નવી દિલ્હી, તા. ૨૭: આજના ડિજિટલ યુગમાં સવારથી રાત સુધી આપણી આંખો સ્માર્ટફોન પર ટકેલી રહે છે, પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આ 'સ્માર્ટ' આદત તમને 'બીમાર' બનાવી રહી છે? દિલ્હીની પીએસઆરઆઈ (PSRI) હોસ્પિટલના નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી છે કે લાંબા સમય સુધી બ્રેક વગર ફોનનો ઉપયોગ કરવાથી 'ટેક્સ્ટ નેક' (Text Neck) અને 'સ્માર્ટફોન પિંકી' (Smartphone Pinky) જેવી ગંભીર શારીરિક સમસ્યાઓ યુવાનોમાં ઝડપથી ફેલાઈ રહી છે.
'ટેક્સ્ટ નેક': તમારી ગરદન પર છે મણનો ભાર
જ્યારે આપણે ફોન જોવા માટે માથું નીચે નમાવીએ છીએ, ત્યારે કુદરતી રીતે ૪ થી ૫ કિલો વજન ધરાવતા આપણા માથાનું દબાણ ગરદન પર વધીને ૨૦ થી ૨૫ કિલો સુધી પહોંચી જાય છે. સતત માથું નમાવી રાખવાથી કરોડરજ્જુના મણકા પર સોજો આવવો, ગરદન અકડાઈ જવી અને અસહ્ય માથાનો દુખાવો જેવી સમસ્યાઓ થાય છે. જો આ આદત બદલવામાં ન આવે, તો તે ભવિષ્યમાં સ્પોન્ડિલાઈટિસ જેવી ક્રોનિક બીમારીમાં ફેરવાઈ શકે છે.
'પિંકી ફિંગર': નાની આંગળી પર મોટું જોખમ
ઘણીવાર આપણે એક હાથે ફોન પકડીને તેનો બધો જ વજન હાથની સૌથી નાની આંગળી (પિંકી ફિંગર) પર રાખીએ છીએ. લાંબા સમય સુધી આ સ્થિતિમાં રહેવાથી આંગળીના સાંધામાં વાંકાચૂકાપણું આવી શકે છે. આંગળીમાં નિષ્ક્રિયતા આવવી કે સોજો ચડવો એ તેના પ્રારંભિક લક્ષણો છે. આ આદત હાથની ચેતા અને સ્નાયુઓ પર વધારાનું દબાણ લાવે છે, જે હાથની પકડને નબળી પાડી શકે છે.
સમસ્યાનું મૂળ શું છે?
ડોક્ટરોના મતે, આ સમસ્યાઓનું મુખ્ય કારણ 'બેડ પોશ્ચર' એટલે કે ખોટી રીતે બેસીને કે ઉભા રહીને ફોન વાપરવાની પદ્ધતિ છે. ખાસ કરીને યુવાનો અને ઓફિસમાં કામ કરતા વ્યાવસાયિકો, જેઓ સતત સ્ક્રીન સામે રહે છે, તેઓ આ સિન્ડ્રોમનો સૌથી વધુ શિકાર બની રહ્યા છે. તમારો ફોન ધીમે ધીમે તમારા શરીરના કુદરતી માળખા (હાડપિંજર) ને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યો છે.
બચવા માટે શું કરશો? (એક્સપર્ટ ટિપ્સ)
૧. આંખના લેવલ પર ફોન રાખો: ફોન વાપરતી વખતે તેને નીચે રાખવાને બદલે તમારી આંખોની સામે રાખો જેથી ગરદન વાળવી ન પડે.
૨. ૨૦-૨૦-૨૦ નિયમ: દર ૨૦ થી ૩૦ મિનિટે ફોન મૂકી દો, ગરદન અને ખભાને હળવું સ્ટ્રેચિંગ (ખેંચાણ) આપો.
૩. પકડવાની રીત બદલો: ફોનનો વજન એક આંગળી પર રાખવાને બદલે બંને હાથનો ઉપયોગ કરો અથવા ફોન સ્ટેન્ડ કે હોલ્ડર વાપરો.
૪. ડિજિટલ ડિટોક્સ: દિવસમાં અમુક કલાક ફોનથી સાવ દૂર રહેવાની આદત પાડો.
તમારી આ નાની સાવચેતી તમને ભવિષ્યની મોટી શારીરિક પીડાઓથી બચાવી શકે છે. યાદ રાખો, ફોન સ્માર્ટ હોવો જોઈએ, પણ તેનો ઉપયોગ પણ તેટલો જ સ્માર્ટલી કરવો જરૂરી છે.