લખનૌ : ઉત્તર પ્રદેશમાં વર્ષ ૨૦૨૭માં યોજાનારી વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા રાજકીય ગરમાવો ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે, કારણ કે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ એટલે કે એઆઈ આધારિત વીડિયોની નવી લડાઈ શરૂ થઈ ચૂકી છે. મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ અને સમાજવાદી પાર્ટીના અધ્યક્ષ અખિલેશ યાદવ વચ્ચેની રાજકીય દુશ્મની હવે સોશિયલ મીડિયા પર એઆઈ જનરેટેડ ગીતો, કટાક્ષ અને મિમ્સના માધ્યમથી એકબીજા પર પ્રહારો કરવા સુધી સીમિત નથી રહી પરંતુ તે આક્રમક સ્વરૂપ ધારણ કરી ચૂકી છે. બંને પક્ષોના સમર્થકો એકબીજાને પછાડવા માટે અવનવા ડિજિટલ પેંતરા અપનાવી રહ્યા છે.

આ સમગ્ર વિવાદ ત્યારે વકર્યો જ્યારે ગત ૩૧ ઓગસ્ટે અખિલેશ યાદવે એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન યોગી આદિત્યનાથને નિશાન બનાવતો એક એઆઈ જનરેટેડ વીડિયો ચલાવ્યો હતો. આ વીડિયોમાં ભગવા વસ્ત્રો પહેરેલા કેટલાક લોકોને મંદિરના દાનપેટીમાંથી કથિત રીતે ચોરી કરતા બતાવવામાં આવ્યા હતા અને સાથે જ યોગી આદિત્યનાથનું એક એઆઈ પાત્ર પણ દર્શાવવામાં આવ્યું હતું જેમાં તેઓ ચિલમ પીતા નજરે પડ્યા હતા. આ વીડિયોમાં મુખ્યમંત્રી પર કટાક્ષ કરતું એક ગીત પણ વગાડવામાં આવ્યું હતું, જેનાથી રાજકીય ક્ષેત્રે મોટો ભૂકંપ આવ્યો.

ભારતીય જનતા પાર્ટીએ આ વીડિયો સામે આક્રોશ વ્યક્ત કરતા સપા પર રાજકીય મર્યાદાઓ ઓળંગી જવાનો અને સંતો તેમજ ધાર્મિક પરંપરાઓનું અપમાન કરવાનો ગંભીર આરોપ મૂક્યો છે. ભાજપના એક પદાધિકારીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે વિપક્ષી પાર્ટી શાસન અને વહીવટના મુદ્દાઓ પર સરકારની ટીકા કરી શકતી હતી, પરંતુ તેમણે મુખ્યમંત્રીને એવી રીતે રજૂ કર્યા જે ધાર્મિક ભાવનાઓને ઠેસ પહોંચાડી શકે છે. ભાજપનું માનવું છે કે એઆઈના આડેધડ ઉપયોગથી રાજકીય કટાક્ષ વધુ આક્રમક બન્યો છે અને રચનાત્મક ટીકા તથા વ્યક્તિગત હુમલા વચ્ચેની પાતળી રેખા મિટાઈ ગઈ છે.

સમાજવાદી પાર્ટીએ આ એઆઈ અભિયાનનો બચાવ કરતા તેને ભાજપ સમર્થિત ડિજિટલ પ્રચારનો જડબાતોડ જવાબ ગણાવ્યો છે. સપાનો તર્ક છે કે જો તેમના રાજકીય વિરોધીઓ તેમના નેતૃત્વ વિરુદ્ધ એઆઈ સામગ્રીનો ઉપયોગ કરતા હોય, તો તેઓ હાથ પર હાથ ધરીને બેસી રહી શકે નહીં. આ વિવાદે એ વાતને પણ ઉજાગર કરી દીધી છે કે રાજકીય પ્રચારમાં વાયરલ થતી સામગ્રી પાછળ વાસ્તવમાં કોનો હાથ છે તે શોધવું ખૂબ જ મુશ્કેલ બની ગયું છે અને અનામી ડિજિટલ નેટવર્ક ચૂંટણીના વાતાવરણને ગંદુ કરી રહ્યા છે.

આ સમગ્ર વિવાદમાં યાદ રખેગા યુપી અને કા સે કલમ જેવા સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ્સ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યા છે, જેમના દ્વારા અવારનવાર એઆઈ આધારિત વિવાદાસ્પદ સામગ્રી શેર કરવામાં આવી રહી છે. જોકે ચૂંટણી પંચે અગાઉથી જ ડીપફેક અને ભ્રામક કૃત્રિમ સામગ્રીને લઈને ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે અને રાજકીય પક્ષોને સતર્ક રહેવાની સલાહ આપી છે, પરંતુ આવા અનામી અને છૂપા ડિજિટલ નેટવર્ક્સ પર અંકુશ મેળવવો એ આગામી ૨૦૨૭ની ચૂંટણી પહેલા તમામ પક્ષો અને તંત્ર માટે એક મોટો પડકાર બની રહેશે.