કોવિડ-૧૯ મહામારી પસાર થઈ ગયા પછી પણ, તેનો ભયાનક પડછાયો માનવ શરીરને સતત સતાવી રહ્યો છે. બિહારના ભાગલપુરમાં આવેલી જવાહરલાલ નહેરુ મેડિકલ કોલેજ હોસ્પિટલ (JLNMCH) ના મેડિસિન વિભાગ દ્વારા તાજેતરમાં કરવામાં આવેલા એક તબીબી અભ્યાસે ડોકટરો અને જનતાને ચોંકાવી દીધા છે. મેડિસિન વિભાગના વડા ડૉ. રાજકમલ ચૌધરીના નેતૃત્વ હેઠળ, છેલ્લા ત્રણ મહિના (એપ્રિલ, મે અને જૂન) દરમિયાન સારવાર લેનારા ૪,૮૦૦ દર્દીઓની વિગતવાર તપાસ કરવામાં આવી હતી

   આ મોટા ક્લિનિકલ અભ્યાસ દરમિયાન, ૧,૦૦૦ થી વધુ ગંભીર રીતે બીમાર દર્દીઓમાં 'લોંગ કોવિડ' ના સમાન, જટિલ અને ભયાનક લક્ષણો જોવા મળ્યા. તબીબી અભ્યાસમાં, ડોકટરોએ ચોંકાવનારો દાવો કર્યો છે કે આ બધા રહસ્યમય દર્દીઓના શરીરમાં કોરોનાવાયરસના ખતરનાક અવશેષો હજુ પણ હાજર છે, જે હૃદય, ફેફસાં, પેટના અસ્તર અને કરોડરજ્જુની આસપાસના આંતરિક પેશીઓ સાથે મજબૂત રીતે જોડાયેલા છે.

   આ સંશોધનમાં બહાર આવ્યું છે કે લોંગ કોવિડની ખતરનાક અસરો રસી લેનારા અને ન લેનારા બંનેમાં જોવા મળે છે. આનો અર્થ એ છે કે રસી લેનારા પણ તેની અસરોથી મુક્ત નથી. એકમાત્ર રાહત એ છે કે જ્યારે સમગ્ર સંશોધનમાં આ સ્થિતિ હજુ સુધી જીવલેણ સાબિત થઈ નથી, તે દર્દીઓને લાંબા સમય સુધી બીમાર રાખી રહી છે. શરીરમાં છુપાયેલા કોરોનાવાયરસના આ ઘાતક, સુષુપ્ત અવશેષો, અનુકૂળ હવામાન પરિસ્થિતિઓ ઉદ્ભવતાની સાથે જ ફરીથી સક્રિય થઈ શકે છે અને ભવિષ્યમાં બીમારીનું કારણ બની શકે છે.

  આ જ કારણ છે કે આ પીડિતોનો તાવ સામાન્ય દવાઓથી ઝડપથી ઓછો થતો નથી, અને સામાન્ય એન્ટિબાયોટિક્સનો પણ કોઈ પ્રભાવ પડતો નથી. દર્દીઓને સ્વસ્થ થવામાં એક મહિનાથી વધુ સમય લાગી રહ્યો છે. ઘણાને તેમના પગમાં તીવ્ર જડતા, ચેતા તણાવ અને સતત નબળાઈનો અનુભવ થયો છે. ડૉ. રાજકમલ ચૌધરીએ સમજાવ્યું કે હાલમાં, વૈશ્વિક સ્તરે એવી કોઈ ચોક્કસ દવા ઉપલબ્ધ નથી જે માનવ શરીરમાંથી વાયરસના આ અવશેષોને 100% દૂર કરી શકે. તેથી, લક્ષણોની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં લેતા, ભવિષ્યમાં લાંબા ગાળાના કોવિડને રોકવા માટે સરકારી સ્તરે વધારાની બૂસ્ટર રસીઓની જરૂરિયાત પર વિચાર કરી શકાય છે.

   મેડિસિન વિભાગના વડા ડૉ. રાજકમલ ચૌધરીએ જણાવ્યું હતું કે તેમણે ૨૦૨૩ માં કોવિડ-૧૯ દર્દીઓ પર સંશોધન શરૂ કર્યું હતું. તેમણે દર્દીઓમાં લાંબા ગાળાના કોવિડના લક્ષણો જોયા હતા, અને દાવો કર્યો હતો કે ભવિષ્યમાં આવા દર્દીઓ ઉભરી શકે છે. તેમણે આ સંશોધન પર આધારિત એક પુસ્તક પણ પ્રકાશિત કર્યું હતું, જેને ICMRના ડિરેક્ટર રાજીવ બહલે પણ આગળ મોકલ્યું હતું.

આ પુસ્તક ત્યારબાદ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. આ પુસ્તકનું શીર્ષક "કોવિડ-૧૯ દર્દી સાથેના મારા પ્રથમ અનુભવો" છે. ડૉ. રાજકમલ ચૌધરીએ કેન્દ્ર સરકારને દેશભરની તમામ હોસ્પિટલોમાં સરકારી સ્તરે આ સંશોધન હાથ ધરવા માટે પણ અપીલ કરી છે, જેથી લાંબા ગાળાના કોવિડ લક્ષણો ધરાવતા દર્દીઓને ઓળખી શકાય અને ફરીથી રસીકરણ અભિયાન ચલાવી શકાય.