વોશિંગ્ટન : આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના યુગમાં તબીબી ક્ષેત્રે એક અકલ્પનીય ક્રાંતિના મંડાણ થઈ રહ્યા છે. અગ્રણી AI કંપની એન્થ્રોપિકના સીઈઓ ડારિયો અમાડેઈએ દાવો કર્યો છે કે જો આ ટેકનોલોજીનો યોગ્ય દિશામાં ઉપયોગ કરવામાં આવે તો આગામી ૧૦ વર્ષ કરતાં પણ ઓછા સમયમાં કેન્સર, અલ્ઝાઇમર, માનસિક બીમારી અને હૃદય રોગ જેવા ગંભીર રોગો ભૂતકાળની વાત બની જશે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે માનવજાત ટૂંક સમયમાં જ એક એવા ચમત્કારિક યુગમાં પ્રવેશવા જઈ રહી છે જ્યાં સદીઓથી વણઉકેલાયેલી જટિલ તબીબી સમસ્યાઓનો અંત આવશે.

ડારિયો અમાડેઈ સિવાય વિશ્વના અન્ય અગ્રણી ટેકનોલોજી નેતાઓએ પણ આ દિશામાં સકારાત્મક દ્રષ્ટિકોણ વ્યક્ત કર્યો છે. વિશ્વના સૌથી ધનિક વ્યક્તિ એલોન મસ્ક અનુસાર AI ને કારણે સમગ્ર માનવજાતને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ જેવી જ શ્રેષ્ઠ તબીબી સુવિધાઓ સુલભ બનશે. તે જ સમયે ગૂગલ AI ના વડા ડેમિસ હાસાબિસે સૂચવ્યું છે કે AlphaFold જેવી સિદ્ધિઓ, જેણે ૨૦૦ મિલિયનથી વધુ પ્રોટીન માળખાંનું સફળ મેપિંગ કર્યું છે, તે સાબિત કરે છે કે AI દવાઓ શોધવામાં લાગતા દાયકાઓના સમયને ઘટાડીને માત્ર થોડા અઠવાડિયામાં સીમિત કરી શકે છે.

જોકે, ટેકનોલોજી નિષ્ણાતોના આ ગુલાબી દાવાઓ સામે ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્રના અગ્રણીઓ થોડો જુદો મત ધરાવે છે. વર્ટેક્સ ફાર્માસ્યુટિકલ્સના એક્ઝિક્યુટિવ ચેરમેન જેફ લીડેને આવી ટૂંકી સમયરેખાઓને અવાસ્તવિક ગણાવતા સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે તેમની કંપનીએ પચાસ જેટલી AI કંપનીઓ સાથે મળીને ૧૦,૦૦૦ દવા સંયોજનો તપાસ્યા હોવા છતાં કોઈ સ્વતંત્ર રીતે અસરકારક દવા શોધી શકાઈ નથી. તબીબી નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે AI ભલે સંશોધનને વેગ આપે, પરંતુ માનવ શરીર પર રસી કે દવાની અસર ચકાસવાની ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સની ૧૦ થી ૧૨ વર્ષ લાંબી તબક્કાવાર પ્રક્રિયાને રાતોરાત નાબૂદ કરી શકાતી નથી.

આમ, એક તરફ AI કંપનીઓ મેડિકલ સાયન્સમાં નવી આશાઓ જગાડી રહી છે, તો બીજી તરફ મેડિકલ જગત વાસ્તવિક પદ્ધતિઓ અને કડક પરીક્ષણો પર ભાર મૂકી રહ્યું છે. આવનારા દાયકામાં આ બંને ક્ષેત્રોનો સમન્વય તબીબી વિજ્ઞાનને કઈ ઊંચાઈએ લઈ જશે અને માનવજાત માટે કેટલો વરદાનરૂપ સાબિત થશે તેના પર હવે આખા વિશ્વની નજર ટકેલી છે.