તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
ચિપ્સ-નમકિન કંપનીઓનાં ‘‘કમાઉ દીકરા'' પાંચવાળા પેકેટ ઉપર સંકટ
બટાકા, ખાદ્યતેલ અને પેકેજિંગ ખર્ચમાં વધારો થવાથી કંપનીઓનો નફો સતત ઘટી રહ્યો છેઃ ત્રણ વર્ષમાં રૂ.૫ ના પેકેટનું વજન અડધાથી વધુ ઘટી ગયું છે : રૂ.૫ ના પેકેટનું વજન ૨૫-૩૦ ગ્રામથી ઘટાડીને માત્ર ૧૧-૧૪ ગ્રામ કરવામાં આવ્યું છેઃ હવે, કંપનીઓ ગ્રાહકોને રૂ.૧૦ અને રૂ.૨૦ ના પેકેટ ખરીદવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી રહી છે
નવી દિલ્હીઃ તા.૫: લેય્સ, બાલાજી વેફર્સ, પાર્લે અને યલો ડાયમંડ્સ જેવી કંપનીઓ બિસ્કિટ અને નાસ્તા ખરીદવા માટે કટોકટીનો સામનો કરી રહી છે. રૂ.૫ ના નાના પેકેટના ચિપ્સ અને નમકીન ઓછા નફાકારક બની રહ્યા છે. ભવિષ્યમાં કંપનીઓ તેને બંધ પણ કરી શકે છે. બટાકા, ખાદ્ય તેલ અને પેકેજિગ ખર્ચમાં વધારો થવાથી કંપનીઓનો નફો સતત ઘટી રહ્યો છે. રૂ.૫ ના પેકેટનું વજન પણ ત્રણ વર્ષમાં અડધાથી વધુ ઘટી ગયું છે. પરિણામે, કંપનીઓ હવે નાના પેકેટને રૂ.૧૦, રૂ.૨૦ અને મોટા પેકેટથી બદલીને વેચાણ વધારવાની વ્યૂહરચના પર કામ કરી રહી છે.
મિન્ટના અહેવાલ મુજબ, છેલ્લા ત્રણથી ચાર વર્ષમાં, લેય્સ અને યલો ડાયમંડ જેવી બ્રાન્ડ્સે તેમના રૂ.૫ પેકેટનું વજન ૨૫-૩૦ ગ્રામથી ઘટાડીને માત્ર ૧૧-૧૪ ગ્રામ કરી દીધું છે. જોકે, હવે કંપનીઓ માટે વધુ વજન ઘટાડવું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે, કારણ કે આ ગ્રાહકોને નારાજ કરી શકે છે.
રૂ.૫ અને રૂ.૧૦ ના પેકેટ બિસ્કિટ અને નાસ્તા કંપનીઓના કુલ વેચાણમાં આશરે ૬૦-૬૫ ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં તેમની માંગ વધુ છે. બાલાજી વેફર્સની વાર્ષિક આવકમાં બાલાજી વેફરનો હિસ્સો આશરે ૬૫ ટકા છે. દરમિયાન, પારલે પ્રોડક્ટ્સ વેલ્યુ સેગમેન્ટમાંથી તેની આવકના ૭૫ ટકા સુધી ઉત્પન્ન કરે છે. ગુજરાત સ્થિત ગોપાલ સ્નેક્સ પણ ?૫ વેફર પેકેટમાંથી તેની આવકના આશરે ૬૦ ટકા ઉત્પન્ન કરે છે.
કંપનીઓ માટે રૂ.૫ ના પેકેટનું ઉત્પાદન કરવું વધુને વધુ મુશ્કેલ બની રહ્યું છે. રૂ.૫ ના પેકેટના વેફરમાંથી થતી આવકમાંથી, આશરે રૂ.૧ કર અને વિતરક માર્જિનમાં જાય છે. કાચા માલ, ખાદ્ય તેલ અને પેકેજિગ પર આશરે ?૩ ખર્ચ થાય છે. પરિવહન અને ફેક્ટરી ખર્ચ બાદ કર્યા પછી, કંપનીઓ પાસે ફક્ત ૧૫-૨૦ પૈસાનો નફો બાકી છે.
