પાલી : એવું કહેવાય છે કે આ દુનિયામાં માતાના પ્રેમથી મોટો કોઈ વૈજ્ઞાનિક નથી અને તેના સંકલ્પથી મોટી કોઈ શોધ નથી! રાજસ્થાનના પાલી જિલ્લાના હેમલીયાવાસ ખુર્દની વહુ અને મનોવિજ્ઞાની નેહા સોલંકીએ આ વાત અક્ષરશઃ સાચી સાબિત કરી બતાવી છે. મગજના લકવા (સેરેબ્રલ પાલ્સી) થી પીડાતા પોતાના માસૂમ પુત્રને જ્યારે શાળાઓએ ભણાવવાની ચોખ્ખી ના પાડી દીધી, ત્યારે આ હિંમતવાન માતાએ એક એવી 'જાદુઈ સપોર્ટિવ ચેર' (ખુરશી) બનાવી નાખી, જેણે આજે દેશભરના લાખો દિવ્યાંગ બાળકોના જીવનમાં આશાનું નવું કિરણ પ્રગટાવ્યું છે.

નેહા સોલંકીના આ અદ્ભુત "ગ્રાસરૂટ ઇનોવેશન" માટે ભારત સરકારના અટલ ઇનોવેશન મિશન અને નીતિ આયોગે તેમને વર્ષ ૨૦૨૬ માટે 'ગ્રાસરૂટ્સ ઇનોવેટર રેકગ્નિશન' માટે પસંદ કર્યા છે. દેશભરમાંથી પસંદ કરાયેલા માત્ર ૨૬ ઇનોવેટર્સમાં નેહાએ સ્થાન મેળવ્યું છે. આવનારી ૩૧ જુલાઈ, ૨૦૨૬ ના રોજ નવી દિલ્હી સ્થિત રાષ્ટ્રપતિ ભવન ખાતે આયોજિત ભવ્ય સમારોહમાં રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુના હસ્તે તેમને આ રાષ્ટ્રીય સન્માન એનાયત કરવામાં આવશે.

જ્યારે શાળાઓએ દરવાજા બંધ કર્યા, ત્યારે માતાએ રસ્તો બનાવ્યો

મૂળ જયપુરની નેહા સોલંકીના લગ્ન ૧૫ વર્ષ પહેલાં પાલીના ડૉ. અભિષેક ભાટી સાથે થયા હતા. લગ્નના થોડા સમય બાદ જ્યારે ખબર પડી કે પુત્ર મગજના લકવાથી પીડાય છે, ત્યારે પરિવાર પર દુઃખનો પહાડ તૂટી પડ્યો. વર્ષ ૨૦૨૩ માં જ્યારે નેહા પુત્રના પ્રવેશ માટે ખાનગી શાળાઓમાં ગઈ, ત્યારે શાળાઓએ શરત મૂકી: "જો બાળક ટેકા વગર સુરક્ષિત બેસી શકે તો જ એડમિશન મળશે." આ શબ્દો નેહા માટે આઘાતજનક હતા, પણ તેમણે હાર માનવાને બદલે પોતે જ ઉકેલ શોધવાનું નક્કી કર્યું.

૯ મહિનાનું કઠિન સંશોધન અને ભારત સરકારનું પેટન્ટ

જોધપુરમાં રહીને નેહાએ સતત ૯ મહિના સુધી દિવસ-રાત સંશોધન કરીને એક ખાસ 'સહાયક ખુરશી' તૈયાર કરી. આ ખુરશી ૩ થી ૧૨ વર્ષના સેરેબ્રલ પાલ્સી પીડિત બાળકોને એવું અદ્ભુત બેલેન્સ અને સપોર્ટ આપે છે કે બાળક પડી જવાનો ડર સંપૂર્ણપણે દૂર થઈ જાય છે. આ ખુરશીના લીધે તેમનો ૧૦ વર્ષનો પુત્ર આજે સામાન્ય બાળકો સાથે શાળામાં અભ્યાસ કરી રહ્યો છે. નેહાની આ અનોખી ડિઝાઇનને ભારત સરકારે અધિકૃત પેટન્ટ પણ આપ્યું છે.

કંપની સ્થાપીને દેશભરના ખાસ બાળકોનું જીવન બદલ્યું

પોતાના દીકરાની જિંદગી સરળ બનાવ્યા પછી નેહા ત્યાં અટકી નહીં. તેમણે સ્પેશિયલ નીડ્સ ધરાવતા બાળકો માટે સહાયક સાધનો બનાવતી કંપની શરૂ કરી છે. તેમના પતિ ડૉ. અભિષેક ભાટી, જેઓ એક એનજીઓ અને નશામુક્તિ કેન્દ્ર ચલાવે છે, તેમણે પણ આ સમગ્ર સફરમાં તેમને પૂરો સાથ આપ્યો. આજે નેહા સોલંકી દેશભરના એવા તમામ માતા-પિતા માટે પ્રેરણા સ્ત્રોત બની ગયા છે, જેમના બાળકો કોઈને કોઈ શારીરિક મર્યાદાઓ સામે ઝૂઝી રહ્યા છે.