નવી દિલ્હી:  બિન-નિવાસી ભારતીયો (NRI) પાસેથી સ્થાવર મિલકતની ખરીદી કરનારા કરદાતાઓ માટે આવકવેરા વિભાગે મહત્વપૂર્ણ ફેરફારોની જાહેરાત કરી છે. ઇન્કમટેક્સ એક્ટ 2026 હેઠળ NRI વિક્રેતાઓ સાથેના સોદામાં TDS (ટેક્સ ડિડક્ટેડ એટ સોર્સ) જમા કરાવવાની પ્રક્રિયામાં લાંબા સમયથી ચાલી આવતી મૂંઝવણનો હવે અંત આવ્યો છે. ફાયનાન્સ એક્ટ 2026 દ્વારા કરવામાં આવેલા સુધારા મુજબ, હવે મિલકત ખરીદનારાઓએ ટેક્સ ભરવા માટે અલગથી TAN (ટેક્સ ડિડક્શન એન્ડ કલેક્શન એકાઉન્ટ નંબર) લેવાની જરૂરિયાતમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવશે.

 સેક્શન 195 હેઠળ બદલાશે પેમેન્ટની પદ્ધતિ

વર્તમાન નિયમો અનુસાર, જ્યારે કોઈ ભારતીય રહેવાસી NRI પાસેથી મિલકત ખરીદે છે, ત્યારે ટેક્સની કપાત સેક્શન 195 હેઠળ કરવામાં આવે છે. અત્યાર સુધી આ પ્રક્રિયા માટે ખરીદનાર પાસે TAN હોવો અનિવાર્ય હતો અને ઇન્કમટેક્સ પોર્ટલ પર TAN લોગિન દ્વારા જ પેમેન્ટ સ્વીકારવામાં આવતું હતું. આ કિસ્સામાં પાન-કાર્ડ આધારિત ફોર્મ 26QB લાગુ પડતું ન હતું, જે સામાન્ય રીતે બે નિવાસી ભારતીયો વચ્ચેના સોદામાં વપરાય છે. જોકે, નવા સુધારા બાદ હવે PAN-આધારિત સિસ્ટમ દાખલ કરવામાં આવી છે, જે વહીવટી પ્રક્રિયાને અત્યંત સરળ બનાવશે.

 અમલીકરણની તારીખ અંગે મહત્વની સૂચના

આ સુધારો જાહેર થતા જ કરદાતાઓમાં એવી ગેરસમજ ઉભી થઈ હતી કે નવી સિસ્ટમ અત્યારથી જ લાગુ થઈ ગઈ છે. પરંતુ આવકવેરા વિભાગે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે PAN-આધારિત TDS પેમેન્ટની સિસ્ટમ 1 ઓક્ટોબર 2026થી અમલી બનશે. એટલે કે, 30 સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી જે કોઈ સોદાઓ પૂર્ણ થશે તેમાં જૂની TAN-આધારિત પદ્ધતિ જ ચાલુ રહેશે. 1 ઓક્ટોબર પછીના વ્યવહારોમાં જ ખરીદદારો પાન-કાર્ડના આધારે સીધું પેમેન્ટ કરી શકશે.

 કરદાતાઓએ પાળવાના રહેશે આ નિયમો

જ્યાં સુધી નવી સિસ્ટમ અમલમાં ન આવે ત્યાં સુધી કરદાતાઓએ કમ્પ્લાયન્સ ચેકલિસ્ટ મુજબ નીચે મુજબની પ્રક્રિયા અનુસરવાની રહેશે:

   NRI વિક્રેતા પાસેથી મિલકત ખરીદતી વખતે TAN મેળવવો.

   સેક્શન 195 હેઠળ નિયત દરે ટેક્સની કપાત કરવી.

   પેમેન્ટ કરતી વખતે સેક્શન કોડ 1057 (વ્યાજ અથવા અન્ય ટેક્સપાત્ર રકમ) નો ઉપયોગ કરવો.

   ટેક્સ જમા કરાવ્યા બાદ ફોર્મ 27Q ફાઇલ કરવું અને વિક્રેતાને ફોર્મ 16A ઇશ્યૂ કરવું.

   જરૂરિયાત મુજબ ફોર્મ 15CA અને 15CB ના નિયમોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવું.

નિષ્ણાતોના મતે, વડાપ્રધાન નરેન્દ્રભાઈ મોદીના નેતૃત્વમાં સરકાર જે રીતે 'ઇઝ ઓફ ડુઇંગ બિઝનેસ' પર ભાર મૂકી રહી છે, તે દિશામાં આ એક મોટું પગલું છે. ખાસ કરીને એવા સામાન્ય કરદાતાઓ કે જેઓ જીવનમાં એકાદ વાર NRI પાસેથી પ્રોપર્ટી ખરીદતા હોય છે, તેમને હવે બિનજરૂરી TAN રજીસ્ટ્રેશન અને તેના વાર્ષિક કમ્પ્લાયન્સમાંથી કાયમી છુટકારો મળશે. જોકે, ઓક્ટોબર પહેલાના વ્યવહારોમાં કોઈ ભૂલ ન થાય તે માટે જૂની પદ્ધતિ જ જાળવી રાખવા સૂચના આપવામાં આવી છે.