નવી દિલ્હી | તા.18: ભારતીય રાજનીતિમાં અત્યાર સુધી અજેય ગણાતી નરેન્દ્ર મોદી સરકાર માટે શુક્રવાર, 17 એપ્રિલનો દિવસ એક મોટો વળાંક સાબિત થયો છે. મહિલા અનામત અને સીમાંકન પ્રસ્તાવને લઈને જે આક્રમક રણનીતિ ભાજપે ઘડી હતી, તેને સંસદમાં ધાર્યું સમર્થન ન મળતા હવે ‘બ્રાન્ડ મોદી’ની અપીલ અને અમિત શાહની રણનીતિ પર ચર્ચાઓ શરૂ થઈ છે. લોકસભામાં બહુમતી ગુમાવ્યા બાદ ભાજપ માટે આ એક મોટો રાજકીય આંચકો માનવામાં આવી રહ્યો છે.
સીમાંકન: ભાજપનો ‘માસ્ટર સ્ટ્રોક’ કે ગણતરીની ભૂલ?
ભાજપના વ્યૂહરચનાકારો માનતા હતા કે 2026માં સીમાંકન પરનો પ્રતિબંધ ઉઠાવી લેવાથી અને નવી વસ્તી ગણતરીના આધારે બેઠકોની વહેંચણી કરવાથી પાર્ટીને 2029ની ચૂંટણીમાં મોટો ફાયદો થશે. ખાસ કરીને પશ્ચિમ બંગાળ જેવા રાજ્યોમાં મમતા બેનર્જીના મહિલા મતદારોના ગઢમાં ગાબડું પાડવા માટે મહિલા અનામત બિલને વહેલી તકે પસાર કરાવવું એ ભાજપ માટે અનિવાર્ય હતું. પરંતુ, વિપક્ષી એકતા અને ગણતરીમાં થયેલી ભૂલોને કારણે આ પાસું ઉલટું પડ્યું છે.
અમિત શાહની ‘ચાણક્ય’ છબી પર સવાલ
ભાજપના મુખ્ય રણનીતિકાર અમિત શાહ, જેમણે કલમ 370 હટાવવી અને ટ્રિપલ તલાક જેવા જટિલ કાયદાઓ સરળતાથી પસાર કરાવ્યા હતા, તેમને આ વખતે મોટી નિષ્ફળતા મળી છે. 360 સાંસદોના સમર્થનની જરૂરિયાત સામે વિપક્ષના એક વર્ગને તોડવામાં શાહ નિષ્ફળ રહ્યા. આ ઘટનાએ ભાજપની અંદર પણ એવી ચર્ચાઓ છેડી છે કે શું હવે વિપક્ષને નબળો સમજવો એ ભાજપની ભૂલ હતી?
પશ્ચિમ બંગાળ અને RSSની ચિંતા
રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) પશ્ચિમ બંગાળના સરહદી વિસ્તારો અને બદલાતી વસ્તી વિષયક બાબતો (Demographics) ને લઈને સતત ચિંતિત છે. જો સીમાંકન પેકેજ પાસ થયું હોત, તો ભાજપ 2026માં આસામ અને બંગાળમાં મોટો દાવ ખેલી શક્યું હોત. પરંતુ હવે જ્યારે આ પ્લાન અટકી પડ્યો છે, ત્યારે મમતા બેનર્જીની અપીલને પડકારવી ભાજપ માટે વધુ મુશ્કેલ બનશે.
2027: સેમીફાઇનલનો પડકાર
જો આ બિલ પાસ થયું હોત, તો ભાજપે 200 નવા યુવા નેતાઓ (ખાસ કરીને મહિલાઓ) ને મેદાનમાં ઉતારવાની તૈયારી કરી લીધી હતી. હવે 2027માં ઉત્તર પ્રદેશ, ગુજરાત, ઉત્તરાખંડ અને ગોવા જેવા રાજ્યોમાં ચૂંટણીઓ છે, જે 2029ની ફાઈનલ પહેલાની ‘સેમીફાઇનલ’ સમાન છે. ભાજપ હવે ડિફેન્સિવ મોડમાં આવી ગયું છે અને જનતાની વચ્ચે જઈને વિપક્ષને “મહિલા વિરોધી” સાબિત કરવાનો પ્રયાસ કરશે.
લાંબો સમય સંસદીય બાબતો પર નજર રાખનારા વિશ્લેષકો માને છે કે, આ આંચકા બાદ હવે ભાજપે પોતાની રણનીતિમાં ધરમૂળથી ફેરફાર કરવો પડશે. શું ‘બ્રાન્ડ મોદી’ ફરીથી પોતાની ચમક પાછી મેળવી શકશે કે વિપક્ષ હવે વધુ મજબૂત બનશે, તે આવનારો સમય જ કહેશે.