નવી દિલ્હી :FSSAI એ કૃત્રિમ રીતે ફળ પકવવા સામે કડક કાર્યવાહી કરી છે. 16 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ જારી કરાયેલ નિર્દેશમાં સ્પષ્ટપણે જણાવાયું છે કે જોખમી રસાયણોનો ઉપયોગ કરીને ફળો પકવવા સંપૂર્ણપણે ગેરકાયદેસર છે અને હવે કડક કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડશે. કેલ્શિયમ કાર્બાઇડ જેવા ઝેરી પદાર્થોનો ઉપયોગ ખાસ કરીને પ્રતિબંધિત છે. એ નોંધવું જોઈએ કે ઘણી જગ્યાએ ફળો પકવવા માટે કેલ્શિયમ કાર્બાઇડનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો હતો, અને હવે તેની સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.

ભારતીય ખાદ્ય સુરક્ષા અને માનક સત્તામંડળ (FSSAI) એ તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના ખાદ્ય સુરક્ષા કમિશનરો, પ્રાદેશિક નિર્દેશકો અને લાઇસન્સિંગ અધિકારીઓને ચેતવણી આપી છે કે કેરી, કેળા અને પપૈયા સહિતના ફળો પકવવા માટે કેલ્શિયમ કાર્બાઇડનો ઉપયોગ સખત પ્રતિબંધિત છે.

FSSAI એ તેના અગાઉના માર્ગદર્શિકાઓનું પુનરાવર્તન કરતા જણાવ્યું હતું કે, કેલ્શિયમ કાર્બાઇડથી પાકેલા ફળો ખાવાથી ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ થઈ શકે છે, જેમાં ગળામાં મુશ્કેલી, ઉલટી, પેટમાં દુખાવો અને ત્વચાના અલ્સરનો સમાવેશ થાય છે. આ પદાર્થને ફળો પર લગાવવાથી ઝેરી ગેસ નીકળે છે જે માનવો માટે ખતરનાક છે.

નોટિસમાં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે ફળોને સીધા ઇથેફોન દ્રાવણમાં ડુબાડીને પાકવા ગેરકાયદેસર છે. FSSAI માર્ગદર્શિકા અનુસાર ઇથિલિન ગેસનો ઉપયોગ કરી શકાય છે, પરંતુ ફળો અથવા શાકભાજી (પાવડર અથવા પ્રવાહી સ્વરૂપમાં) સાથે તેનો સીધો સંપર્ક સખત પ્રતિબંધિત છે.

FSSAI એ બધા રાજ્યોને ફળ બજારો, સંગ્રહ વેરહાઉસ, જથ્થાબંધ વેપારીઓ અને વિતરકો પર નજર રાખવા જણાવ્યું છે.

મોસમી ફળો (ખાસ કરીને કેરીની ઋતુ દરમિયાન) જેમાં "મસાલા" હોય તેવી શંકા હોય તેવા વિસ્તારોમાં ખાસ ઝુંબેશ શરૂ કરવી જોઈએ.

જો કેલ્શિયમ કાર્બાઇડ, મીણ અથવા કૃત્રિમ રંગો મળી આવે તો તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવી જોઈએ.

જો કેલ્શિયમ કાર્બાઇડ મળી આવે, તો FSS કાયદાની કલમ 59 હેઠળ કેસ દાખલ કરી શકાય છે.

FSSAI ના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર ડૉ. અમિત શર્માએ સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે ગેરકાયદેસર રીતે ફળો પકવનારાઓ સામે કડક કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. આ પગલું જાહેર આરોગ્યના રક્ષણ માટે લેવામાં આવ્યું છે.