​નવી દિલ્હી: ​ભારત સરકાર હવે જન્મ અને મૃત્યુની નોંધણીને લઈને અત્યંત કડક વલણ અપનાવી રહી છે. દેશમાં ડેટાની પારદર્શિતા વધારવા અને એક સચોટ ડિજિટલ ડેટાબેઝ તૈયાર કરવાના ઉદ્દેશ્યથી કેન્દ્ર સરકાર નોંધણી પ્રક્રિયાના નિયમોમાં ધરખમ ફેરફાર કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ ફેરફારો બાદ જન્મ કે મૃત્યુની નોંધણીમાં વિલંબ કરનાર નાગરિકો માટે આગામી સમયમાં મુશ્કેલીઓનો પહાડ આવી શકે છે.

​સરકારી યોજનાઓ માટે પ્રમાણપત્ર બનશે ‘આધારસ્તંભ’

​સરકારના નવા આયોજન મુજબ, જન્મ અને મૃત્યુનું પ્રમાણપત્ર એ માત્ર એક કાગળનો ટુકડો નહીં, પરંતુ નાગરિકની મુખ્ય ઓળખ બનશે. ભવિષ્યમાં શાળામાં પ્રવેશ લેવો હોય, પાસપોર્ટ કઢાવવો હોય, સરકારી નોકરી મેળવવી હોય કે કોઈ પણ સામાજિક સુરક્ષાની સરકારી યોજનાનો લાભ લેવો હોય—આ તમામ જગ્યાએ જન્મ-મરણની સમયસર નોંધણી કરાવેલું પ્રમાણપત્ર અનિવાર્ય બનશે. જો નાગરિકો નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં આ નોંધણી નહીં કરાવે, તો તેમને આ તમામ સરકારી લાભોથી વંચિત રહેવું પડી શકે છે.

​ડિજિટલ ઓળખ સાથે જોડાશે ડેટા

​સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સરકાર આ આખી પ્રક્રિયાને અન્ય મહત્વના ડિજિટલ ડેટાબેઝ જેમ કે આધાર કાર્ડ સાથે સીધી જોડવા પર ભાર મૂકી રહી છે. આનાથી સિસ્ટમમાં રહેલી વિસંગતતાઓ દૂર થશે અને ડેટા ચોકસાઈપૂર્વક જળવાશે. હાલમાં ઘણા લોકો જન્મ કે મૃત્યુની નોંધણીમાં બેદરકારી દાખવે છે, પરંતુ નવી વ્યવસ્થા અમલી બનતા જ દરેક ઘટનાની નોંધણી કરવી ફરજિયાત અને સમયબદ્ધ બની જશે.

​દંડ અને વહીવટી પ્રક્રિયામાં થશે ફેરફાર

​નવા નિયમો અંતર્ગત વિલંબિત નોંધણી માટે નાગરિકોએ માત્ર માનસિક મુશ્કેલી જ નહીં, પરંતુ વહીવટી સ્તરે પણ ભારે હાલાકી ભોગવવી પડી શકે છે. સંભવિત છે કે નિયત સમય બાદ નોંધણી કરાવવા પર દંડની જોગવાઈ પણ વધુ આકરી કરવામાં આવે. સરકાર આ અંગે વ્યાપક જનજાગૃતિ અભિયાન પણ ચલાવવાની યોજના ધરાવે છે, જેથી કોઈપણ નાગરિક અજાણતા આ નિયમોના ભંગ બદલ દંડ કે મુશ્કેલીનો ભોગ ન બને.

​આવનારા દિવસોમાં જન્મ-મરણના દાખલા માટે હોસ્પિટલ કે સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓમાં જરૂરી વિગતો સમયસર પૂરી પાડવી એ દરેક નાગરિકની પ્રાથમિકતા બની રહેશે. સરકારના આ કડક વલણનો મુખ્ય હેતુ દેશના નાગરિકોનો એક અધિકૃત અને સુરક્ષિત ડેટાબેઝ તૈયાર કરવાનો છે, જે લાંબા ગાળે દેશના વહીવટીતંત્ર માટે અત્યંત મહત્વનું સાબિત થશે.