બેંગલુરુ : વૈશ્વિક શેરબજારના સમીકરણોમાં એક મોટો બદલાવ જોવા મળ્યો છે. એક સમયે ભારત જે સ્થાન પર મજબૂતીથી બિરાજમાન હતું, તે હવે તાઇવાને પોતાના નામે કરી લીધું છે. તાઇવાનના શેરબજારે ઐતિહાસિક ઉછાળો નોંધાવીને ભારતને પાછળ છોડી દીધું છે અને હવે તે વિશ્વનું પાંચમું સૌથી મોટું શેરબજાર બની ગયું છે. આ ઘટનાએ રોકાણકારો અને આર્થિક વિશ્લેષકોનું ધ્યાન પોતાની તરફ ખેંચ્યું છે, કારણ કે આ ઉથલપાથલ પાછળ તાઇવાનનું મજબૂત ટેકનોલોજી સેક્ટર મુખ્ય કારણ માનવામાં આવે છે.
તાઇવાનની સફળતાનું રહસ્ય શું છે?
તાઇવાનના શેરબજારમાં થયેલા આ ચમત્કાર પાછળ વિશ્વની સૌથી મોટી સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદક કંપની 'TSMC' (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company) નો મોટો હાથ છે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને ટેકનોલોજીમાં આવી રહેલા ક્રાંતિકારી ફેરફારોને કારણે સેમિકન્ડક્ટરની માંગમાં તોતિંગ વધારો થયો છે. આ માંગે તાઇવાનના શેરબજારને નવી ઊંચાઈઓ પર પહોંચાડી દીધું છે. આ વૈશ્વિક ટેકનિકલ તેજીનો સૌથી વધુ ફાયદો તાઇવાનને મળ્યો છે, જેનાથી ત્યાંના માર્કેટ કેપમાં ધરખમ વધારો થયો છે.
ભારત માટે આના શું અર્થ છે?
ભારતનું શેરબજાર પણ છેલ્લા કેટલાક સમયથી મજબૂત પ્રદર્શન કરી રહ્યું છે અને તે સતત નવા શિખરો સર કરી રહ્યું છે. જોકે, તાઇવાનની અર્થવ્યવસ્થા મુખ્યત્વે અત્યાધુનિક ચીપ્સ અને આઈટી હાર્ડવેર પર નિર્ભર હોવાથી, આ ક્ષેત્રમાં આવેલી તેજીએ તેમને ભારતથી આગળ કરી દીધા છે. ભારતીય બજારમાં બેન્કિંગ, કન્ઝ્યુમર ગુડ્સ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા ક્ષેત્રોમાં મજબૂતી છે, પરંતુ આઈટી હાર્ડવેરના વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનમાં તાઇવાનનો જે દબદબો છે, તેની સાથે સ્પર્ધા કરવી અત્યારે ભારત માટે એક મોટો પડકાર છે.
આગામી સમયની દાવપેચ
આર્થિક નિષ્ણાતો માને છે કે આ ફેરફાર કામચલાઉ હોઈ શકે છે. ભારત પણ સેમિકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ અને મેક-ઈન-ઈન્ડિયા જેવી યોજનાઓ દ્વારા પોતાની ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારી રહ્યું છે. આગામી સમયમાં જો ભારત આ સેક્ટરમાં મોટું રોકાણ અને સફળતા મેળવશે, તો તે ફરીથી પોતાની સ્થિતિ સુધારી શકે છે. તાઇવાન અને ભારત વચ્ચેની આ શેરબજારની રેસ એ વાતની સાક્ષી પૂરે છે કે, જે દેશ નવી ટેકનોલોજી અને ઈનોવેશનને પ્રાધાન્ય આપશે, તે જ વૈશ્વિક બજારમાં પોતાનું વર્ચસ્વ જમાવી શકશે.
ભારત માટે આ ફેરફાર એક શીખ સમાન છે કે ભવિષ્યના ગ્રોથ એન્જિન તરીકે માત્ર સર્વિસ સેક્ટર પર નિર્ભર રહેવાને બદલે ઉત્પાદન અને ટેકનોલોજીમાં અગ્રેસર બનવું અનિવાર્ય છે.