નવી દિલ્હી : વિદેશમાં સ્થાયી થયેલા બિન-નિવાસી ભારતીયો (NRIs) ને નોકરી, વિઝા કે માર્કેટ ક્રેશ કરતાં પણ જે એક વાતનો સૌથી વધુ ડર સતાવે છે, તે છે મોડી રાત્રે ભારતથી આવતો કોઈ સગા કે પાડોશીનો ફોન કોલ, જેમાં જાણ કરવામાં આવે કે 'માતા-પિતાને હોસ્પિટલમાં દાખલ કર્યા છે'. હજારો કિલોમીટર દૂર બેસીને ફ્લાઇટ બુક કરાવવી, હોસ્પિટલનો સંપર્ક કરવો અને જૂનો વીમો ચાલશે કે નહીં તેની વિગતો મેળવવી એ કોઈપણ NRI માટે ભારે લાચારી અને માનસિક આઘાતની ક્ષણ હોય છે. આ જ કારણ છે કે હવે મોટી સંખ્યામાં પ્રવાસી ભારતીયો પોતાના વૃદ્ધ માતા-પિતાના હેલ્થ કવરેજની ગંભીરતાથી ચકાસણી અને પુનર્મૂલ્યાંકન કરી રહ્યા છે કે તે આજના સમયની તબીબી વાસ્તવિકતાઓ સામે પૂરતું છે કે નહીં. 
ભારતમાં મેડિકલ ફુગાવો (ખાદ્ય પદાર્થો કે સામાન્ય મોંઘવારી કરતાં) ખૂબ જ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. આજે દેશની કોઈપણ પ્રતિષ્ઠિત ખાનગી હોસ્પિટલમાં હાર્ટ સર્જરી (કાર્ડિયાક સર્જરી) નો ખર્ચ ₹૧૨ થી ₹૧૫ લાખ અને કેન્સરની સારવારનો ખર્ચ ₹૨૦ લાખને પાર થઈ જાય છે. આ સિવાય, કોઈ મોટી સર્જરી ન હોય તો પણ માત્ર ICU નો દૈનિક ખર્ચ ₹૩૦,૦૦૦ થી ₹૮૦,૦૦૦ સુધી પહોંચી શકે છે. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં, NRI પરિવારો દ્વારા ૫ કે ૮ વર્ષ પહેલાં લેવાયેલી ₹૩ થી ₹૫ લાખની જૂની હેલ્થ પોલિસીઓ હવે ગંભીર બીમારીઓ સામે બિલકુલ રક્ષણાત્મક સાબિત થતી નથી, અને તે ગંભીર હોસ્પિટલાઇઝેશનના ત્રીજા ભાગના ખર્ચને પણ માંડ આવરી શકે છે. 
ઘણી જૂની પોલિસીઓમાં પહેલાંથી અસ્તિત્વ ધરાવતી બીમારીઓ (પ્રી-એક્ઝિસ્ટિંગ ડિસીઝ) માટે લાંબો વેઇટિંગ પિરિયડ, રૂમ ભાડા પર સબ-લિમિટ કે પ્રક્રિયાઓ પર પ્રતિબંધ હોય છે, જે કટોકટીના સમયે મોટો ફટકો આપે છે. જોકે, ભારતીય વીમા બજાર હવે ઘણું બદલાયું છે. આજકાલ વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે ખાસ ડિઝાઇન કરાયેલી યોજનાઓ ₹૫ લાખથી લઈને ₹૨૫ લાખ સુધીના ઉચ્ચ કવરેજના વિકલ્પો આપે છે. આ નવી યોજનાઓમાં ડે-કેર પ્રક્રિયાઓ, હોમિયોપેથી અને આયુર્વેદ (AYUSH) સારવાર, વાર્ષિક હેલ્થ ચેક-અપ અને વિદેશથી ઓપરેટ કરતા NRIs માટે ખાસ ટેલી-કન્સલ્ટેશન (ડૉક્ટર સાથે ઓનલાઈન વાતચીત) ની સુવિધાઓ પણ ઉપલબ્ધ હોય છે. 
નિષ્ણાતોના મતે, આખી પોલિસી બદલવાને બદલે 'સુપર ટોપ-અપ' (Super Top-up) પ્લાન લેવો એ ખૂબ જ આર્થિક અને સમજદારીભર્યો માર્ગ છે. આ પ્લાન તમારી મૂળભૂત (બેઝ) પોલિસીની મર્યાદા પૂરી થતાં જ સક્રિય થઈ જાય છે અને ઓછા પ્રીમિયમમાં કવરેજની રકમને નાટ્યાત્મક રીતે વધારી દે છે. આ સાથે જ, વિદેશથી મેડિકલ કટોકટીનું સંચાલન કરતી વખતે વીમા કંપનીનો ક્લેમ સેટલમેન્ટ રેશિયો, સંબંધિત શહેરમાં તેની કેશલેસ નેટવર્ક હોસ્પિટલોની સંખ્યા અને તેનો રિસ્પોન્સ ટાઈમ અત્યંત મહત્વનો ભાગ ભજવે છે. 
બજાજ કેપિટલ ઇન્શ્યોરન્સ બ્રોકિંગ લિમિટેડના સીઈઓ વેંકટેશ નાયડુના જણાવ્યા અનુસાર, વરિષ્ઠ નાગરિકોના વીમાની સમીક્ષા કરવાનો યોગ્ય સમય ત્યારે જ છે જ્યારે માતા-પિતા બિલકુલ સ્વસ્થ અને સ્થિર હોય. ઉંમર વધવાની સાથે (જેમ કે ૬૫ વર્ષની સરખામણીએ ૭૨ વર્ષની ઉંમરે) વીમા કંપનીઓ કડક અંડરરાઇટિંગ, વધુ પ્રીમિયમ અને અનેક પ્રકારના એક્સક્લુઝન્સ (બાકાત રાખવામા આવતી બાબતો) લાદી દે છે, જેનાથી નવો વીમો મળવો મુશ્કેલ બને છે. છેલ્લા ૨-૩ વર્ષથી માતા-પિતાના વીમાની સમીક્ષા ન કરનારા NRIs માટે આ આંકડા આંખ ઉઘાડનારા છે, કારણ કે કટોકટીના સમયે અપૂરતા વીમાની કિંમત માત્ર પૈસાથી નહીં, પરંતુ દૂર રહેવાની લાચારી અને પૂરતું ન કરી શકવાના પસ્તાવા અને વેદનાથી ચૂકવવી પડે છે.