<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Sunday, 4th October 2026

સરફેસી કાયદા હેઠળ બેંકો દ્વારા થતી વસૂલાતની કાર્યવાહીને સિવિલ કોર્ટમાં પડકારી શકાય નહીં: સુપ્રીમ કોર્ટનો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક ચુકાદો

​દેવાની વસૂલાત અને બેંકિંગ ક્ષેત્રે પારદર્શિતા જાળવવા સિવિલ કોર્ટના અધિકારક્ષેત્ર પર લાલબત્તી ધરી સર્વોચ્ચ અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું કે સરફેસી એક્ટ હેઠળ થતા પગલાં સામે સિવિલ દાવો દાખલ કરવાને બદલે દેવા વસૂલી ટ્રિબ્યુનલ (DRT) ના જ દરવાજા ખટખટાવવા પડશે

​નવી દિલ્હી: ​દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે નાણાકીય સંસ્થાઓ અને બેંકિંગ ક્ષેત્રને સ્પર્શતો એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને દૂરગામી અસર ધરાવતો કાનૂની ચુકાદો આપ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ઠરાવ્યું છે કે સરફેસી (SARFAESI) એક્ટ હેઠળ બેંકો અથવા નાણાકીય સંસ્થાઓ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવતી લોન વસૂલાત અને મિલકતો જપ્તીની કાનૂની કાર્યવાહી સામે કોઈપણ પ્રકારની રાહત મેળવવા માટે સિવિલ કોર્ટમાં દાવો દાખલ કરી શકાય નહીં. અદાલતે ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે બેંકો દ્વારા સદ્ભાવનાથી અને કાયદાકીય મર્યાદામાં રહીને લેવાયેલા પગલાં સામે સિવિલ કોર્ટના અધિકારક્ષેત્ર પર સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ છે.

​ન્યાયમૂર્તિઓની પીઠે કાનૂની જોગવાઈઓની ઊંડાણપૂર્વક સમીક્ષા કરતા સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે સરફેસી કાયદાની કલમ ૩૪ હેઠળ સિવિલ કોર્ટોની સત્તાઓને સ્પષ્ટપણે સીમિત કરવામાં આવી છે. જો કોઈ દેવાદાર, ગેરંટર કે અસરગ્રસ્ત પક્ષકારને બેંકની વસૂલાત પ્રક્રિયા, મિલકત જપ્તી કે હરાજી સામે કોઈ વાંધો કે ફરિયાદ હોય, તો તેમણે દીવાની અદાલતોમાં જવાને બદલે કાયદા દ્વારા સ્થાપિત વિશિષ્ટ મંચ એવા 'ડેબ્ટ રિકવરી ટ્રિબ્યુનલ' (DRT) સમક્ષ જ પોતાની રજૂઆત કરવી પડશે.

​સુપ્રીમ કોર્ટે હાઈકોર્ટના એક આદેશને રદબાતલ ઠેરવતા આ મહત્વનો નિષ્કર્ષ આપ્યો હતો. નીચલી અદાલતો અને હાઈકોર્ટ દ્વારા સિવિલ સ્યુટ દાખલ કરવાની કે નુકસાની માટે દીવાની અદાલતમાં જવાની જે છૂટ આપવામાં આવી હતી તેને સર્વોચ્ચ અદાલતે કાયદાકીય દ્રષ્ટિએ અયોગ્ય ગણાવી હતી. અદાલતે ઉમેર્યું હતું કે જો સરફેસી હેઠળની કાર્યવાહીમાં સિવિલ કોર્ટોનો હસ્તક્ષેપ સ્વીકારવામાં આવે તો બેંકોની વસૂલાત પ્રક્રિયા ખોરવાઈ જાય છે અને કાયદાનો મૂળ હેતુ જ માર્યો જાય છે.

​બેંકિંગ અને નાણાકીય ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોના મતે સુપ્રીમ કોર્ટના આ ચુકાદાથી બેંકો અને એસેટ રીકન્સ્ટ્રક્શન કંપનીઓને મોટી રાહત મળશે. લોન ન ચૂકવનારા ડિફોલ્ટરો અવારનવાર સિવિલ કોર્ટમાંથી સ્ટે ઓર્ડર કે મનાઈહુકમ મેળવીને વસૂલાત પ્રક્રિયામાં વિલંબ પૂરો પાડતા હતા, જેના પર હવે કાયમી વિરામ મુકાઈ જશે. અદાલતે એ બાબત પર પણ ભાર મૂક્યો છે કે સરફેસી એક્ટ પોતે એક સ્વતંત્ર અને પૂર્ણ કાયદો છે, જેમાં અસરગ્રસ્ત પક્ષકારોના હિતોના રક્ષણ માટે ડીઆરટી (DRT) અને ડીઆરએટી (DRAT) જેવા અપીલના પૂરતા મંચ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે.

(11:37 AM IST)