તા. ૨૧ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૧૨ શનિવાર
News of Saturday, 21st November 2026
ગુજરાતના ચોર્યાસીથી શરૂ થયેલી બેરિયર-ફ્રી વ્યવસ્થાનો દિલ્હી-જયપુર અને તમિલનાડુ સુધી વિસ્તાર; ૭૨ કલાકમાં ટોલ ન ભરો તો બમણો ચાર્જ લાગશે
ગુજરાતના ચોર્યાસીથી શરૂ થયેલી બેરિયર-ફ્રી વ્યવસ્થાનો દિલ્હી-જયપુર અને તમિલનાડુ સુધી વિસ્તાર; ૭૨ કલાકમાં ટોલ ન ભરો તો બમણો ચાર્જ લાગશે

હાઈવે પર બ્રેક મારવાની ઝંઝટ ખતમ: દેશના ૭ ટોલ પ્લાઝા પર 'નો-સ્ટોપ' MLFF સિસ્ટમ કાર્યરત, ઈંધણ અને સમયની મોટી બચત
નવી દિલ્હી/સુરત: દેશના રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પર મુસાફરી કરનારા વાહનચાલકો માટે મોટા રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. નેશનલ હાઈવે ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (NHAI) દ્વારા અમલમાં મુકાયેલી મલ્ટી-લેન ફ્રી ફ્લો (MLFF) ટોલ કલેક્શન સિસ્ટમ અત્યાર સુધીમાં દેશના કુલ ૭ ટોલ પ્લાઝા પર સક્રિય થઈ ચૂકી છે. આ આધુનિક 'બેરિયર-લેસ' (અવરોધરહિત) ટેકનોલોજીને કારણે વાહનોએ ટોલ પ્લાઝા પર ધીમા પડવાની કે લાંબી લાઈનોમાં ઊભા રહેવાની જરૂર રહેતી નથી, જેના પરિણામે મુસાફરીનો સમય ઘટે છે અને ઈંધણ તથા પ્રદૂષણમાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય છે.
કયા ૭ ટોલ પ્લાઝા પર સુવિધા શરૂ થઈ?
દેશમાં આ ક્રાંતિકારી વ્યવસ્થાનો પ્રારંભ ગુજરાતથી થયો હતો. ત્યારબાદ વિવિધ રાજ્યોમાં તબક્કાવાર તેનો વિસ્તાર કરાયો છે:
ચોર્યાસી ટોલ પ્લાઝા (સુરત-ભરૂચ સેક્શન, NH-48, ગુજરાત): ૧ મે ૨૦૨૬ના રોજ દેશની પ્રથમ MLFF સિસ્ટમ અહીં શરૂ થઈ હતી. શરૂઆતના દિવસે જ આ પ્લાઝા પરથી આશરે ૪૧,૫૦૦ વાહનો પસાર થયા હતા.
મુંડકા-બક્કરવાલા ટોલ પ્લાઝા (UER-II, દિલ્હી-NCR): મે ૨૦૨૬માં શરૂ થયેલા આ પ્લાઝાનું કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન મંત્રી નીતિન ગડકરીના હસ્તે ઉદ્ઘાટન કરાયું હતું.
દિલ્હી-જયપુર કોરિડોર (NH-48, રાજસ્થાન): ૧૯ જૂને દોલતપુરા, ૧ જુલાઈએ મનોહરપુરા અને ઓગસ્ટમાં શાહજહાંપુર ટોલ પ્લાઝા પર આ સિસ્ટમ લાગુ થતાં સમગ્ર કોરિડોર પર વાહનચાલકોને નો-સ્ટોપ મુસાફરીનો લાભ મળ્યો છે.
ઘરૌંડા ટોલ પ્લાઝા (પાણીપત-જાલંધર સેક્શન, NH-44, હરિયાણા): જૂન ૨૦૨૬માં આ પ્લાઝા પણ આ વ્યવસ્થા સાથે જોડાયું હતું.
પરનૂર ટોલ પ્લાઝા (તાંબરમ-તિંડીવનમ સેક્શન, NH-179B, તમિલનાડુ): ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ના રોજ દક્ષિણ ભારતમાં આ ટેકનોલોજીનું આગમન થયું હતું.
અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે NHAIએ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ સુધીમાં ૯ રાજ્યોના ૧૭ પ્લાઝા પર આ સિસ્ટમ શરૂ કરવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું હતું, જેની સામે હાલ ૭ પ્લાઝા કાર્યરત છે અને ભવિષ્યમાં વધુ ૧૦૪ પ્લાઝા પર બેરિયર-ફ્રી ટોલિંગ લાગુ કરવાની યોજના છે.
કેવી રીતે કામ કરે છે MLFF સિસ્ટમ?
પરંપરાગત ટોલ પ્લાઝાથી વિપરીત, MLFF સિસ્ટમમાં રસ્તા પર કોઈ ફિઝિકલ બેરિયર કે બૂથ હોતા નથી. રોડ પર લગાવેલા ઓવરહેડ ગેન્ટ્રી (માળખા) મારફતે સમગ્ર પ્રક્રિયા આપોઆપ અને ઝડપથી થાય છે:
FASTag અને RFID સ્કેનિંગ: વાહન નિર્ધારિત ઝોનમાં પ્રવેશે ત્યારે ગેન્ટ્રી પર લાગેલા RFID રીડર્સ વિન્ડસ્ક્રીન પર લગાવેલા FASTag ને ઝડપી લે છે અને લિંક્ડ ખાતામાંથી ટોલ રકમ કાપવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરે છે.
ANPR કેમેરા દ્વારા નંબર પ્લેટની ઓળખ: હાઈ-ટેક ઓટોમેટિક નંબર પ્લેટ રેકગ્નિશન (ANPR) કેમેરા વાહનના રજિસ્ટ્રેશન નંબરનો ફોટો અને ડેટા કેપ્ચર કરે છે.
ડ્યુઅલ વેરિફિકેશન: FASTag અને નંબર પ્લેટની માહિતીનો મેળ બેસાડીને ટોલની રકમ નક્કી કરવામાં આવે છે, જેનાથી ભૂલોની શક્યતા ઘટે છે અને વાહન પોતાની ગતિએ આગળ વધી શકે છે.
નિયમો અને દંડની જોગવાઈ શું છે?
FASTag ફરજિયાત: બેરિયર ન હોવા છતાં વાહનમાં સક્રિય FASTag અને પૂરતું બેલેન્સ હોવું જરૂરી છે.
૭૨ કલાકની સમયમર્યાદા: જો FASTag માં બેલેન્સ ઓછું હોય, ટેગ નિષ્ક્રિય હોય અથવા કોઈ કારણોસર ટોલ કપાઈ ન શકે, તો વાહનને અટકાવ્યા વિના ઈ-નોટિસ (e-Notice) મોકલવામાં આવે છે. વાહનમાલિકે ૭૨ કલાકની અંદર નિયમિત ટોલ ફી ભરવાની રહે છે (આ જ સમયગાળામાં ફરિયાદ પણ નોંધાવી શકાય છે).
બમણો ચાર્જ અને કાર્યવાહી: ૭૨ કલાકમાં રકમ ન ભરવામાં આવે તો નિયત ટોલ કરતાં બમણી રકમ વસૂલવામાં આવે છે. લાંબા સમય સુધી નોટિસ અવગણવાથી FASTag બ્લેકલિસ્ટ થવા ઉપરાંત 'વાહન' (VAHAN) પોર્ટલ સંબંધિત સેવાઓ પર પણ પ્રતિબંધ આવી શકે છે.
નવી ડિઝાઈન માર્ગદર્શિકા
નવેમ્બર ૨૦૨૬માં NHAIએ ચાર અથવા તેથી વધુ લેન ધરાવતા રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પર ટોલ પ્લાઝાની ડિઝાઈનનું માનકીકરણ કરવા માટે નવી માર્ગદર્શિકા પણ બહાર પાડી છે, જેથી ભવિષ્યના અને ચાલુ પ્રોજેક્ટ્સમાં MLFF સિસ્ટમ સરળતાથી સંકલિત થઈ શકે અને વાહનચાલકોને અગાઉથી માહિતી આપવા માટે વેરિયેબલ મેસેજ સાઈન (VMS) જેવી સુવિધાઓ પણ ઉપલબ્ધ રહે.
(4:19 PM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
