તા. ૨૦ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૧૧ શુક્રવાર
News of Thursday, 19th November 2026
ખુલ્લા ગટરમાં પડીને બે બાળકોના મૃત્યુનો મામલો: દિલ્હી હાઈકોર્ટે DDA અને જલ બોર્ડને જવાબદાર ઠેરવ્યા, દરેક પરિવારને ₹11.01 લાખ વળતરનો આદેશ
અરજી દાખલ કરવાની તારીખથી 9 ટકા વાર્ષિક વ્યાજ અને દરેક પરિવારને મુકદ્દમા ખર્ચ તરીકે ₹1 લાખ ચૂકવવાનો પણ આદેશ આપ્યો

નવી દિલ્હી :દિલ્હી હાઈકોર્ટે એપ્રિલ 2010 માં દિલ્હીના પીતમપુરા વિસ્તારમાં એક જાહેર ઉદ્યાનમાં ખુલ્લા ગટરમાં પડી ગયેલા બે બાળકોના મૃત્યુ માટે દિલ્હી વિકાસ સત્તામંડળ (DDA) અને દિલ્હી જળ બોર્ડ (DJB) ને જવાબદાર ઠેરવ્યા છે.
જસ્ટિસ જસમીત સિંહે બંને અધિકારીઓને બેદરકારી માટે દોષિત ઠેરવ્યા અને તેમને દરેક મૃતક બાળકોના પરિવારને ₹11.01 લાખ વળતર ચૂકવવાનો નિર્દેશ આપ્યો. તેમણે અરજી દાખલ કરવાની તારીખથી 9 ટકા વાર્ષિક વ્યાજ અને દરેક પરિવારને મુકદ્દમા ખર્ચ તરીકે ₹1 લાખ ચૂકવવાનો પણ આદેશ આપ્યો.
આ કેસમાં બે બાળકો, રોબીએલ અને અર્જુનના મૃત્યુનો સમાવેશ થાય છે. આ ઘટના એપ્રિલ 2010 માં બની હતી, જ્યારે તેઓ પીતમપુરાના એક જાહેર ઉદ્યાનમાં ખુલ્લા ગટરમાં પડી ગયા હતા. રોબીએલ આશરે 11 વર્ષ અને છ મહિનાનો હતો, જ્યારે અર્જુન આશરે 12 વર્ષ અને નવ મહિનાનો હતો.
બે બાળકોના માતા-પિતાએ 2016 માં વળતર માટે દિલ્હી હાઈકોર્ટનો સંપર્ક કર્યો હતો. તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે પાર્ક અને ગટર વ્યવસ્થાની જાળવણી માટે જવાબદાર સરકારી અધિકારીઓની બેદરકારીને કારણે તેમના બાળકોના જીવ ગયા હતા.
ડીડીએએ દલીલ કરી હતી કે પ્રશ્નમાં પાર્ક તેના અધિકારક્ષેત્રમાં આવે છે, પરંતુ ગટર બાંધકામનું કામ દિલ્હી જલ બોર્ડ દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું હતું. તેથી, ગટર વ્યવસ્થા સંબંધિત કોઈપણ બેદરકારી માટે તેને જવાબદાર ઠેરવી શકાય નહીં.
બીજી બાજુ, દિલ્હી જલ બોર્ડે જણાવ્યું હતું કે ખુલ્લા ગટરની આસપાસ લગભગ ચાર થી પાંચ ફૂટ ઊંચી દિવાલ બનાવવામાં આવી હતી અને પૂરતા સલામતીના પગલાં લેવામાં આવ્યા હતા. જલ બોર્ડે પોલીસ ક્લોઝર રિપોર્ટનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જેમાં બાળકોના મૃત્યુ માટે કથિત રીતે બેદરકારી જવાબદાર હોવાનું કહેવાય છે.
હાઈકોર્ટે દિલ્હી જલ બોર્ડની દલીલોને ફગાવી દીધી હતી, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે ખુલ્લા ગટરની આસપાસ ફક્ત સીમા દિવાલ બનાવવી એ પૂરતું સલામતી માપદંડ ગણી શકાય નહીં.
કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે જાહેર ઉદ્યાનો સંભાળતા અધિકારીઓની બાળકોની સલામતી માટે ખાસ કરીને ઉચ્ચ જવાબદારી છે. બાળકો પાસેથી પુખ્ત વયના લોકોની જેમ સંભવિત જોખમોને સમજવા અને અપેક્ષા રાખવાની અપેક્ષા રાખી શકાય નહીં.
કોર્ટે ટિપ્પણી કરી હતી કે, "જ્યારે જાહેર ઉદ્યાનમાં ખુલ્લી ગટર અથવા મેનહોલ હોય છે, ત્યારે તેને જાળવી રાખતી સત્તાવાળાઓની ફરજ છે કે તેઓ સામાન્ય પરિસ્થિતિઓ કરતાં વધુ સાવધાની રાખે
કોર્ટે એ પણ નોંધ્યું હતું કે બાળકો ઘણીવાર અસુરક્ષિત ખાડાઓ અથવા સ્થળોને ખતરનાક સમજવાને બદલે જિજ્ઞાસાથી સંપર્ક કરે છે. તેમની નાની ઉંમરને કારણે, તેમની પાસે સંભવિત જોખમની અપેક્ષા રાખવાની વિકસિત ક્ષમતા હોતી નથી, અને તેમને આ માટે દોષી ઠેરવી શકાય નહીં.
પોલીસ ક્લોઝર રિપોર્ટ પર ટિપ્પણી કરતા, કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે જાહેર ઉદ્યાનમાં રમતા બાળકોને સરકારી અધિકારીઓ દ્વારા અસુરક્ષિત છોડી દેવામાં આવેલા માળખાઓ દ્વારા ઉભા થતા જોખમોને સમજવામાં નિષ્ફળતા માટે જવાબદાર ઠેરવી શકાય નહીં.
કોર્ટ હાઇકોર્ટે DDAની દલીલને પણ ફગાવી દીધી હતી કે ગટરનું કામ બીજી એજન્સી દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે, અને તેથી, તે કોઈ જવાબદારી લેતું નથી. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે DDA અને દિલ્હી જલ બોર્ડ વચ્ચે પરસ્પર જવાબદારી અંગેનો વિવાદ વળતરના દાવા પરના નિર્ણયને અવરોધી શકે નહીં.
આ સંદર્ભમાં, કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે, "પ્રતિવાદી નંબર 1/DDA અને પ્રતિવાદી નંબર 2/DJB વચ્ચેનો વિવાદ આ કેસમાં નિર્ણય અને વળતર આપવામાં અવરોધ લાવી શકે નહીં."
કોર્ટે રેસ ઇપ્સા લોકિટુરનો સિદ્ધાંત પણ લાગુ કર્યો, જેનો અર્થ એ છે કે સંજોગો પોતે જ બેદરકારી તરફ નિર્દેશ કરે છે. કોર્ટના મતે, બાળકોના મૃત્યુની આસપાસના નિર્વિવાદ સંજોગો અધિકારીઓ તરફથી બેદરકારીની ધારણા સ્થાપિત કરે છે.
કોર્ટે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકારી અધિકારીઓ દ્વારા બેદરકારી માટે વળતરના કેસોમાં પુરાવાનું ધોરણ ફોજદારી કાર્યવાહીમાં લાગુ કરતા અલગ છે.
આ બધી હકીકતો અને સંજોગોને ધ્યાનમાં રાખીને, દિલ્હી હાઈકોર્ટે ડીડીએ અને દિલ્હી જલ બોર્ડને બંને બાળકોના પરિવારોને વળતર આપવા માટે સંયુક્ત રીતે અને અલગ અલગ રીતે જવાબદાર ઠેરવ્યા. કોર્ટે દરેક પરિવારને વળતર તરીકે ₹૧૧.૦૧ લાખ, અરજી દાખલ કર્યાની તારીખથી ૯ ટકા વાર્ષિક વ્યાજ અને મુકદ્દમા ખર્ચ તરીકે ₹૧ લાખ ચૂકવવાનો નિર્દેશ આપ્યો
(11:37 PM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
