લંડન:કોમનવેલ્થ સમિટમાં હાજરી આપતા પૂર્વે બ્રિટિશ વડા પ્રધાન એન્ડી બર્નહામે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક નિવેદન આપીને રાજકીય માહોલ ગરમાવી દીધો છે. 'ધ ગાર્ડિયન'માં પ્રકાશિત લેખમાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે બ્રિટન ટ્રાન્સએટલાન્ટિક ગુલામ વેપાર અને ભૂતકાળના અત્યાચારો માટે ભારત સહિત કુલ ૫૬ દેશોની દિલથી માફી માંગવા માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે. જોકે, આ સાથે તેમણે એ પણ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે ભૂતકાળની આ ઘટનાઓ માટે બ્રિટન સરકાર દ્વારા કોઈપણ પ્રકારનું નાણાકીય વળતર ચૂકવવામાં આવશે નહીં.

વડા પ્રધાન એન્ડી બર્નહામે સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું હતું કે તેઓ લોકો દ્વારા સહન કરાયેલી પીડાને સારી રીતે સમજે છે અને તેનાથી ખૂબ જ દુઃખી છે, કારણ કે ભૂતકાળના અત્યાચારોની કાળી છાયા હજુ સંપૂર્ણપણે ભૂંસાઈ નથી. તેમનું માનવું છે કે વળતરનું વિતરણ કોઈ કાયમી ઉકેલ નથી, કારણ કે આજના બ્રિટિશ નાગરિકોને તે યુગની ઘટનાઓ માટે સીધા જવાબદાર ઠેરવી શકાય નહીં. બીજી તરફ, બ્રિટિશ રાજા ચાર્લ્સ પણ કેરેબિયન પ્રવાસ દરમિયાન બ્રિટિશ શાસનમાં માર્યા ગયેલા લોકોને શ્રદ્ધાંજલિ આપી ચૂક્યા છે, જ્યારે ઇતિહાસમાં ૧૮૩૩માં બ્રિટિશ સંસદે ગુલામીને ગેરકાયદેસર જાહેર કરી હતી.

આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિ અને સંવેદનશીલ મુદ્દાઓની વચ્ચે બ્રિટિશ વડા પ્રધાન એન્ડી બર્નહામ ટૂંક સમયમાં ભારતની સત્તાવાર મુલાકાતે આવે તેવી પણ પ્રબળ શક્યતાઓ સેવાઈ રહી છે. ભારતમાં કાર્યકારી બ્રિટિશ હાઈ કમિશનર બેન મેલોરે પીટીઆઈ સાથેની વાતચીતમાં ખુલાસો કર્યો હતો કે પદ સંભાળ્યા બાદ પીએમ મોદી સાથે થયેલી ટેલિફોનિક ચર્ચા દરમિયાન બર્નહામે ભારત આવવાની તીવ્ર ઇચ્છા વ્યક્ત કરી હતી અને બંને દેશો વચ્ચેની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત કરવા પર ભાર મૂક્યો હતો.

આગામી સમયમાં માફી માંગવાના આ પ્રસ્તાવ અને ભારત-બ્રિટન વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય સંબંધોને લઈને વૈશ્વિક સ્તરે વ્યાપક ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. વળતરના મુદ્દે અસંમતિ હોવા છતાં ઐતિહાસિક ભૂલો સ્વીકારવાની આ પહેલ કૂટનીતિક દ્રષ્ટિએ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે, અને બર્નહામની સંભવિત ભારત મુલાકાત દરમિયાન વેપાર, સુરક્ષા તથા સહયોગના નવા દરવાજા ખૂલવાની પૂરી આશા છે.