નવી દિલ્હી : ભારતીય ચલણ બજારમાં ટૂંક સમયમાં એક ક્રાંતિકારી અને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે, જેમાં ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા ૧૦ અને ૨૦ રૂપિયાના મૂલ્યની કાગળની નોટોના બદલે આધુનિક પોલિમર નોટો રજૂ કરવા માટેનો એક વિશાળ મેગા પ્લાન તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે, જે અંતર્ગત આગામી ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૭થી આ પ્રોજેક્ટનો પાયલોટ પ્રોગ્રામ શરૂ થઈ શકે છે.

પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, RBI ની પેટાકંપની 'ભારતીય રિઝર્વ બેંક નોટ મુદ્રાન પ્રાઇવેટ લિમિટેડ' (BRBNMPL) દ્વારા આ પોલિમર નોટોના નિર્માણ માટે તૈયારીઓ આરંભી દેવામાં આવી છે, અને આ પ્રોજેક્ટ માટે અત્યાર સુધીમાં છ અગ્રણી કંપનીઓ પાસેથી બિડ પણ મંગાવવામાં આવી છે, જેમાં યુફ્લેક્સ અને સ્પેક્ટ્રા સિસ્ટમ્સ જેવી કંપનીઓ સામેલ છે.

ઘટનાની વિગતવાર માહિતી આપતા અહેવાલોમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે આ નવી પોલિમર નોટોનું કદ હાલની ૧૦ અને ૨૦ રૂપિયાની નોટો જેટલું જ યથાવત રાખવામાં આવશે, જેનાથી દેશભરના લાખો ATM મશીનોમાં કેશ બોક્સ, સેન્સર કે સેટિંગ્સ બદલવાના કરોડો રૂપિયાના ખર્ચમાંથી બેંકોને મોટી રાહત મળશે, કારણ કે અગાઉ ૧૦૦ અને ૨૦૦ રૂપિયાની નવી નોટો વખતે ATM રીસેટ કરવા પાછળ અંદાજે ૧૦૦ કરોડ રૂપિયાનો જંગી ખર્ચ થયો હતો.

આ નવી ચલણી નોટોની વિશેષતાઓ પર નજર કરીએ તો, આ નોટો BOPP (દ્વિઅક્ષીય રીતે લક્ષી પોલીપ્રોપીલીન) સામગ્રી અને વિશેષ એન્ટિ-સ્ટેટિક કોટિંગથી સજ્જ હશે તથા તેમાં કોઈપણ પ્રકારના પ્રાણીના ટાલો કે ડીએનએનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે નહીં, તેમજ ગવર્નરના જણાવ્યા અનુસાર આ પોલિમર નોટો સામાન્ય કાગળની નોટો કરતાં ૨ થી ૪ ગણી વધુ ટકાઉ સાબિત થશે.

આગામી સમયમાં ભારતીય આબોહવા અને દૈનિક ઉપયોગની પરિસ્થિતિઓમાં આ પોલિમર નોટોના ફિલ્ડ ટ્રાયલ સફળ થયા બાદ દેશવ્યાપી સ્તરે તેને મોટા પ્રમાણમાં ચલણમાં લાવવાનો અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવશે, જેનાથી ભારતીય બેંકિંગ અને કરન્સી સિસ્ટમમાં આધુનિકરણનો નવો અધ્યાય લખાશે.