નવી દિલ્હી : પશ્ચિમ એશિયામાં ફરી વળેલા તણાવ અને હોર્મુઝની સ્ટ્રેટમાં સર્જાયેલી યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ વચ્ચે, ભારતની ઊર્જા અને માલસામાનની સપ્લાય ચેઇન પર ગંભીર અસરો જોવા મળી છે. છેલ્લા ૭૨ કલાકમાં કુલ ૯ ભારતીય અને અન્ય ધ્વજધારી જહાજોએ આ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગને સુરક્ષિત રીતે પાર કર્યો છે, જેમાંથી ૭ જહાજો ક્રૂડ ઓઇલ અને ગેસ જેવી મહત્વપૂર્ણ સામગ્રી સાથે ભારત તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. યુદ્ધ શરૂ થયા ત્યારથી અત્યાર સુધીમાં કુલ ૪૪ ભારતીય માલવાહક જહાજો આ વ્યૂહાત્મક માર્ગનો ઉપયોગ કરી ચૂક્યા છે, જે ભારતની વધતી જતી આંતરરાષ્ટ્રીય નિર્ભરતા દર્શાવે છે.

વર્તમાન આંકડાઓ અનુસાર, પર્સિયન ગલ્ફમાં વધુ ૧૫ જહાજો હજુ પણ સલામત ગ્રીન સિગ્નલની રાહ જોઈ રહ્યા છે, જેમાં ૧૦ જહાજો ભારતીય ધ્વજ ધરાવે છે. આ જહાજોમાં ૬૫,૦૦૦ ટન ખાતર વહન કરતા 'APJ પ્રીતિ ૨' જેવા બલ્ક કેરિયર્સનો સમાવેશ થાય છે. સરકારી માહિતી અને શિપ મોનિટરિંગ એજન્સીઓના રિપોર્ટ મુજબ, ૧૭ જૂને ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે થયેલા સમજૂતીના કરાર બાદ ટ્રાફિકમાં થોડો સુધારો થયો હતો, પરંતુ તાજેતરના હુમલાઓ બાદ પરિસ્થિતિ ફરી એકવાર અનિશ્ચિત બની ગઈ છે.

ઐતિહાસિક દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો, ૧ માર્ચથી ૧૭ જૂન વચ્ચે માત્ર ૧૯ જહાજો જ આ માર્ગે પસાર થઈ શક્યા હતા, જે સંઘર્ષની ગંભીરતા દર્શાવે છે. આ આંકડાઓમાં ૧૧ ક્રૂડ ઓઇલ ટેન્કર્સ, ૧૩ LPG કેરિયર્સ અને ૧૫ બલ્ક કેરિયર્સનો સમાવેશ થાય છે, જે દર્શાવે છે કે ભારત માટે આ માર્ગ કેટલો અનિવાર્ય છે. સુરક્ષાના કારણોસર, દરિયાઈ માર્ગે થતા કાર્ગોના પરિવહન પર ભારતની નજર સતત રહેલી છે, જેથી દેશની ઊર્જા સુરક્ષા અને ખેતીવાડી માટે જરૂરી ખાતરના પુરવઠામાં કોઈ અવરોધ ન આવે.

આગામી દિવસોમાં પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિ અને વૈશ્વિક શક્તિઓ વચ્ચેના સંઘર્ષ પર જ આ દરિયાઈ માર્ગની સુરક્ષા નિર્ભર રહેશે. ભારત સરકાર દ્વારા આ માર્ગે જનારા તમામ જહાજોના માર્ગદર્શન અને સુરક્ષા માટે મોનિટરિંગ વધારી દેવામાં આવ્યું છે. દરિયાઈ સુરક્ષા એજન્સીઓ દ્વારા પરિસ્થિતિનું સતત મૂલ્યાંકન કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેથી હજુ રાહ જોઈ રહેલા ૧૫ જહાજો કોઈ પણ જોખમ વિના ભારતીય જળસીમામાં પ્રવેશી શકે અને દેશની આર્થિક જરૂરિયાતો પૂરી કરી શકાય.