નવી દિલ્હી :ચૂંટણી પંચને લગતા ચાલી રહેલા વિવાદ વચ્ચે, મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર અને ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીની નિમણૂકોને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારવામાં આવી છે. આ નિમણૂકોને પડકારતી અરજીકર્તા સુરી પાયલા દાવો કરે છે કે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર અને અન્ય ચૂંટણી કમિશનર અધિનિયમ, 2023 ની જોગવાઈઓનું પાલન કરવામાં આવ્યું નથી. અરજીમાં નિમણૂક પ્રક્રિયા અંગે અનેક ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે.

   અરજદારે ખાસ કરીને 2023ના કાયદાની કલમ 6 અને ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂક માટે અનુસરવામાં આવતી પ્રક્રિયાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. અરજદાર દલીલ કરે છે કે કાયદા મુજબ દરેક ખાલી પદ માટે લાયક ઉમેદવારોની પેનલ તૈયાર કરવી જરૂરી છે. અરજીમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે પાંચ નામોની પેનલ તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયાનું પાલન કરવામાં આવ્યું ન હતું.

   જોકે, માર્ચ 2024ના સુપ્રીમ કોર્ટના રેકોર્ડ મુજબ, તે સમયે સર્ચ કમિટીએ પસંદગી સમિતિના વિચારણા માટે છ નામોની પેનલ રજૂ કરી હતી. આ પ્રક્રિયાને અનુસરીને, 14 માર્ચ, 2024ના રોજ જ્ઞાનેશ કુમાર અને સુખબીર સિંહ સંધુના નામોની ભલામણ કરવામાં આવી હતી. તેથી, નવી અરજીમાં ઉઠાવવામાં આવેલા આ મુદ્દાની અંતિમ કાનૂની માન્યતા હવે સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા વિચારણાનો વિષય રહેશે.

  અરજદારે માર્ચ 2024 ના સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તે કેસમાં, કોર્ટે જ્ઞાનેશ કુમાર અને સુખબીર સિંહ સંધુની નિમણૂકની પ્રક્રિયા પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો. કોર્ટના રેકોર્ડ મુજબ, 13 માર્ચ, 2024 ના રોજ, પસંદગી સમિતિના સભ્ય અધીર રંજન ચૌધરીએ શોર્ટલિસ્ટ કરાયેલા નામોની વહેંચણી કરવાની વિનંતી કરી હતી. ત્યારબાદ, શોધ સમિતિએ 14 માર્ચે છ નામોની પેનલ તૈયાર કરી અને તેને પસંદગી સમિતિના સભ્યોને મોકલી. તે જ દિવસે, પસંદગી સમિતિએ જ્ઞાનેશ કુમાર અને સુખબીર સિંહ સંધુના નામોની ભલામણ કરી. નવી અરજી આ પ્રક્રિયા અને સુપ્રીમ કોર્ટના અવલોકનો પર આધારિત નિમણૂકો પર પ્રશ્ન ઉઠાવે છે.

અરજદાર જ્ઞાનેશ કુમાર, સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીની યોગ્યતા પર પણ પ્રશ્ન ઉઠાવે છે. અરજીમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આ અધિકારીઓ પાસે ચૂંટણી સંબંધિત કાર્યમાં અગાઉનો અનુભવ નહોતો અને તેઓ 2023 કાયદાની કલમ 5 માં નિર્ધારિત પાત્રતા માપદંડોને પૂર્ણ કરતા નહોતા.

  CEC અને EC ની નિમણૂકને લગતો વિવાદ ફક્ત આ ત્રણ અધિકારીઓ સુધી મર્યાદિત નથી. ૨૦૨૩ના કાયદાની બંધારણીય માન્યતાને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પણ પડકારવામાં આવી છે. માર્ચ ૨૦૨૩માં, અનુપ બાર્નવાલ કેસમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે જ્યાં સુધી સંસદ આ વિષય પર કાયદો ન બનાવે ત્યાં સુધી, વડા પ્રધાન, લોકસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા અને CJI ધરાવતી સમિતિની ભલામણ પર CEC અને EC ની નિમણૂક કરવી જોઈએ. આ પછી, સંસદે ૨૦૨૩માં એક નવો કાયદો ઘડ્યો.