નવી દિલ્હી:કૅન્સરની સારવાર કરાવતા દર્દીઓ માટે કેન્દ્ર સરકારે મોટો નિર્ણય લીધો છે. સરકારે કૅન્સરની તમામ નોન-શેડ્યુલ્ડ દવાઓ પર દુકાનદારોના નફાની મર્યાદા મહત્તમ રિટેલ કિંમતના 30% સુધી નક્કી કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણયથી કૅન્સરની મોંઘી સારવારનો ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે ઘટવાની આશા છે.

સરકારના આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ કૅન્સરની દવાઓ પર વેપારીઓ દ્વારા લેવામાં આવતા ઊંચા નફાને નિયંત્રિત કરવાનો છે. નવી વ્યવસ્થા હેઠળ નોન-શેડ્યુલ્ડ કૅન્સર દવાઓના વેચાણમાં દુકાનદાર 30%થી વધુ માર્જિન લઈ શકશે નહીં. આ નિર્ણયથી દર્દીઓને જરૂરી અને જીવનરક્ષક દવાઓ વધુ સસ્તા ભાવે ઉપલબ્ધ કરાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.

સરકારના અંદાજ મુજબ આ નિર્ણયથી દર્દીઓ અને તેમના પરિવારોને દર વર્ષે આશરે 2,500 કરોડની બચત થઈ શકે છે. કૅન્સરની સારવાર પહેલેથી જ લાંબી અને ખર્ચાળ હોય છે. આવી સ્થિતિમાં દવાઓના ભાવમાં ઘટાડો દર્દીઓના કુલ સારવાર ખર્ચ પર સીધી અસર કરી શકે છે.

નવી મર્યાદામાં દેશમાં બનેલી બ્રાન્ડેડ અને જેનરિક કૅન્સરની દવાઓ ઉપરાંત વિદેશથી આયાત થતી પેટન્ટ અને નોન-પેટન્ટ દવાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. અર્થાત્, માત્ર સ્થાનિક દવાઓ જ નહીં પરંતુ વિવિધ પ્રકારની નોન-શેડ્યુલ્ડ કૅન્સર દવાઓ પર પણ નફાની મર્યાદા લાગુ પડશે.

સરકારે અગાઉ 2019માં પણ કૅન્સરની કેટલીક દવાઓના ભાવ અને વેપારી માર્જિનને લઈને પગલું ભર્યું હતું. તે સમયે 526 બ્રાન્ડની દવાઓના ભાવમાં ફેરફારથી દર વર્ષે આશરે 984 કરોડની બચત થતી હોવાનું જણાવાયું હતું. હવે નવા નિર્ણયથી આ રાહતનો વ્યાપ વધુ વધવાની શક્યતા છે.

ડ્રગ પ્રાઇસ કંટ્રોલ ઓર્ડર, 2013 હેઠળ જરૂરી દવાઓની કિંમતોનું નિયમન કરવામાં આવે છે. નેશનલ લિસ્ટ ઑફ એસેન્શિયલ મેડિસિનમાં સામેલ કૅન્સર વિરોધી દવાઓને શેડ્યુલ્ડ દવાઓ તરીકે ગણવામાં આવે છે. આ યાદીમાં કૅન્સર વિરોધી ફોર્મ્યુલેશનની 131 દવાઓ સામેલ છે. આ દવાઓની મહત્તમ કિંમતો નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.

જે દવાઓ નેશનલ લિસ્ટ ઑફ એસેન્શિયલ મેડિસિનની સંબંધિત યાદીમાં સામેલ નથી, તેને નોન-શેડ્યુલ્ડ દવાઓ કહેવામાં આવે છે. સરકારનો નવો નિર્ણય ખાસ કરીને આવી કૅન્સરની દવાઓ પર વેપારી માર્જિનને નિયંત્રિત કરવાનો છે.

કૅન્સરની સારવારમાં દવાઓનો ખર્ચ ઘણી વખત પરિવારના કુલ આરોગ્ય ખર્ચનો મોટો હિસ્સો બની જાય છે. વેપારી માર્જિન પર મર્યાદા આવવાથી કેટલીક દવાઓના અંતિમ વેચાણ ભાવમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. સરકારના અંદાજ મુજબ કૅન્સરની મોંઘી સારવારનો ખર્ચ પણ નોંધપાત્ર રીતે ઘટી શકે છે. જોકે વાસ્તવિક બચત દવા, બ્રાન્ડ અને દર્દીની સારવાર પ્રમાણે અલગ-અલગ હોઈ શકે છે.