નવી દિલ્હી : દેશની જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો (PSB) માં મહિલા કર્મચારીઓની સુરક્ષા અને કાર્યસ્થળ પર જાતીય સતામણી (નિવારણ, પ્રતિબંધ અને નિવારણ) અધિનિયમ, ૨૦૧૩ (POSH Act) ના અમલીકરણ અંગે એક ગંભીર વિવાદ સામે આવ્યો છે. કેન્દ્રીય માહિતી પંચ (CIC) એ એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપતાં મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલયને આ મુદ્દે દાખલ કરાયેલી માહિતી અધિકાર (RTI) અપીલ પર નવેસરથી સુનાવણી કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. પંચે મંત્રાલયના પ્રથમ અપીલ અધિકારી (FAA) ને અરજદારને પોતાની રજૂઆત કરવાનો પૂરતો અવસર આપીને ન્યાયી નિર્ણય લેવા સુચના આપી છે.

આ સમગ્ર મામલાની વિગત મુજબ, આરટીઆઈ અરજદાર ચયન ઘોષ ચૌધરીએ સુપ્રીમ કોર્ટના 'ઓરેલિયાનો ફર્નાન્ડિસ વિરુદ્ધ ગોવા રાજ્ય' કેસના ઐતિહાસિક ચુકાદાનો સંદર્ભ આપતાં આક્ષેપ કર્યો હતો કે, ઘણી જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો કાયદા મુજબ ફરજિયાત આંતરિક સમિતિઓ (Internal Committees) ની સ્થાપના કરવામાં નિષ્ફળ રહી છે. તેમણે મંત્રાલય પાસે 'SHe-Box' પોર્ટલ પર નોંધાયેલી બેંકો, વાર્ષિક રિટર્ન, નિયમોના ઉલ્લંઘન બદલ કરાયેલા દંડ અને કોર્ટ કેસો અંગેનો સંકલિત ડેટા માંગ્યો હતો. 'SHe-Box' એ કાર્યસ્થળ પર મહિલાઓની સતામણીની ફરિયાદોના નિવારણ માટેનું કેન્દ્ર સરકારનું સત્તાવાર ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ છે.

ચૌધરીનો આરોપ હતો કે મંત્રાલયે તેમને અધૂરી માહિતી આપી હતી અને પ્રથમ અપીલ વખતે વ્યક્તિગત સુનાવણીની તક આપ્યા વિના જ તેમની અરજી ફગાવી દીધી હતી. બીજી તરફ, મંત્રાલયે પોતાનો પક્ષ રાખતા જણાવ્યું હતું કે બેંકિંગ ક્ષેત્ર નાણાકીય સેવાઓ વિભાગ હેઠળ આવતું હોવાથી સંબંધિત બેંકો પાસેથી જ સ્વતંત્ર માહિતી મેળવવી પડે, અને મંત્રાલય પાસે તમામ બેંકોનો આવી બાબતોનો સંકલિત રેકોર્ડ ઉપલબ્ધ નથી.

માહિતી કમિશનર પી. આર. રમેશે આ મામલે આકરૂં વલણ અપનાવતા નોંધ્યું કે, મંત્રાલયે પ્રથમ અપીલનો નિકાલ કર્યો હોવાનો દાવો કર્યો છે પરંતુ તેનો કોઈ સત્તાવાર આદેશ રજૂ કર્યો નથી. આથી સીઆઈસી (CIC) એ મૂળ અપીલને નવેસરથી તપાસવા અને અરજદારના તમામ મુદ્દાઓને આવરી લેતો તર્કસંગત આદેશ પસાર કરવા એફએએ (FAA) ને કેસ રિમાન્ડ કર્યો છે. પંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો અરજદાર નવા નિર્ણયથી અસંતુષ્ટ રહે તો તેઓ આરટીઆઈ કાયદાની કલમ ૧૯(૩) હેઠળ ફરીથી સીઆઈસી સમક્ષ બીજી અપીલ કરી શકશે. આ ચુકાદાથી હવે બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં મહિલા સુરક્ષા કાયદાના ચોક્કસ પાલન પર તંત્રએ હિસાબ આપવો પડશે.