તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
મહાત્મા ગાંધીની ૮૬ દુર્લભ વસ્તુઓની હરાજીએ એક નવો વિશ્વ વિક્રમ સ્થાપ્યો : ડાયરી રૂા.૧૬.૨૦ કરોડમાં વેચાઈ
એક બોક્સ, ચરખાથી લઈને ભગવદ ગીતા પરના વિચારો સુધી : મહાત્મા ગાંધીના હસ્તલિખિત દૈનિક વિચારોનો સંગ્રહ સેફ્રોનઆર્ટ હરાજીમાં રૂા.૧૬.૨૦ કરોડમાં વેચાયો, જે ભારતીય ઐતિહાસિક દસ્તાવેજ માટે અત્યાર સુધીની સૌથી વધુ કિંમત છે
નવી દિલ્હી તા.૨૧: મહાત્મા ગાંધીના હસ્તલિખિત દૈનિક વિચારો, તેમના નજીકના સાથી, આનંદ ટી. હિગોરાની માટે લખાયેલા, સેફ્રોનઆર્ટ હરાજીમાં રૂા.૧૬.૨૦ કરોડમાં વેચાયા. આ કોઈપણ ભારતીય ઐતિહાસિક દસ્તાવેજ માટે અત્યાર સુધીની સૌથી વધુ કિમત છે. આ સંગ્રહમાં ૅએ થોટ ફોર ધ ડેૅ નામના પુસ્તકમાં સંકલિત ૬૮૮ વિચારો છે, જે ગાંધીજીએ ૨૩ મહિના સુધી લગભગ દરરોજ લખ્યા હતા. તેમાં સત્ય, આત્મસંયમ અને અહિસા પરના તેમના વ્યક્તિગત વિચારોનો સમાવેશ થાય છે.
હિગોરાની ૧૯૩૦માં મહાત્મા ગાંધીને પહેલી વાર મળ્યા હતા અને બાદમાં સાબરમતી આશ્રમમાં તેમની સાથે નજીકથી કામ કર્યું હતું. તેમણે દાંડી કૂચ, સવિનય કાનૂન ભંગ ચળવળ અને ભારત છોડો ચળવળમાં ભાગ લીધો હતો. બાદમાં તેઓ મહાત્મા ગાંધીના કાર્યોના અગ્રણી પ્રકાશક અને આશ્રયદાતા બન્યા. તેમના પરિવારે પેઢી દર પેઢી આ સંગ્રહ સાચવ્યો હતો. હિગોરાનીનું ૧૯૯૯માં અવસાન થયું.
સેફ્રોનઆર્ટના સહ-સ્થાપક અને પ્રમુખ મીનલ વઝીરાણીએ સમજાવ્યું કે મહાત્મા ગાંધી દરરોજ એક વિચાર લખવા માટે થોડો સમય લેતા હતા. શરૂઆતમાં જે ખાનગી પત્રવ્યવહાર તરીકે શરૂ થયું હતું તે ધીમે ધીમે સહયોગી કાર્યમાં પરિવર્તિત થયું. મહાત્મા ગાંધી દરેક વિચાર લખતા હતા, જ્યારે હિગોરાની તેનું સંચાલન, આયોજન અને પ્રકાશન માટે તૈયાર કરતા હતા.
આ પત્રવ્યવહાર ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે મહાત્મા ગાંધીએ તેમની પત્ની વિદ્યાના મૃત્યુ પછી પોતે હિગોરાનીનો સંપર્ક કર્યો હતો. તે સમયે, હિગોરાની પણ તેમના બહેરાશની સારવાર માટે નેચરોપેથી કરાવી રહ્યા હતા અને ગાંધીજીને તેમના એકલતા અને દુઃખ વિશે જણાવતા હતા.
મીનલ વઝીરાણીએ જણાવ્યું હતું કે ગાંધીજીને તેમના મુખ્ય રાજકીય આંદોલનો માટે ઘણીવાર યાદ કરવામાં આવે છે, પરંતુ આ દસ્તાવેજ દર્શાવે છે કે તેઓ અંગત સંબંધોને સમાન રીતે મહત્વ આપતા હતા. આ પુસ્તક ૮૬ વસ્તુઓની હરાજીમાં સામેલ હતું, જેમાં ગાંધી અને હિગોરાની વચ્ચેના પત્રો, હસ્તપ્રતો, ટપાલ ટિકિટો અને અન્ય વસ્તુઓનો સમાવેશ થાય છે.
હરાજીમાં વેચાયેલી અન્ય નોંધપાત્ર વસ્તુઓમાં, ગાંધીજીનો સંગ્રહ, ભગવાનનો સંદેશ જેમાં ભગવદ ગીતા અને ભગવાન વિશેના તેમના વિચારોનો સમાવેશ થાય છે, તે રૂા.૧.૬૮ કરોડમાં વેચાયો. તેમનું ચરખું અને ચક્ર ફરવા સંબંધિત બે પત્રો રૂા. ૧.૦૨ કરોડમાં વેચાયા. મહાત્મા ગાંધીનો સહી કરેલો ફોટોગ્રાફ રૂા. ૭.૮ મિલિયનમાં હરાજી કરવામાં આવ્યો
(10:25 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
