કાઠમંડુ: પાડોશી દેશ નેપાળમાંથી ભારત સાથેના સંબંધોને અસર કરતો એક અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ અને સંવેદનશીલ અહેવાલ સામે આવ્યો છે. નેપાળની સેન્ટ્રલ બેંક દ્વારા હાલમાં જ એક મોટો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે, જેના અંતર્ગત હવે દેશમાં એક રૂપિયાનો નવો સિક્કો ટંકશાળમાં ઢાળવામાં આવશે. ખાસ વાત એ છે કે આ નવા સિક્કા પર નેપાળનો એક એવો વિવાદાસ્પદ નકશો છાપવામાં આવશે, જેમાં ભારત સાથે સરહદી વિવાદ ધરાવતા લિમ્પિયાધુરા, લિપુલેખ અને કાલાપાની જેવા સંવેદનશીલ વિસ્તારોને નેપાળના ભાગ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા છે. આ ઘોષણા બાદ બંને દેશો વચ્ચે રાજકીય ગરમાવો વધી ગયો છે.
અગાઉ આ મામલે નેપાળી અધિકારીઓ દ્વારા વિવિધ નિવેદનો સામે આવ્યા હતા, પરંતુ હવે સેન્ટ્રલ બેંક દ્વારા સત્તાવાર રીતે નવો સિક્કો જારી કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવતા આ એક મોટો યુ-ટર્ન સાબિત થયો છે. ભારત આ તમામ પ્રદેશોને પોતાના સાર્વભૌમ ક્ષેત્ર તરીકે ગણે છે, જ્યારે નેપાળ દ્વારા તાજેતરના વર્ષોમાં પોતાના સંશોધિત નકશામાં આ વિવાદિત પ્રદેશોને શામેલ કરવામાં આવ્યા છે. હવે આ ભૌગોલિક સીમાઓવાળા નકશાને ચલણી સિક્કા પર સ્થાન આપવાના નિર્ણયથી દ્વિપક્ષીય સંબંધો પર તેની નકારાત્મક અસરો પડવાની પૂરી શક્યતાઓ સેવાઈ રહી છે.
નેપાળ સરકારના આ પગલાથી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે કે કઈ રીતે નાણાકીય અને ચલણી માધ્યમો દ્વારા રાજકીય એજન્ડાઓને આગળ ધપાવવામાં આવી રહ્યા છે. ભારત અને નેપાળ વચ્ચેના સંબંધોમાં સરહદી વિવાદ લાંબા સમયથી પડકારજનક રહ્યો છે, અને આ નવા સિક્કાના પ્રકાશનથી આ વિવાદ વધુ ઘેરો બને તેવી વ્યાપક સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.