વધતા ખર્ચે કંપનીઓની મુશ્કેલીઓ વધારી છે. છેલ્લા છ મહિનામાં, વધતા ખર્ચે કંપનીઓની મુશ્કેલીઓ વધારી છે. ઉત્તર પ્રદેશ અને ગુજરાત સૌથી વધુ બટાકાનું ઉત્પાદન કરે છે. ઓછા ઉત્પાદનને કારણે, કોલ્ડ-સ્ટોરેજ બટાકાના ભાવમાં ૩૦-૪૦ ટકાનો વધારો થયો છે. દરમિયાન, વધેલી આયાત જકાત અને વધતા આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવોને કારણે ખાદ્ય તેલના ભાવમાં ૨૫-૩૫ ટકાનો વધારો થયો છે.
વધુમાં, પﾍમિ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં થયેલા વધઘટથી પેકેજિગમાં વપરાતી પ્લાસ્ટિક ફિલ્મ પર અસર પડી છે. મિન્ટના અહેવાલ મુજબ, તાજેતરના અઠવાડિયામાં નાસ્તાના રેપરમાં વપરાતી પ્લાસ્ટિક ફિલ્મ ૨૦ ટકા મોંઘી થઈ ગઈ છે, અને તેની કિમત એક વર્ષ પહેલાની સરખામણીમાં ૩૦-૪૦ ટકા વધી છે.
નાના પેકેટનું વજન ઘટાડવામાં મુશ્કેલીને કારણે, કંપનીઓ હવે દુકાનદારો દ્વારા મોટા પેકેટનું વેચાણ વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. રિપોર્ટ અનુસાર, બાલાજી વેફર્સ અને ક્રેકર્સ બનાવતી DFM ફૂડ્સે છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં રૂ.૫ ના પેકેટ પર રિટેલર માર્જિન લગભગ ૧૦ ટકા ઘટાડ્યું છે. જોકે, રૂ.૧૦ અને રૂ.૨૦ ના પેકેટ પર વધુ સારા માર્જિન ઓફર કરવામાં આવી રહ્યા છે.
કેટલીક કંપનીઓ ઉત્પાદનની કિમત અથવા જથ્થામાં ફેરફાર કર્યા વિના પેકેજિગ ખર્ચ ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. પ્રતાપ સ્નેક્સના સીઈઓ અમિત કુમાટના જણાવ્યા અનુસાર, કંપની પેકેટના સીલિગ એરિયાને ૧૨ મિલીમીટરથી ઘટાડીને ૮ મિલીમીટર કરી રહી છે. તેવી જ રીતે, ૨૦૦ મિલીમીટરના પેકેટને ઘટાડીને ૧૯૦ મિલીમીટર કરવામાં આવી રહ્યું છે. આનાથી પેકેજિગ ખર્ચ પર લગભગ ૧૦ ટકા અસર ઘટી શકે છે.
કંપનીઓ વધુ નફો મેળવવા માટે પ્રીમિયમ નાસ્તાની શ્રેણીનો વિસ્તાર કરી રહી છે. આમાં કોરિયન BBQ અને ચિલી લેમન જેવા નવા સ્વાદ, આરોગ્યપ્રદ વિકલ્પો અને મોટા પેકેટનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉત્પાદનો ખાસ કરીને યુવા ગ્રાહકો અને આધુનિક રિટેલ સ્ટોર્સને ધ્યાનમાં રાખીને ડિઝાઇન કરવામાં આવી રહ્યા છે.
ગોપાલ સ્નેક્સે પામ ઓઇલ-મુક્ત ઉત્પાદનો,રૂ.૩૦૦ પ્રતિ કિલોના ભાવે પ્રીમિયમ નાસ્તા અને ૧૯૦-ગ્રામ ઝિપર પેકેટ લોન્ચ કર્યા છે. કંપની માને છે કે આગામી પાંચ વર્ષમાં આ ઉત્પાદનોની માંગ વધશે.
(4:39 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
