ઓટ્ટાવા : વૈશ્વિક સંરક્ષણ ક્ષેત્રે એક બહુ જ મોટા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. કેનેડા તેના ઇતિહાસના સૌથી મોટા અને અત્યાર સુધીના સૌથી મહત્વકાંક્ષી સૈન્ય કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવા જઈ રહ્યું છે. નાટો (NATO) સમિટ માટે તુર્કી રવાના થતાં પહેલાં, કેનેડાના વડા પ્રધાન માર્ક કાર્ને આજે સોમવારે ૧૨ નવી પરંપરાગત સબમરીન બનાવવા માટેના મેગા ટેન્ડરના વિજેતાની સત્તાવાર જાહેરાત કરે તેવી પ્રબળ સંભાવના છે. આ ડીલથી કેનેડાના નૌકાદળની તાકાત દરિયામાં અનેક ગણી વધી જશે.

આ કરોડો ડોલરના વૈશ્વિક ટેન્ડરમાં બે દિગ્ગજ દેશો સામસામે છે. કેનેડાએ જર્મનીની પ્રખ્યાત કંપની 'થિસેનક્રુપ મરીન સિસ્ટમ્સ' (ThyssenKrupp Marine Systems), જે નાટો દેશો માટે વિશ્વસનીય સબમરીન બનાવવાનો બહોળો અનુભવ ધરાવે છે, અને દક્ષિણ કોરિયાની 'હનવા ઓશન' (Hanwha Ocean), જે અત્યાધુનિક ટેકનોલોજી અને આર્થિક લાભોની ઓફર સાથે કેનેડાને આકર્ષિત કરી રહી છે, તે બેમાંથી કોઈ એક પર પસંદગીનો કળશ ઢોળવો પડશે.

પીએમ માર્ક કાર્ને તુર્કીમાં યોજાનારી હાઈ-લેવલ નાટો સમિટમાં જતા પહેલાં આ જાહેરાત કરીને વૈશ્વિક મંચ પર કેનેડાની મજબૂત સ્થિતિ રજૂ કરવા માંગે છે. આ સમિટ પર યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની નીતિઓની મોટી અસર જોવા મળી રહી છે. ટ્રમ્પે અગાઉ નાટો સાથી દેશો પર પૂરતો સૈન્ય ખર્ચ ન કરવાનો અને અમેરિકાના ભોગે મફત સુવિધા (Free-riding) ભોગવવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. આ સમિટમાં નાટો દેશો પોતાના સંરક્ષણ ખર્ચને જીડીપીના ૫ ટકા સુધી લઈ જવાની જાહેરાત કરે તેવી અપેક્ષા છે, જેમાં ૩.૫ ટકા મુખ્ય સૈન્ય ખર્ચ અને ૧.૫ ટકા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે ફાળવવામાં આવશે.

બ્રિટનના વડા પ્રધાન સર કીર સ્ટારમર જેવા નેતાઓ, જેઓ પોતાના દેશમાં સંરક્ષણ બજેટને લઈને ટીકાઓનો સામનો કરી રહ્યા છે, તેનાથી તદ્દન વિપરીત કેનેડાના પીએમ કાર્ને ઇતિહાસના સૌથી મોટા ડિફેન્સ ઓર્ડર સાથે નાટો સમિટમાં ગર્વભેર પ્રવેશ કરશે. આ નવા કરારથી કેનેડાનો સબમરીન કાફલો વર્તમાનમાં માત્ર ૪ જહાજોથી વધીને સીધો ૧૨ પર પહોંચી જશે. કેનેડા માટે આ અત્યંત જરૂરી હતું, કારણ કે તેનો હાલનો ૪ સબમરીનનો કાફલો ઘણો જૂનો થઈ ચૂક્યો છે અને માત્ર નામપૂરતો જ કાર્યરત છે.

સીબીસી ન્યૂઝના અહેવાલો મુજબ, વડા પ્રધાન કાર્ને આ ઐતિહાસિક ડીલના વિજેતાની જાહેરાત કરવા માટે પૂર્વ કિનારે આવેલા કેનેડાના સબમરીન કાફલાના મુખ્ય મથક 'હેલિફેક્સ' ખાતે વિશેષ રોકાણ કરવાના છે. પ્રારંભિક અંદાજ મુજબ, આ ૧૨ સબમરીનની ખરીદી પાછળ આશરે ૨૪ અબજ અમેરિકી ડોલરનો ખર્ચ થશે. જોકે, આ સબમરીનની આજીવન જાળવણી, સર્વિસિંગ અને ઓપરેશનલ સપોર્ટ ખર્ચને જોતાં આ મેગા પ્રોજેક્ટનું કુલ બિલ ૧૦૦ અબજ ડોલરના આંકડાને પણ પાર કરી જાય તેવી સંભાવના છે.