મુંબઈ, તા.28: ડિજિટલ જાહેરાત એજન્સી બ્લિંક ડિજિટલ દ્વારા મેટા સામે દાખલ કરવામાં આવેલા રૂપિયા ૧,૦૦૦ કરોડના તોતિંગ વાણિજ્યિક વિવાદને કેલિફોર્નિયાની અદાલતમાં ખસેડવા માટે મેટા પ્લેટફોર્મ્સ ઇન્ક. દ્વારા કરવામાં આવેલી અરજીને બોમ્બે હાઈકોર્ટે મંગળવારે સખત શબ્દોમાં ફગાવી દીધી છે. ન્યાયાધીશ સંદીપ વી. માર્નેની બેન્ચે સ્પષ્ટ ચુકાદો આપ્યો છે કે પક્ષકારો વચ્ચેના ખાનગી કરારની શરતો ક્યારેય દેશના ફરજિયાત સ્થાનિક અને કાનૂની જોગવાઈઓને ઓવરરાઇડ કરી શકતી નથી.

આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે ઓગસ્ટ ૨૦૨६ માં મેટા દ્વારા બ્લિંક ડિજિટલના ચાર બિઝનેસ મેનેજર એકાઉન્ટ્સ અને તેની સાથે સંકળાયેલા આશરે ૯,૦૦૦ જેટલા જાહેરાત ખાતાઓને અચાનક અક્ષમ (ડિસેબલ) કરી દેવામાં આવ્યા હતા. આ ભારે નુકસાનના પગલે એજન્સીએ મેટા પ્લેટફોર્મ્સ અને તેની ભારતીય પેટાકંપની સામે બોમ્બે હાઈકોર્ટમાં વાણિજ્યિક દાવો માંડ્યો હતો, જેના જવાબમાં મેટાએ કેલિફોર્નિયાના કાયદાઓનો હવાલો આપીને કેસ વિદેશ ખસેડવાની માંગ કરી હતી.

કોર્ટે સુનાવણી દરમિયાન અવલોકન કર્યું હતું કે આ કેસ માત્ર સામાન્ય કરાર આધારિત મતભેદ પૂરતો મર્યાદિત નથી, કારણ કે અરજદાર એજન્સી દ્વારા માહિતી ટેકનોલોજી (મધ્યસ્થી માર્ગદર્શિકા અને ડિજિટલ મીડિયા એથિક્સ કોડ) નિયમો, ૨૦૨૧ ના સીધા ઉલ્લંઘનના ગંભીર આરોપો પણ મૂકવામાં આવ્યા છે. વિદેશી અદાલતો ભારતીય IT નિયમો અને વૈધાનિક માળખા અંતર્ગત ઉદ્ભવતા વિવાદોનો ન્યાયિક નિર્ણય કરવા માટે સક્ષમ ન હોવાથી આ કેસ ભારતમાં જ ચાલવો યોગ્ય છે.

આ કેસમાં ફેસબુક ઈન્ડિયા ઓનલાઈન સર્વિસીસ પ્રાઇવેટ લિમિટેડની ભૂમિકા અત્યંત નિર્ણાયક સાબિત થઈ હતી, કારણ કે કોર્ટે નોંધ્યું કે ભારતીય પેટાકંપનીએ હાઈકોર્ટના પ્રાદેશિક અધિકારક્ષેત્ર સામે ક્યારેય કોઈ લેખિત વાંધો ઉઠાવ્યો નથી. જ્યારે મુખ્ય પ્રતિવાદી સમાન ભારતીય કંપનીએ અધિકારક્ષેત્ર સ્વીકાર્યું હોય ત્યારે મેટા એકલા હાથે વિદેશી કરારની કલમોના આધારે સ્થાનિક કોર્ટના અધિકારને નકારી શકે નહીં.

અદાલતે વધુમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ભારતમાં વ્યાપારી પ્રવૃત્તિઓ ચલાવતી તમામ વૈશ્વિક ટેકનોલોજી કંપનીઓએ દેશના કાયદાકીય માળખાને આધીન રહેવું જ પડે છે, જેથી આંતરરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ ભારતીય બજારનો પૂરેપૂરો આર્થિક લાભ મેળવીને પોતાની કાનૂની જવાબદારીઓમાંથી છટકી ન શકે.

મેટાની અરજી રદ થવાથી હવે આ હાઈ-પ્રોફાઈલ વાણિજ્યિક દાવો બોમ્બે હાઈકોર્ટ સમક્ષ નિયમિતપણે આગળ વધશે, અને આગામી સમયમાં જાહેરાત ખાતા અક્ષમ કરવાના મામલે એજન્સીને ન્યાય મેળવવાની દિશામાં કાનૂની કાર્યવાહી વધુ વેગ પકડશે.