નવી દિલ્હી : દેશમાં વેપાર-ઉદ્યોગને વધુ વેગ આપવા અને વહીવટી પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવા માટે કેન્દ્ર સરકારે એક મહત્વપૂર્ણ કદમ ઉઠાવ્યું છે. ગ્રાહક બાબતોના વિભાગ દ્વારા ઉચ્ચ ક્ષમતાવાળા વજનના સાધનો (Heavy Weighing Equipment) ની ચકાસણી અને પ્રમાણભૂતીકરણ માટેના કાનૂની મેટ્રોલોજી (સામાન્ય) નિયમો, ૨૦૧૧ માં મોટો સુધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ નવા સુધારા અંતર્ગત વૈજ્ઞાનિક અને પુનરાવર્તિતતા-આધારિત (Repeatability-based) આધુનિક અભિગમ અપનાવીને સ્ટાન્ડર્ડ વજનની ફરજિયાત જરૂરિયાતોમાં મોટો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે.

નવા સુધારેલા નિયમો અનુસાર, ઉચ્ચ ક્ષમતાવાળા વજનના કાંટા કે સાધનોની ચકાસણી કરતી વખતે સતત ભાર (કોન્સ્ટન્ટ લોડ) સાથે અવેજી પહેલાં જરૂરી પ્રમાણભૂત વજનની જે માત્રા અત્યાર સુધી કુલ ક્ષમતાના ૫૦ ટકા રાખવી ફરજિયાત હતી, તેને હવે નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડીને માત્ર ૨૦ ટકા કરી દેવામાં આવી છે. ગ્રાહક બાબતોના મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ માત્રા ઘટાડવા છતાં પણ વજનની ચોકસાઈ, ગુણવત્તા અને વિશ્વસનીયતાના નિર્ધારિત ઉચ્ચ ધોરણો સાથે કોઈ પણ પ્રકારનું સમાધાન કરવામાં આવ્યું નથી.

સરકારના આ પ્રગતિશીલ નિર્ણયથી ઉદ્યોગો અને વ્યાપારીઓ પરનો નિયમનકારી બોજ (Compliance Burden) ખૂબ જ ઓછો થઈ જશે. અત્યાર સુધી ભારે-ભરખમ પ્રમાણભૂત વજનને લાવવા-લઈ જવા માટે જે મોટો પરિવહન (Transportation) અને હેન્ડલિંગ ખર્ચ થતો હતો, તેમાં હવે મોટો ઘટાડો જોવા મળશે. આ ઉપરાંત, વજન સાધનોની ચકાસણી કરવાની પ્રક્રિયા પણ પહેલાં કરતાં ઘણી ઝડપી બનશે, જેનાથી સમયની બચત થશે અને દેશમાં 'ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ' (વ્યવસાય કરવાની સરળતા) ને મોટું પ્રોત્સાહન મળશે.

મંત્રાલયે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે આ નવો સુધારો સંપૂર્ણપણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્વીકૃત મેટ્રોલોજિકલ સિદ્ધાંતો અને વૈશ્વિક માપદંડોને અનુરૂપ છે. ગ્રાહક બાબતોનો વિભાગ હાલના સમયમાં નિયમોને વધુ લવચીક અને સરળ બનાવવા માટે સતત શ્રેણીબદ્ધ સુધારાઓ કરી રહ્યો છે. આ કવાયતનો મુખ્ય હેતુ નિયમનકારી તંત્રને મજબૂત બનાવવાની સાથે-સાથે કાનૂની મેટ્રોલોજી ક્ષેત્રે અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીના ઉપયોગને પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે, જેથી પારદર્શિતા વધારી શકાય.