પટના : બિહાર સરકારના પંચાયતી રાજ મંત્રી અને જનતા દળ (રાષ્ટ્રીય) ના વડા ઉપેન્દ્ર કુશવાહાના પુત્ર દીપક પ્રકાશનું મંત્રીપદ બચાવી લેવા માટે શાસક NDA ગઠબંધને મોટી રાજકીય વ્યૂહરચના અમલમાં મૂકી છે. ભાજપ દ્વારા રાજ્યપાલના ક્વોટામાંથી વિધાન પરિષદ (MLC) સભ્ય બનાવાયેલા દેવેશ કુમારે શુક્રવારે સાંજે પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપી દીધું છે. હવે તેમના સ્થાને દીપક પ્રકાશને વિધાન પરિષદમાં નામાંકિત કરવામાં આવશે, જેનાથી તેમનું મંત્રીપદ સુરક્ષિત થઈ ગયું છે.

બિહાર સરકારમાં મંત્રી બન્યા હોવા છતાં દીપક પ્રકાશ ધારાસભ્ય (MLA) કે વિધાન પરિષદના સભ્ય (MLC) નહોતા. ભારતીય બંધારણ મુજબ, કોઈપણ વ્યક્તિ ગૃહના સભ્ય બન્યા વિના વધુમાં વધુ 6 મહિના સુધી જ મંત્રી રહી શકે છે. દીપક પ્રકાશના 6 મહિના પૂરા થવા આવ્યા હોવાથી અને કોઈ ગૃહના સભ્ય ન હોવાથી બંધારણીય કટોકટી ઊભી થઈ હતી. આ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચ્યો હતો, જ્યાં ગઈકાલે 30 જુલાઈના રોજ કોર્ટે રાજ્ય સરકાર પાસેથી જવાબ માંગ્યો હતો અને સભ્યપદ વિના મંત્રીપદ ચાલુ રાખવા પર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા.

બિહારના આ રાજકીય ઘટનાક્રમના મુખ્ય મુદ્દાઓ:

·         દેવેશ કુમારનું રાજીનામું: ભાજપના દેવેશ કુમારે પાછલા દરવાજેથી બિહાર વિધાન પરિષદ પહોંચી અધ્યક્ષ અવધેશ નારાયણ સિંહને રાજીનામું સુપરત કર્યું, જે સમયે ભાજપ પ્રદેશ પ્રમુખ સંજય સરાવગી પણ હાજર હતા.

·         નવો કાર્યકાળ: રાજ્યપાલ ક્વોટામાંથી મનોનિત થયા બાદ MLC તરીકે દીપક પ્રકાશનો કાર્યકાળ 16 માર્ચ, 2027 સુધી રહેશે.

·         બંધારણીય કટોકટીનો અંત: નામાંકનની સત્તાવાર જાહેરાત સાથે જ મંત્રીપદ પર ઘેરાયેલું સંકટ દૂર થશે.

સુપ્રીમ કોર્ટના કડક વલણ અને વિપક્ષના સતત પ્રહારો વચ્ચે NDA એ આ રણનીતિ અપનાવીને સરકારમાં રાજકીય સંતુલન જાળવી રાખ્યું છે. રાજકીય નિષ્ણાતોના મતે દીપક પ્રકાશને વિધાન પરિષદમાં મોકલીને સરકારે કાયદાકીય અડચણ દૂર કરવાની સાથે સાથી પક્ષોને પણ સાચવી લીધા છે.