નવી દિલ્હી : ભારતીય ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગ આગામી નાણાકીય વર્ષ 2026 માં ₹25,000 કરોડના સંભવિત નુકસાનના ઓછાયા હેઠળ છે. પર્યાવરણ મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા ‘જીવનના અંતમાં વાહન’ (ELV) નિયમોને કારણે ઓટોમેકર્સ માટે મોટી નાણાકીય જોગવાઈ કરવી અનિવાર્ય બની છે. જાન્યુઆરી 2025 ના નોટિફિકેશન મુજબ, જો કોઈ ઉત્પાદક પોતાની કામગીરી બંધ કરે, તો પણ તેણે બજારમાં અગાઉ વેચેલા વાહનો માટે ‘વિસ્તૃત ઉત્પાદક જવાબદારી’ (EPR) નિભાવવી પડશે. આ નિયમે એકાઉન્ટિંગ સ્ટાન્ડર્ડ Ind AS 37 ને સક્રિય કર્યું છે, જેનો સીધો અર્થ એ છે કે કંપનીઓએ ભૂતકાળના વેચાણ માટે પણ હવેથી જંગી ભંડોળ અલગ રાખવું પડશે.
ઉદ્યોગ જગતના માંધાતાઓમાં આ નવા કાયદાની કલમ 4(6) ને લઈને ભારે ગભરાટ જોવા મળી રહ્યો છે. ઓડિટરોના મતે, ઓટો કંપનીઓએ છેલ્લા 20 વર્ષમાં વેચેલા ખાનગી વાહનો અને 15 વર્ષમાં વેચેલા વ્યાપારી વાહનોના પર્યાવરણીય વળતર માટે બજેટ ફાળવવું પડશે. ભલે કંપનીનો બજારમાંથી બહાર નીકળવાનો કોઈ ઈરાદો ન હોય, છતાં આ એકાઉન્ટિંગ નિયમને કારણે તેમનો નફો અને કાર્યકારી મૂડી બંને પ્રભાવિત થશે. સોસાયટી ઓફ ઇન્ડિયન ઓટોમોબાઈલ ઇન્ડસ્ટ્રી (SIAM) એ આ મુદ્દે મંત્રાલયમાં રજૂઆત કરી છે કે આ ‘નિરુપદ્રવી’ દેખાતો નિયમ ઉદ્યોગની આર્થિક કમર તોડી શકે છે.
સ્ક્રેપેજ પોલીસી હેઠળ આવતા આ નવા ફેરફારોથી વાહન ઉત્પાદકોની નીચેની હરોળ પર ગાબડું પડવાની ભીતિ છે. ઉદ્યોગના નિષ્ણાતો માને છે કે આનાથી નવા રોકાણો અને વિકાસ કાર્યો માટેનું ભંડોળ અવરોધાઈ શકે છે. સરકાર પર્યાવરણ સુરક્ષા માટે મક્કમ છે, પરંતુ ઓટોમોબાઈલ સેક્ટર આ અચાનક આવી પડેલા આર્થિક બોજને હળવો કરવા માટે રાહતની આશા રાખી રહ્યું છે. આગામી સમયમાં જો સરકાર આ એકાઉન્ટિંગ ક્લોઝમાં સુધારો નહીં કરે, તો નાણાકીય વર્ષ 26 ઓટોમોબાઈલ સેક્ટર માટે સૌથી પડકારજનક વર્ષ સાબિત થઈ શકે છે.