શીલોન્ગ : મેઘાલયના રાજકારણમાં એક અત્યંત રોમાંચક અને નાટકીય ઘટનાક્રમ સામે આવ્યો છે, જેણે સમગ્ર ઉત્તર-પૂર્વના રાજકીય માહોલને ગરમાવી દીધો છે. યુનાઇટેડ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી (UDP) ના ૧૨માંથી ૧૧ ધારાસભ્યોએ મોટો રાજકીય દાવ રમતા ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) અને નેશનલ પીપલ્સ પાર્ટી (NPP) નો સાથ પકડ્યો છે, જેના કારણે પક્ષના અધ્યક્ષ તદન એકાંતમાં મુકાયા છે. આ પક્ષપલટા બાદ મેઘાલય વિધાનસભામાં ભાજપની બેઠકોની સંખ્યા ૨ થી સીધી વધીને ૧૦ થઈ ગઈ છે જ્યારે મુખ્યમંત્રી કોનરાડ કે. સંગમાની આગેવાનીવાળી એનપીપીના ધારાસભ્યોની સંખ્યા ૩૬ પર પહોંચી ગઈ છે. બીજી બાજુ, યુડીપીના પ્રમુખ મેતબાહ લિંગદોહ એકલા પડી જતા તેમણે પોતાના મંત્રીપદેથી રાજીનામું ધરી દીધું છે.

૧૧ ધારાસભ્યોએ કેમ બદલ્યો પક્ષ?
મેઘાલયની ૬૦ સભ્યોની વિધાનસભામાં અગાઉ યુનાઇટેડ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી પાસે ૧૨ ધારાસભ્યોનું બળ હતું અને ૨૦૨೩ની ચૂંટણીમાં આ પ્રાદેશિક પક્ષ બીજા નંબરનો સૌથી મોટો પક્ષ બનીને ઉભર્યો હતો. હવે આમાંથી ૧૧ ધારાસભ્યોએ પક્ષ બદલી નાખ્યો છે.

જે ધારાસભ્યોએ ભાજપનું કેસરિયો ખેસ ધારણ કર્યો છે તેમાં લાહમેન રિમ્બુઈ, કિર્મેન શાયલા, પિયુષ મારવીન, મેયરલબોર્ન સાઈમ, મેથ્યુ બियोंડસ્ટાર કુર્બાહ, ઓલાન સિંહ સુઈન, બાલાજિદ કુફર સિંગરેમ અને સિનશાર કુફર રૉય લિંગદોહ થાબાહનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે પાલ લિંગદોહ, રેનીકટન લિંગદોહ ટोंगખર અને નુજોરકી સુંગोह એ એનપીપી સાથે જોડાવાનું પસંદ કર્યું છે.

બંધારણીય જોગવાઈ હેઠળ સભ્યપદ અકબંધ:
આ સમગ્ર રાજકીય ઉથલપાથલ વચ્ચે બંધારણીય દ્રષ્ટિએ દસમી અનુસૂચિના નિયમો નિર્ણાયક રહ્યા છે. વિધાનસભા અધ્યક્ષની કચેરીના જાહેરનામા અનુસાર, ભાજપમાં સામેલ થયેલા આઠ ધારાસભ્યોના વિલયને કાયદેસરની માન્યતા આપવામાં આવી છે. તેવી જ રીતે, એનપીપીમાં ગયેલા ત્રણ ધારાસભ્યોએ પણ પક્ષના બે-તૃતીયાંશથી વધુ સભ્યો હોવાનો દાવો કર્યો હતો, જેને સ્વીકારવામાં આવ્યો છે. બંધારણની દસમી અનુસૂચિના પેરા 4 અંતર્ગત નિર્ધારિત શરતો પૂર્ણ થતી હોવાથી આ પક્ષવિલયના કેસમાં ગેરલાયાક ઠેરવવાની જોગવાઈમાંથી છૂટ મળે છે.

યુડીપી અધ્યક્ષનું કેબિનેટમાંથી રાજીનામું અને ભવિષ્યની ચુનોતીઓ:
આ નાટકીય ઘટનાક્રમની પૃષ્ઠભૂમિમાં યુડીપીના અધ્યક્ષ મેતબાહ લિંગદોહે શનિવારે મુખ્યમંત્રી કોનરાડ કે. સંગમાને પોતાનું રાજીનામું સુપરફી દીધું હતું. તેમણે વર્તમાન રાજકીય પરિસ્થિતિ અને પક્ષના આંતરિક ઘટનાક્રમને આ નિર્ણયનું કારણ ગણાવ્યું હતું. પીટીઆઈ સાથેની વાતચીતમાં તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે તેમનો આ નિર્ણય સંપૂર્ણપણે સ્વૈચ્છિક હતો અને તેમના પર કોઈ દબાણ નહોતું.

સંઘર્ષ અને પક્ષીય મતભેદો વચ્ચે સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫ના મંત્રીમંડળ ફેરબદલ વખતે પણ પક્ષમાં મંત્રીઓની અદલાબદલી થઈ હતી. હવે ૧૧ ધારાસભ્યોના સાથ છોડી દેવાથી યુડીપી પાસે માત્ર મેતબાહ લિંગદોહ જ બચ્યા છે, જેના કારણે પક્ષના અસ્તિત્વ અને સંગઠનને ટકાવી રાખવાની મોટી ચુનોતી ઊભી થઈ છે. આ તમામ ઘટનાઓને કારણે મેઘાલયનું રાજકીય સમીકરણ એકદમ બદલાઈ ગયું છે.