મુંબઈ | તા. 27: માર્ચ ક્વાર્ટર ભારતીય શેરબજાર માટે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સૌથી વધુ અસ્થિર અને પડકારજનક સમયગાળો સાબિત થયો છે. NSE ના તાજેતરના માર્કેટ પલ્સ રિપોર્ટ મુજબ, પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા ભૂ-રાજકીય તણાવ અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થયેલા તોતિંગ વધારાને કારણે ભારતીય શેરબજારમાં તીવ્ર સુધારો જોવા મળ્યો હતો. પરિણામે, માર્ચ ક્વાર્ટરમાં ભારતીય ઘરોની ઈક્વિટી સંપત્તિમાં લગભગ રૂ. 12.6 લાખ કરોડનું મોટું ધોવાણ થયું છે, જેણે બજારના વાતાવરણને ભારે દબાણ હેઠળ લાવી દીધું છે.
FPIs ની આક્રમક એક્ઝિટ અને ભારતની ઘટતી આકર્ષકતા
એક તરફ ઈરાન સંઘર્ષની ચિંતાઓ અને બીજી તરફ વૈશ્વિક મૂડીનું તાઈવાન અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા AI-સંચાલિત બજારો તરફ વળવું, તે ભારત માટે મોટો આંચકો રહ્યો છે. વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારોએ (FPI) આ નાણાકીય વર્ષમાં કુલ $19.6 બિલિયનનું આક્રમક વેચાણ કર્યું છે. આ આઉટફ્લોને કારણે NSE-લિસ્ટેડ કંપનીઓમાં FPI ની માલિકી ઘટીને 15.8% ના 17 વર્ષના નિમ્ન સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. જ્યારે નિફ્ટીમાં પણ તેમની ભાગીદારી ઘટીને 21.8% થઈ ગઈ છે.
સ્થાનિક રોકાણકારોનો 'રેકોર્ડ બ્રેક' વિશ્વાસ
ભલે બજારમાં ધોવાણ થયું હોય, પરંતુ ભારતીય રિટેલ રોકાણકારોની હિમ્મત અકબંધ છે. સ્થાનિક મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં માલિકી વધીને રેકોર્ડ 11.4% ના સ્તરે પહોંચી છે, જે સતત 11મા ક્વાર્ટરની વૃદ્ધિ દર્શાવે છે. આ આંકડાઓ સ્પષ્ટ કરે છે કે ભારતીય ઘરો હવે સીધા શેર ખરીદવાને બદલે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ (SIP દ્વારા) વધુ પરિપક્વ રોકાણ તરફ વળી રહ્યા છે. એક સમય એવો હતો કે જ્યારે FPIs ની માલિકી સ્થાનિક રોકાણકારો કરતા ઘણી વધારે હતી, પરંતુ હવે સ્થિતિ બદલાઈ છે. છેલ્લા બે દાયકામાં પહેલીવાર, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોની માલિકી સતત છઠ્ઠા ક્વાર્ટરમાં વિદેશી રોકાણકારો કરતા વધી ગઈ છે.
માળખાકીય પરિવર્તન અને ભાવિ સંકેતો
NSE ના અહેવાલમાં નોંધવામાં આવ્યું છે કે વ્યક્તિગત રોકાણકારોની સીધી માલિકી 9.1% ના પાંચ વર્ષના નીચલા સ્તરે છે. વિશ્લેષકોના મતે, આ કોઈ નકારાત્મક સંકેત નથી, પરંતુ રોકાણકારોની પરિપક્વતાનું પ્રતીક છે. ભારત હાલમાં સીધી AI-સંબંધિત મોટી લિસ્ટેડ કંપનીઓના અભાવનો સામનો કરી રહ્યું છે, જેના કારણે વૈશ્વિક મૂડી ભારતને બદલે અન્ય દેશોમાં વધુ આકર્ષાઈ રહી છે. જોકે, સરકારી ખર્ચ અને સ્થાનિક માળખાગત પ્રોજેક્ટ્સને કારણે PSU શેરોમાં જોવા મળેલી તેજી દર્શાવે છે કે ભારતીય અર્થતંત્રના મૂળભૂત પાયા હજુ પણ મજબૂત છે. બજારની આ અસ્થિરતા વચ્ચે પણ લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે SIP દ્વારા કરવામાં આવતું રોકાણ એક સુરક્ષિત અને સ્થિતિસ્થાપક માધ્યમ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે.