નવી દિલ્હી : રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો (National Highways) પર મુસાફરી કરતી વખતે ગંદા શૌચાલય જોઈને હવે માત્ર અણગમો વ્યક્ત કરવાની જરૂર નથી, પરંતુ તેની ફરિયાદ કરીને તમે રૂ. ૧,૦૦૦ નું મફત FASTag રિચાર્જ મેળવી શકો છો. નેશનલ હાઇવે ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (NHAI) એ સ્વચ્છતા અને સુવિધાઓમાં સુધારો લાવવાના હેતુથી 'સ્વચ્છતા હી સેવા ૨૦૨૬' અભિયાન હેઠળ શરૂ કરાયેલી '#CleanToiletPictureChallenge' ને ૩૦ જૂન, ૨૦૨૭ સુધી લંબાવવાનો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. આ પહેલથી હાઇવે પરના ટોલ પ્લાઝા પર સ્વચ્છતા જાળવવામાં નાગરિકોની ભાગીદારી વધશે.

આ પડકારમાં ભાગ લેવા માટે મુસાફરોએ "રાજમાર્ગયાત્રા" (Rajmargyatra) મોબાઇલ એપ્લિકેશનના લેટેસ્ટ વર્ઝનનો ઉપયોગ કરવાનો રહેશે. જો કોઈ હાઇવે પર શૌચાલય ગંદુ જોવા મળે, તો એપ્લિકેશન દ્વારા તેનો જીઓ-ટેગ કરેલો અને સમય-સ્ટેમ્પ (Time-stamped) વાળો સ્પષ્ટ ફોટો અપલોડ કરવાનો રહેશે. સબમિશન કરતી વખતે મુસાફરે પોતાનું નામ, ચોક્કસ સ્થાન, વાહન નોંધણી નંબર (VRN) અને મોબાઇલ નંબર દાખલ કરવો પડશે.

મુસાફર દ્વારા મોકલેલી એન્ટ્રી સાચી અને માન્ય ઠરશે તો સંબંધિત વાહન નોંધણી નંબર (VRN) સાથે લિંક થયેલા FASTag એકાઉન્ટમાં રૂ. ૧,૦૦૦ નું રિચાર્જ પુરસ્કાર તરીકે ઉમેરી દેવામાં આવશે. યોજનાના સમગ્ર સમયગાળા દરમિયાન એક વાહન નંબર (VRN) પર ફક્ત એક જ વાર આ ઇનામ મેળવી શકાશે. આ રકમ કોઈ પણ સંજોગોમાં રોકડ કે બેંક ટ્રાન્સફર સ્વરૂપે મળશે નહીં, તથા એક જ શૌચાલય માટે એકથી વધુ ફરિયાદો આવે તો માત્ર પ્રથમ સાચી એન્ટ્રીને જ માન્ય ગણવામાં આવશે.

મળેલી વિગતો અનુસાર, વર્ષ ૨૦૨૬માં અત્યાર સુધીમાં આશરે ૪૨૯ જેટલા મુસાફરો આ પડકાર હેઠળ સફળતાપૂર્વક ₹૧,૦૦૦ નું FASTag રિચાર્જ ઇનામ તરીકે મેળવી ચૂક્યા છે. સત્તાવાળાઓ દ્વારા સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે આ યોજના ફક્ત NHAI દ્વારા નિર્મિત, સંચાલિત અથવા જાળવવામાં આવતા ટોલ પ્લાઝાના શૌચાલયો માટે જ લાગુ પડશે. પેટ્રોલ પંપ, ઢાબા કે અન્ય જાહેર સ્થળોના શૌચાલયોનો આ યોજનામાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો નથી.

પ્રાપ્ત થતી તમામ ફરિયાદો અને ફોટાઓની ચકાસણી આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને મેન્યુઅલ સ્ક્રીનીંગ દ્વારા અત્યંત ચોકસાઈથી કરવામાં આવે છે. ખોટી એન્ટ્રીઓ રદ કરવામાં આવે છે જેથી માત્ર સાચા અને જાગૃત નાગરિકોને જ આ પ્રોત્સાહનનો લાભ મળી શકે. આ કડક ચકાસણી પ્રક્રિયાને કારણે યોજનાની પારદર્શિતા જળવાઈ રહી છે.

સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫ માં પ્રાથમિક ધોરણે શરૂ કરાયેલી આ યોજના સફળ રહેતા તેને વધુ બે વર્ષ લંબાવવામાં આવી છે. NHAI ના જણાવ્યા અનુસાર, આ નાગરિક-કેન્દ્રિત પહેલનો મુખ્ય હેતુ રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પર પ્રવાસીઓને શ્રેષ્ઠ સુવિધાઓ આપવાનો અને સ્વચ્છતા પ્રત્યે સામૂહિક જવાબદારીની સંસ્કૃતિ ઊભી કરવાનો છે. આગામી દિવસોમાં આ હાઇવે પર મુસાફરી વધુ સ્વચ્છ અને આરામદાયક બનશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.