નવી દિલ્હી : તકનીકી ક્ષેત્રની અગ્રણી કંપની એપલ (Apple) માટે ભારતમાં મુશ્કેલીઓ સતત વધી રહી છે. તેના નવા સોફ્ટવેર અપડેટ 'iOS 18' માં સામે આવેલી ગંભીર ખામીઓ અને કંપનીની સોફ્ટવેર વોરંટી નીતિઓ સામે ભારતીય ગ્રાહક નિયમનકાર એટલે કે સેન્ટ્રલ કન્ઝ્યુમર પ્રોટેક્શન ઓથોરિટી (CCPA) એ લાલ આંખ કરી છે. રોઇટર્સના અહેવાલો મુજબ, iOS 18 ઇન્સ્ટોલ કર્યા બાદ અનેક આઇફોન યુઝર્સને સ્ક્રીન પર લીલી, ગુલાબી અને સફેદ લાઈનો દેખાવાની તેમજ માઈક્રોફોન બંધ થઈ જવા જેવી સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. સૌથી ગંભીર બાબત એ છે કે સોફ્ટવેર અપડેટ બાદ ઉત્પન્ન થયેલી આ ટેકનિકલ ખામીઓને ઠીક કરવા માટે કંપનીએ ગ્રાહકો પાસેથી આકરા ચાર્જ વસૂલ્યા હતા, જેના કારણે હવે એપલ સામે કાનૂની અને નૈતિક સવાલો ઊભા થયા છે.

આ મામલે ગ્રાહક અધિકારોના સંભવિત ઉલ્લંઘનને ધ્યાનમાં રાખીને CCPA એ ૨૯ જુલાઈના રોજ આ કેસ પોતાની સ્પેશિયલ તપાસ શાખાને સોંપી દીધો છે. સામાન્ય રીતે આઇફોન ૧૫ ની સ્ક્રીન બદલવાનો અંદાજિત ખર્ચ ₹૨૭,૯૦૦ સુધીનો આવે છે. ગ્રાહકોનો તર્ક છે કે જો સોફ્ટવેર અપડેટ કંપની દ્વારા આપવામાં આવ્યું હોય અને તેના કારણે હાર્ડવેર કે સ્ક્રીનમાં ક્ષતિ સર્જાય, તો તેનો આર્થિક બોજ ગ્રાહક પર શા માટે નાખવો જોઈએ? જો આ ઊંડાણપૂર્વકની તપાસમાં એપલ દોષિત ઠરશે, તો કંપની પર ભારે નાણાકીય દંડ ફટકારવામાં આવી શકે છે તેમજ અસરગ્રસ્ત ગ્રાહકોને રિફંડ આપવા અથવા પોતાની સર્વિસ નીતિઓમાં મોટો ફેરફાર કરવાની ફરજ પડી શકે છે.

બીજી તરફ, એપલે પોતાના બચાવમાં આ તમામ આરોપોને પાયાવિહોણા ગણાવ્યા છે. કંપનીનું કહેવું છે કે iOS 18 ના લોન્ચિંગ પહેલાં તેનું કડક પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું અને ભારતમાં કોઈ મોટી કે સિસ્ટમ-સંબંધિત ક્ષતિ જોવા મળી નથી. એપલે દાવો કર્યો છે કે નિયમનકાર પાસે માત્ર ૭૫ ફરિયાદો આવી છે, જ્યારે જૂન ૨૦૨૬ સુધીમાં માત્ર ૧૧% આઇફોન યુઝર્સ જ iOS 18 પર શિફ્ટ થયા છે. સોફ્ટવેર વોરંટી અંગે સ્પષ્ટતા કરતા એપલે જણાવ્યું કે તેમની લાઇસન્સિંગ શરતો મુજબ સોફ્ટવેર કોઈ ગેરંટી કે વોરંટી સાથે આવતું નથી અને આ નિયમ માત્ર એપલ પૂરતો મર્યાદિત નથી પરંતુ વૈશ્વિક ટેક પ્રોટોકોલનો ભાગ છે. જોકે, CCPA એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે શરતો ગમે તે હોય, ગ્રાહકોના અધિકારોનું હનન અને આર્થિક શોષણ સાંખી લેવામાં આવશે નહીં.