તબક્કે ગર્ભપાત કરવો ખૂબ જ ઉચ્ચ જોખમ (High Risk) ધરાવે છે, પરંતુ ગર્ભાવસ્થા ચાલુ રાખવી એ પીડિતાના માનસિક અને શારીરિક સ્વાસ્થ્ય માટે વધુ ઘાતક સાબિત થઈ શકે છે. પીડિતાની માતાએ પણ કોર્ટ સમક્ષ આક્રંદ કરતા કહ્યું હતું કે તેની પુત્રી હજુ સુધી બળાત્કારના આઘાતમાંથી બહાર આવી શકી નથી અને આ સ્થિતિ તેને અંદરથી તોડી નાખશે.

"જો આ ગર્ભપાતની પ્રક્રિયા દરમિયાન અથવા તે પહેલાં બાળકનો જન્મ થાય છે, તો તે બાળકની સંપૂર્ણ સંભાળ, ઉછેર અને સુરક્ષાની તમામ કાનૂની જવાબદારી રાજ્ય સરકારની રહેશે."

— જસ્ટિસ બિપિન ગુપ્તા, રાજસ્થાન હાઈકોર્ટ

માતાની વહારે આવી અદાલત

પીડિતા વતી કેસ લડી રહેલા એડવોકેટ સોનલ સિંહે દલીલ કરી હતી કે સગીર છોકરી એક ભયાનક અપરાધનો ભોગ બની છે અને આ અનિચ્છનીય ગર્ભ તેના ભવિષ્યને અંધકાર તરફ ધકેલી રહ્યો છે. તમામ પક્ષોની દલીલો અને મેડિકલ રિપોર્ટને ગંભીરતાથી લીધા બાદ હાઈકોર્ટે માનવતાવાદી અભિગમ દાખવીને તબીબોની દેખરેખ હેઠળ ગર્ભપાતની મંજૂરી આપી દીધી છે. કોર્ટના આ ચુકાદાને દેશભરમાં સ્ત્રીના શારીરિક સ્વાયત્તતાના અધિકારના પક્ષમાં એક મોટું કદમ માનવામાં આવી રહ્યું છે.