જમ્મુ, તા. ૨૭ : જમ્મુ-કાશ્મીરમાં સ્તન કેન્સર મહિલાઓ માટે ગંભીર આરોગ્ય સમસ્યા બની રહ્યું છે. ચિંતાજનક બાબત એ છે કે મોટાભાગની મહિલાઓને આ રોગની જાણ ત્યારે થાય છે, જ્યારે કેન્સર ગંભીર અવસ્થામાં પહોંચી ગયું હોય છે અથવા શરીરના અન્ય અંગોમાં ફેલાઈ ચૂક્યું હોય છે. વહેલું નિદાન અને સમયસર સારવારથી અનેક મહિલાઓના જીવ બચાવી શકાય તેમ હોવા છતાં જાગૃતિનો અભાવ અને તબીબી તપાસ કરાવવામાં સંકોચ ગંભીર સમસ્યા બની રહ્યાં છે.

જમ્મુ-કાશ્મીરમાં મહિલાઓને થતા કુલ કેન્સરમાં આશરે ૧૯ ટકા કેસ સ્તન કેન્સરના છે, જ્યારે પેટના કેન્સરનું પ્રમાણ લગભગ ૯ ટકા છે. રાજ્ય સરકારે જાહેર કરેલા આંકડા મુજબ ત્રણ વર્ષમાં કેન્સરના કુલ ૩૨,૪૨૫ કેસ નોંધાયા છે. એકલા કાશ્મીર વિભાગમાં વર્ષ ૨૦૨૨માં ૮,૦૨૧, વર્ષ ૨૦૨૩માં ૮,૬૨૧ અને વર્ષ ૨૦૨૪માં ૮,૯૭૯ કેસ નોંધાયા હતા.

તબીબી સામયિક 'ક્યુરિયસ'માં જાન્યુઆરીમાં પ્રકાશિત સમીક્ષા મુજબ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં સ્તન કેન્સરના અનેક દર્દીઓ સારવાર માટે મોડા પહોંચે છે. અહીં ટ્રિપલ નેગેટિવ જેવા આક્રમક પ્રકારના સ્તન કેન્સરના કેસ પણ ચિંતાજનક છે. અભ્યાસ મુજબ વર્ષ ૧૯૯૦થી ૨૦૧૬ દરમિયાન સ્તન કેન્સરના બનાવોમાં આશરે ૩૯ ટકાનો વધારો થયો હતો.

શેર-એ-કાશ્મીર ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સિસના રેડિયેશન ઓન્કોલોજી વિભાગના વધારાના પ્રોફેસર ડૉ. શકુલ કમર વાનીએ જણાવ્યું હતું કે હવે ૨૦થી ૩૦ વર્ષની યુવતીઓમાં પણ સ્તન કેન્સર જોવા મળી રહ્યું છે.

પેથોલોજી વિભાગનાં ડૉ. આઇફા ઐમને જણાવ્યું કે સ્તનમાં ગાંઠ, અસામાન્ય સ્રાવ, લાલાશ કે અન્ય ફેરફારો જણાય તો તાત્કાલિક તબીબી તપાસ કરાવવી જોઈએ. જરૂર પડે ત્યારે મેમોગ્રાફી, અન્ય રેડિયોલોજિકલ તપાસ તથા પેથોલોજિકલ પરીક્ષણ કરાવવું જરૂરી છે.

ફેબ્રુઆરીમાં રાજ્યસભામાં રજૂ થયેલા આંકડા મુજબ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં વર્ષ ૨૦૨૫ દરમિયાન સ્તન કેન્સરના ૯૩૮ નવા કેસ થવાનો અંદાજ હતો. જોકે વિવિધ સ્ત્રોતોના આંકડાઓને કારણે કેન્સરનો વાસ્તવિક વ્યાપ ચોક્કસપણે નક્કી કરવો મુશ્કેલ છે.

એસકેઆઈએમએસનાં ડૉ. શાહિદા નસરીને જણાવ્યું હતું કે ઘણી મહિલાઓ સ્તનમાં શંકાસ્પદ ફેરફારો જણાયા છતાં સંકોચના કારણે ડૉક્ટર પાસે જતી નથી. તેમણે મહિલાઓને જરૂર પડે તો મહિલા તબીબની સલાહ લઈને પણ સમયસર તપાસ કરાવવા અપીલ કરી હતી. વહેલું નિદાન અને યોગ્ય સારવાર સ્તન કેન્સર સામેની લડતમાં અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે.